OSS 055. Inwigilacja i Ochrona

Zapraszam na najnowszy odcinek podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych typu Standard, w kt├│rym opowiadam o o tym, jak II RP najpierw inwigilowa┼éa obywatela Pi┼ésudskiego, a nast─Öpnie w jaki spos├│b ochrania┼éa Marsza┼éka ­čśÄ A przy tej okazji sporo opowiem o organizacji ochrony VIP-├│w w II Rzeczpospolitej. Wiedza ta nadal pozostaje aktualna ­čśë

Zero teorii, sama praktyka…

Ostrze┼╝enie:

Czytasz o tym, co naprawd─Ö wydarzy┼éo si─Ö w przesz┼éo┼Ťci. Wszelkie podobie┼ästwo do aktualnych wydarze┼ä oraz postaci wsp├│┼éczesnych jest ca┼ékowicie przypadkowe (i niezamierzone)!

Ponadto w tym odcinku podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych u┼╝ywam s┼é├│w, kt├│re maj─ů jedynie charakter opisowy (poznawczy). W ┼╝adnym wypadku nie traktuj ich jako poj─Öcia warto┼Ťciuj─ůce (kt├│re z natury rzeczy nios─ů ze sob─ů ┼éadunek emocjonalny)!

Mi┼éego s┼éuchania. Lub czytania (transkrypcji) ­čśë

Za┼Ť je┼Ťli jeszcze nie wiesz kim jestem, to przeczytasz o mnie zar├│wno na Blogu, jak i na LinkedIn.

A TERAZ PO KOLEI

Albo ┼Ťci─ůgnij i pos┼éuchaj...

TRANSKRYPCJA

OSS. Okiem Służb Specjalnych

Zaprasza: Piotr Herman

Czyli ja. A to jest podcast dla chc─ůcych zrozumie─ç ┼Ťwiat mniej lub bardziej tajnych s┼éu┼╝b. Za┼Ť ja znam si─Ö na nich, gdy┼╝ sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence).

Serdecznie zapraszam!

Szpiegul.pl

Cze┼Ť─ç!

INWIGILACJA I OCHRONA

Serdecznie witam Ci─Ö w najnowszym odcinku. Nadal dzieje si─Ö ostatnio w ┼Ťwiecie dalszym, a przede wszystkim bli┼╝szym Polsce. I ja dzi┼Ť postanowi┼éem opowiedzie─ç o kwestiach bezpiecze┼ästwa, ale wszystko ubra┼éem w historyczny antura┼╝. Warto wi─Öc ws┼éucha─ç si─Ö, aby samemu oceni─ç co i jak.

A tematyka dzisiejszego odcinka jest niezmiernie ciekawa!

Opowiem bowiem o inwigilacji J├│zefa Pi┼ésudskiego przez polskie s┼éu┼╝by specjalne oraz o organizacji ochrony VIP├│w w II Rzeczpospolitej. Tak┼╝e Marsza┼ékaÔÇŽ

Co oznacza, ┼╝e ogrom wiedzy (wci─ů┼╝ praktycznej) przed namiÔÇŽ Zaczynamy!

INWIGILACJA MARSZAŁKA

W tej cz─Ö┼Ťci skorzystam z artyku┼éu napisanego przez Zbigniewa Zaporowskiego pt. „Inwigilacja J├│zefa Pi┼ésudskiego„, kt├│ry opublikowany zosta┼é w periodyku „Res Historica” Nr 8 z 1999 roku (tytu┼é tego tomu to „J├│zef Pi┼ésudski i pi┼ésudczycy”).

Na pocz─ůtek przyjmijmy, ┼╝e inwigilacja to systematyczne, niejawne ┼Ťledzenie konkretnej osoby (inwigilowanej). ┼Üledzenie bezpo┼Ťrednie i po┼Ťrednie. Co do zasady, celem inwigilacji jest niedopuszczenie do pope┼énienia przest─Öpstwa przez osob─Ö inwigilowan─ů oraz ustalenie czy osoba inwigilowana pope┼éni┼éa przest─Öpstwo.

3 lipca 1923 roku Pi┼ésudski sta┼é si─Ö osob─ů prywatn─ů. Zrzek┼é si─Ö bowiem wszelkich publicznych funkcji. Rz─ůdz─ůcy wiedzieli jednak, ┼╝e maj─ů problem ÔÇô zreszt─ů nie mylili si─Ö, bo nadszed┼é majowy przewr├│t i powr├│t Marsza┼éka do rz─ůdzenia.

Ale do maja 1926 roku by┼é osob─ů prywatn─ů.

Mieszka┼é wraz z rodzin─ů w Sulej├│wku i stamt─ůd ┼Ťledzi┼é wydarzenia rozgrywaj─ůce si─Ö w kraju. O sprawach publicznych raczej si─Ö nie wypowiada┼é, za to du┼╝o pisa┼é. I dawa┼é odczyty, przedstawiaj─ůc sw├│j punkt widzenia na wydarzenia z okresu, gdy by┼é Naczelnikiem Pa┼ästwa oraz Naczelnym Wodzem.

Stanowi┼éo to jedyne jego ┼║r├│d┼éo utrzymania.

I w tym czasie obj─Öto go inwigilacj─ů.

By┼é on bowiem gro┼║nym przeciwnikiem dla uk┼éadu politycznego, jaki ukszta┼étowa┼é si─Ö w Polsce w latach 1923-1926. Jego popularno┼Ť─ç w spo┼éecze┼ästwie i w wojsku by┼éa tak wielka, ┼╝e rz─ůdz─ůcy establishment robi┼é wszystko, aby zamkn─ů─ç mu drog─Ö do powrotu na scen─Ö polityczn─ů. Z tego w┼éa┼Ťnie powodu podj─Öto kampani─Ö nienawi┼Ťci przeciwko Marsza┼ékowi. Starano si─Ö go przestawi─ç spo┼éecze┼ästwu jako cz┼éowieka przegranego, o nik┼éych dla Polski zas┼éugach.

A inwigilacj─Ö prowadzi┼éo zar├│wno wojsko, jak i policja.

Zwa┼╝, prosz─Ö, ┼╝e by┼é on najwy┼╝szym rang─ů wojskowym. Jakiekolwiek szpiegowanie go nie nale┼╝a┼éo dla wojskowych do najprzyjemniejszych zada┼ä. Tym bardziej, ┼╝e sprawa inwigilacji Marsza┼éka przez Oddzia┼é II Sztabu Generalnego wysz┼éa na jaw ju┼╝ jesieni─ů 1923 roku. Wtedy to por. Stanis┼éaw B┼éo┼äski zameldowa┼é swojemu zwierzchnikowi, ┼╝e jego bezpo┼Ťredni prze┼éo┼╝ony mjr Eugeniusz Pieczonka nakaza┼é mu zorganizowanie zespo┼éu ┼Ťledz─ůcego Marsza┼éka zar├│wno w Sulej├│wku, jak i w innych miejscach, a tak┼╝e pods┼éuchiwania jego rozm├│w telefonicznych.

Wybuchł skandal.

I B┼éo┼äski zosta┼é postawiony przed s─ůdem pod zarzutem z┼éo┼╝enia fa┼észywego meldunku. Jednak powo┼éany w charakterze ┼Ťwiadka Pi┼ésudski potwierdzi┼é rewelacje B┼éo┼äskiego. C├│┼╝, b─Öd─ůc do┼Ťwiadczonym konspiratorem szybko zorientowa┼é si─Ö w sytuacji. A w├│wczas prokurator wycofa┼é zarzut przeciw por. B┼éo┼äskiemu ÔÇô tym samym potwierdzaj─ůc jego meldunek. 

Natomiast stosowanie inwigilacji przez policj─Ö polityczn─ů (czyli tzw. Def─Ö ÔÇô ju┼╝ o niej m├│wi┼éem w innym odcinku OSS) mo┼╝na zaobserwowa─ç podczas uroczysto┼Ťci 10 rocznicy Czynu Legionowego i III Walnego Zjazdu Legionist├│w Polskich. Odby┼éy si─Ö one w dniach 9-10 sierpnia 1924 roku w Lublinie. W tym czasie miejscowa Ekspozytura Policji Politycznej prowadzi┼éa wzmo┼╝one dzia┼éania, staraj─ůc si─Ö ustali─ç to┼╝samo┼Ť─ç os├│b kontaktuj─ůcych si─Ö z Pi┼ésudskim oraz tre┼Ť─ç ich rozm├│w.

Dzia┼éania te zosta┼éy udokumentowane w raportach starszego posterunkowego s┼éu┼╝by ┼Ťledczej Wac┼éawa Raczy┼äskiego z lipca-sierpnia 1924 roku. Ponadto istnieje pochodz─ůcy z grudnia tego┼╝ roku raport agenta-informatora Raczy┼äskiego.

Dokumenty te przechowywane s─ů w Archiwum Pa┼ästwowym w Lublinie w zespole Ekspozytura Policji Politycznej pod sygnatur─ů 2. A mo┼╝na si─Ö r├│wnie┼╝ z nimi zapozna─ç w artykule Zbigniewa Zaporowskiego.

Rewelacj─ů jest raport, w kt├│rym opisana jest wizyta u Pi┼ésudskiego w hotelu polityk├│w w sprawie Konfederacji Pracy. Wszystkie dokumenty zosta┼éy opracowane, niemal wiernie przepisane na maszynie i opatrzone klauzul─ů ÔÇ×┼Üci┼Ťle tajneÔÇŁ. Nast─Öpnie skierowano je do Kierownika Oddzia┼éu Informacji wojewody lubelskiego (ten raport jest r├│wnie┼╝ dost─Öpny) oraz do r─ůk w┼éasnych Naczelnika Okr─Ögowego Urz─Ödu Policji Politycznej w Lublinie. Wszystkie je podpisa┼é „Kierownik Agentury„.

Warto zaznaczy─ç, ┼╝e raporty te nie s─ů znane w literaturze historycznej.

OCHRONA VIP

W tej cz─Ö┼Ťci odcinka skorzystam:

  • zar├│wno z artyku┼éu napisanego przez Piotra Marsza┼éka pt. „Prawne podstawy organizacji ochrony VIP-├│w w II Rzeczypospolitej„, kt├│ry opublikowany zosta┼é w periodyku „Studia Lubuskie” Nr V z 2009 roku, oraz
  • wspomnie┼ä Mieczys┼éawa Lepeckiego, opublikowanych w opublikowanej ksi─ů┼╝ce pt. ÔÇ×Pami─Ötnik adiutanta Marsza┼éka Pi┼ésudskiegoÔÇŁ.

Zapewnienie bezpiecze┼ästwa najwa┼╝niejszym osobom w pa┼ästwie, okre┼Ťlanym skr├│towo VIP, od zawsze nale┼╝a┼éo do istotnych zada┼ä instytucji publicznych odpowiedzialnych za ochron─Ö ┼éadu i porz─ůdku publicznego.

W dawnej Polsce obowi─ůzki zwi─ůzane z ochron─ů kr├│la powierzono marsza┼ékowi wielkiemu koronnemu, dysponuj─ůcemu stra┼╝─ů marsza┼ékowsk─ů. Z czasem za┼Ť zacz─Ö┼éy wykszta┼éca─ç si─Ö profesjonalne formacje ochronne.

W odrodzonej II RP nie od razu utworzono specjaln─ů formacj─Ö maj─ůc─ů za zadanie ochron─Ö bezpiecze┼ästwa os├│b pe┼éni─ůcych najwy┼╝sze funkcje pa┼ästwowe. I to pomimo kilku nieudanych zamach├│w na Pi┼ésudskiego w pierwszych latach niepodleg┼éo┼Ťci.

W razie potrzeby po prostu korzystano z pomocy formacji policyjnych lub oddzia┼éu wojska z garnizonu, w kt├│rym przebywa┼éa g┼éowa pa┼ästwa lub inna osobisto┼Ť─ç. Wystawiano w├│wczas szwadron ochronny.

W Warszawie wojsko ochrania┼éo te┼╝ budynki rz─ůdowe.

W lipcu 1919 roku powo┼éano jednolit─ů dla ca┼éego kraju formacj─Ö policyjn─ů. Przej─Ö┼éa ona obowi─ůzki ochrony najwa┼╝niejszych os├│b w pa┼ästwie, siedzib instytucji publicznych, a tak┼╝e przedstawicielstw pa┼ästw obcych.

Nie stworzono jednak w jej ramach wydzielonego zespo┼éu, kt├│rego zadaniem by┼éoby zapewnienie ochrony VIP-om.

A 16 grudnia 1922 roku zabity zosta┼é prezydent Gabriel Narutowicz.

To zab├│jstwo zmieni┼éo sytuacj─Ö.

Minister spraw wewn─Ötrznych (a jednocze┼Ťnie pe┼éni─ůcy w├│wczas funkcj─Ö premiera, gen. W┼éadys┼éaw Sikorski) zwolni┼é szereg os├│b uznanych za winnych zaniedba┼ä. Podj─Öto r├│wnie┼╝ dzia┼éania zmierzaj─ůce do formalnego uregulowania kwestii ochrony najwa┼╝niejszych os├│b w pa┼ästwie.

Likwidacji uleg┼é Wydzia┼é IV D Komendy G┼é├│wnej Policji Pa┼ästwowej i podleg┼ée mu struktury w komendach terenowych, kt├│ry w latach 1919ÔÇô1923 pe┼éni┼é funkcje policji politycznej odpowiedzialnej za inwigilacj─Ö ┼Ťrodowisk antypa┼ästwowych. I utworzono S┼éu┼╝b─Ö Informacyjn─ů, pe┼éni─ůc─ů funkcj─Ö kontrwywiadu, podleg┼é─ů organom administracji pa┼ästwowej.

A 16 czerwca 1924 roku ukaza┼éy si─Ö przepisy o organizacji Policji Politycznej, kt├│ra zast─ůpi┼éa dotychczasow─ů S┼éu┼╝b─Ö Informacyjn─ů.

Do jej podstawowych zada┼ä nale┼╝a┼éo:

  • zbieranie materia┼é├│w w zakresie bezpiecze┼ästwa politycznego na podleg┼éym terenie,
  • gromadzenie informacji osobowych o przest─Öpcach politycznych,
  • prowadzenie statystyki i ewidencji przest─Öpstw politycznych oraz
  • koordynowanie dzia┼éalno┼Ťci organ├│w politycznych na okre┼Ťlonym terenie.

W ramach dokonanych zmian organizacyjnych utworzono Okr─Ögowy Urz─ůd Policji Politycznej w mie┼Ťcie sto┼éecznym Warszawa. I to ta struktura sta┼éa si─Ö odpowiedzialna za ochron─Ö osoby prezydenta Rzeczypospolitej.

STOPNIE OCHRONY

29 lipca 1924 r. minister spraw wewn─Ötrznych Zygmunt H├╝bner podpisa┼é instrukcj─Ö zawieraj─ůc─ů zasady, wed┼éug kt├│rych nale┼╝a┼éo organizowa─ç ochron─Ö prezydenta Rzeczypospolitej, wysokich funkcjonariuszy pa┼ästwowych oraz obcych g┼é├│w pa┼ästw przyje┼╝d┼╝aj─ůcych do Polski.

Dokument ten okre┼Ťla┼é cztery stopnie ochrony.

Stopień pierwszy

…ochrony przewidywa┼é najszerszy zakres ochrony ÔÇô obejmowa┼é ┼Ťcis┼é─ů ochron─Ö trasy przejazdu kolej─ů, dr├│g pieszych i ko┼éowych, teren przejazdu oraz ochron─Ö osobist─ů. W przypadku, gdy osoba chroniona podr├│┼╝owa┼éa kolej─ů ca┼é─ů tras─Ö nale┼╝a┼éo dok┼éadnie sprawdzi─ç, a jej ochrona rozpoczyna┼éa si─Ö na 6 godzin przed przejazdem VIP-a. Zabezpieczenie stanowi┼éy posterunki sta┼ée oraz patrole piesze i konne wystawiane przez policj─Ö miejsca, przez kt├│re przeje┼╝d┼╝a┼éa osoba chroniona, ustawione w odleg┼éo┼Ťci 1 kilometra jeden od drugiego. Ochronie podlega┼éy przejazdy, mosty, zwrotnice, dworce kolejowe i sk┼éady opa┼éowe, z kt├│rych zaopatrywano parowozy ci─ůgn─ůce sk┼éad.

Zabezpieczenie most├│w polega┼éo na dok┼éadnym sprawdzeniu obiektu i wystawieniu wart u wlotu i wylotu. Peron, a tak┼╝e cz─Ö┼Ť─ç dworca, z kt├│rych mia┼éa korzysta─ç osoba chroniona, nale┼╝a┼éo opr├│┼╝ni─ç z pasa┼╝er├│w, a dost─Öp do tych miejsc m├│g┼é nast─ůpi─ç jedynie na podstawie specjalnych przepustek.

Dok┼éadnemu sprawdzeniu podlega┼éy tak┼╝e drogi ko┼éowe, wodne i piesze. Po sprawdzeniu chronione by┼éy przez posterunki i patrole.

Ochrona miejsca zamieszkania osoby chronionej, a tak┼╝e inne budynki i lokale, w kt├│rych mia┼éa przebywa─ç, chronione by┼éy trzema kordonami:

  • pierwszy z nich, znajduj─ůcy si─Ö najbli┼╝ej VIP-a, tworzy┼éa brygada ochronna,
  • drugi wywiadowcy z Policji Politycznej,
  • a trzeci policjanci i ┼╝andarmi.

Przy przejmowaniu budynku lub lokalu do ochrony podlega┼é on szczeg├│┼éowej kontroli. Badaniu poddawano tak┼╝e urz─ůdzenia wodoci─ůgowe, kanalizacyjne, gazowe i elektryczne.

Podobnie post─Öpowano z s─ůsiednimi obiektami.

Selekcji podlega┼éy osoby, kt├│re mia┼éy pe┼éni─ç s┼éu┼╝b─Ö w otoczeniu osoby ochranianej. Personel osobisty VIP-a nale┼╝a┼éo wyposa┼╝y─ç w specjalne legitymacje, a list─Ö z nazwiskami przekazywano w┼éadzom administracyjnym I stopnia.

Podobne legitymacje otrzymywali funkcjonariusz e s┼éu┼╝by bezpiecze┼ästwa, brygady ochronnej i personel kolejowy jednorazowo do ka┼╝dego zadania.

Bezpo┼Ťredni─ů osobist─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za organizacj─Ö ochrony VIP-a ponosi┼é naczelnik Wydzia┼éu V Komendy G┼é├│wnej Policji Pa┼ästwowej lub delegowany przez niego wysoki urz─Ödnik Policji Politycznej, kt├│rzy mieli towarzyszy─ç osobie ochranianej.

Stopie┼ä drugi…

…ochrony przewidywa┼é mniejsz─ů restrykcyjno┼Ť─ç przy organizacji zabezpiecze┼ä. Na trasie przejazdu poci─ůgu s┼éu┼╝b─Ö pe┼éni┼éy tylko patrole piesze i konne, w kolumnie wioz─ůcej VIP-a by┼é ju┼╝ tylko jeden samoch├│d z funkcjonariuszami brygady ochronnej. Drogi mia┼éy by─ç patrolowane w zale┼╝no┼Ťci od lokalnych warunk├│w bezpiecze┼ästwa. W pozosta┼éym zakresie obowi─ůzywa┼éy zasady okre┼Ťlone w stopniu pierwszym.

Stopie┼ä trzeci…

…ochrony ogranicza┼é si─Ö do nadzoru nad mostami i stacjami, na kt├│rych zatrzymywa┼é si─Ö poci─ůg oraz zapewnienia ochrony osobistej. Patrole policyjne na trasie przejazdu zabezpiecza┼éy przejazd tylko na odcinkach, kt├│re z punktu widzenia lokalnych warunk├│w nasuwa┼éy w─ůtpliwo┼Ťci w zakresie bezpiecze┼ästwa. Mniejsze zabezpieczenia stosowane by┼éy te┼╝ przy przeje┼║dzie kolumny.

Ochrona miejsc zamieszkania i pobytu VIP-a podlega┼éy ÔÇ×ogl─ÖdnejÔÇŁ rewizji i strze┼╝one by┼éy przez posterunki w liczbie uwarunkowanej lokalnym stanem bezpiecze┼ästwa.

Stopie┼ä czwarty…

…ochrony przewidywa┼é wy┼é─ůcznie ochron─Ö osobist─ů, polegaj─ůc─ů na odpowiedniej liczbie wywiadowc├│w towarzysz─ůcych osobie chronionej w czasie np. przejazd├│w, spacer├│w. Do obowi─ůzk├│w ochrony nale┼╝a┼éo zabezpieczanie lokali, w kt├│rych VIP przebywa┼é, mieszka┼é lub pracowa┼é.

Sprawdzeniu podlega┼éy osoby mieszkaj─ůce w tych miejscach oraz przychodz─ůce. W takich sytuacjach cz┼éonkowie ochrony osobistej wyst─Öpowali jako np. pomocnicy szofer├│w, lokaje.

BRYGADA OCHRONNA

O zastosowaniu rodzaju stopnia ochrony w konkretnym wypadku decydowa┼é Departament Bezpiecze┼ästwa MSW na wniosek naczelnika Wydzia┼éu V Komendy G┼é├│wnej Policji Pa┼ästwowej, wydaj─ůc stosowne zarz─ůdzenia w┼éadzom administracyjnym II instancji.

Podczas uroczysto┼Ťci z udzia┼éem korpusu dyplomatycznego z funkcjonariuszami ochrony wsp├│┼épracowali urz─Ödnicy z MSZ lub Kancelarii Cywilnej prezydenta.

W przypadku wizyt g┼é├│w obcych pa┼ästw Ministerstwo Spraw Wewn─Ötrznych, w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Zagranicznych dokonywa┼éo kontroli os├│b przyje┼╝d┼╝aj─ůcych z tych kraj├│w na podstawie wykaz├│w sporz─ůdzonych przez plac├│wki konsularne na podstawie wydanych paszport├│w i wiz.

Za bezpiecze┼ästwo osoby prezydenta Rzeczypospolitej odpowiedzialna by┼éa Brygada Ochronna, powo┼éana przy Okr─Ögowym Urz─Ödzie Policji Politycznej na miasto Warszaw─Ö przez komisarza rz─ůdowego. Jej utworzenie nast─ůpi┼éo, jeszcze przed wydaniem Instrukcji ochronnej, na podstawie zarz─ůdzenia resortu spraw wewn─Ötrznych z dnia 30 maja 1924 roku.

Dwa tygodnie p├│┼║niej wydano szczeg├│┼éowe zarz─ůdzenia okre┼Ťlaj─ůce cele i sposoby dzia┼éania Brygady. Podstawowym jej zadaniem by┼éa ochrona prezydenta na terenie Warszawy oraz w miejscach b─Öd─ůcych celem podr├│┼╝y g┼éowy pa┼ästwa. Funkcjonariusze Brygady, w porozumieniu z odpowiednimi w┼éadzami kolejowymi, mieli obowi─ůzek zbadania poci─ůgu przed jego odej┼Ťciem ze stolicy i w drodze powrotnej, dozorowania podczas postoju, obserwacji sk┼éad├│w w─Ögla. Zadania ka┼╝demu funkcjonariuszowi przydziela┼é szef Brygady. Ochrona prezydenta musia┼éa pozostawa─ç w kontakcie z miejscowymi jednostkami ochronnymi, gdy┼╝ przybywaj─ůc na ich teren przechodzi┼éa pod ich rozkazy i zarz─ůdzenia.

Obok og├│lnych zasad zawartych w Instrukcji obowi─ůzywa┼éy bardziej szczeg├│┼éowe regulacje, okre┼Ťlaj─ůce organizacj─Ö ochrony prezydenta Rzeczypospolitej w miejscach najcz─Ö┼Ťciej przez niego odwiedzanych. Nale┼╝a┼éy do nich:

  • Belweder, w owym czasie g┼é├│wna siedziba g┼éowy pa┼ästwa,
  • Zamek Kr├│lewski oraz
  • ┼üazienki.

Uregulowano r├│wnie┼╝ spos├│b post─Öpowania przy wyjazdach do r├│┼╝nych miejsc publicznych w stolicy i poza ni─ů. W Belwederze, tu┼╝ przy wej┼Ťciu, urz─ůdzona zosta┼éa poczekalnia, w kt├│rej ca┼éodobowy dy┼╝ur pe┼énili funkcjonariusze Brygady. Mieli oni obowi─ůzek przyj─ů─ç ka┼╝dego interesanta, wylegitymowa─ç go i spisa─ç jego dane osobowe, a nast─Öpnie skierowa─ç do w┼éa┼Ťciwego urz─Ödnika.

Osobom takim wydawano specjalne przepustki. W przypadku stwierdzenia, ┼╝e przybywaj─ůcy go┼Ťcie zachowuj─ů si─Ö podejrzanie, lub zdradzaj─ů jak─ů┼Ť chorob─Ö umys┼éow─ů nale┼╝a┼éo usun─ů─ç ich z pa┼éacu. Dy┼╝uruj─ůcy funkcjonariusze musieli utrzymywa─ç sta┼éy kontakt z szefem Brygady i informowa─ç go o przebiegu s┼éu┼╝by.

Podczas wizyt prezydenta w instytucjach publicznych na terenie Warszawy funkcjonariusze dokonywali uprzednich ogl─Ödzin odwiedzanego miejsca.

Szczeg├│ln─ů uwag─Ö musieli zwraca─ç na pomieszczenia, szatni─Ö, o┼Ťwietlenie i lokale przylegaj─ůce. Gdy w danym miejscu znajdowa┼éa si─Ö znaczna liczba ludzi (np. kino, teatr, wernisa┼╝e), w├│wczas w┼Ťr├│d widz├│w znajdowa┼éa si─Ö tak┼╝e odpowiednia liczba funkcjonariuszy Brygady Ochronnej.

Podczas wyjazd├│w poza Warszaw─Ö funkcjonariusze udawali si─Ö na miejsce pobytu prezydenta z kilkudniowym wyprzedzeniem.

Wkr├│tce okaza┼éo si─Ö, ┼╝e Instrukcja, ramowo okre┼Ťlaj─ůca zasady ochrony VIP-├│w, by┼éa niewystarczaj─ůca. Dlatego te┼╝ by┼éa stale uzupe┼éniana. Ju┼╝ kilka miesi─Öcy po jej wprowadzeniu, Instrukcja ochronna zosta┼éa uzupe┼éniona o zasady zapewnienia bezpiecze┼ästwa osobom wymagaj─ůcym szczeg├│lnej ochrony na terenach podleg┼éych w┼éadzom wojskowym. W kolejnych uzupe┼énieniach, w postaci tajnych ok├│lnik├│w, uszczeg├│┼éawiano post─Öpowania podczas ochrony VIP├│w.

NOWA INSTRUKCJA

Stosunkowo cz─Östo zwracano uwag─Ö, ┼╝e zbyt restrykcyjne wykonywanie polece┼ä zawartych w instrukcji powoduje szereg trudno┼Ťci natury technicznej. Sugerowano zatem, aby traktowano je ÔÇ×jako wskaz├│wki, co do sposobu wykonywania s┼éu┼╝by ochronnej, zastosowanie kt├│rych w praktyce nale┼╝y uzale┼╝nia─ç od lokalnych warunk├│wÔÇŁ.

Dlaczego?

A na przyk┼éad dlatego, ┼╝e ┼Ťcis┼ée wykonywanie instrukcji i ok├│lnik├│w w wi─Ökszych miastach, spowodowa┼éoby, ┼╝e dla obserwacji os├│b zgromadzonych na trasie przejazdu osoby chronionej nale┼╝a┼éoby zgromadzi─ç ca┼éy aparat policyjny jakim dysponuje wojew├│dztwo.

Instrukcja, mimo poprawek, by┼éa oceniana jako niedoskona┼éa. Dlatego te┼╝ pod koniec kwietnia 1929 roku przyst─ůpiono do prac nad jej zmian─ů. Ale nowe instrukcje zosta┼éy zatwierdzone przez ministra spraw wewn─Ötrznych Mariana Zyndrama-Ko┼Ťcia┼ékowskiego dopiero 1 sierpnia 1934 roku.

Przy konstruowaniu przepis├│w nowej Instrukcji odst─ůpiono od dotychczasowych rozwi─ůza┼ä. Organizacji ochrony nie uzale┼╝niano od stopnia niebezpiecze┼ästwa jakie mo┼╝e zagra┼╝a─ç osobie chronionej, ale od konkretnego miejsca, w kt├│rym mo┼╝e znale┼║─ç si─Ö VIP. Ca┼éy dokument sk┼éada┼é si─Ö z czterech cz─Ö┼Ťci omawiaj─ůcych kolejno kwestie o charakterze og├│lnym, zasady ochrony prezydenta Rzeczypospolitej, zasady ochrony na terenie pa┼ästwa oraz zasady organizacji s┼éu┼╝by ochronnej na obszarze m. st. Warszawy.

Struktura dokumentu wskazuje, ┼╝e Kancelaria Cywilna prezydenta mia┼éa istotny udzia┼é w jego tworzeniu.

Istot─ů ochrony by┼éo zapewnienie maksymalnego bezpiecze┼ästwa ochranianym osobom. Natomiast jej celem by┼éo zabezpieczenie przed ewentualnymi zamachami na ┼╝ycie i zdrowie najwa┼╝niejszych os├│b w pa┼ästwie oraz przeciwdzia┼éanie zak┼é├│ceniom spokoju i porz─ůdku w miejscach, w kt├│rych przebywali.

S┼éu┼╝ba ochronna mia┼éa charakter zapobiegawczy, st─ůd wszelkie dochodzenia oraz ┼Ťciganie przest─Öpstw w czasie pe┼énienia tej s┼éu┼╝by nie nale┼╝a┼éy do organ├│w ochronnych, a do w┼éa┼Ťciwych organ├│w bezpiecze┼ästwa.

Do czynno┼Ťci ochronnych nale┼╝a┼éo:

  • sta┼ée czuwanie nad osob─ů ochranian─ů i jej najbli┼╝szym otoczeniem,
  • kontrolowanie doboru otoczenia, s┼éu┼╝by i pracownik├│w, dost─Öpu os├│b postronnych, rzeczy, przesy┼éek, potraw przeznaczonych dla osoby chronionej oraz
  • zabezpieczanie miejsc zamieszkania, pobytu, trasy przej┼Ť─ç i przejazd├│w, ┼Ťrodk├│w lokomocji i urz─ůdze┼ä technicznych.

Ochronie podlegali:

  • prezydent Rzeczypospolitej,
  • przedstawiciele pa┼ästw obcych przebywaj─ůcy na terytorium pa┼ästwa polskiego oraz
  • inne osoby, co do kt├│rych odpowiednie w┼éadze zarz─ůdzi┼éy ochron─Ö.

Władzami tymi byli:

  • minister spraw wewn─Ötrznych,
  • minister spraw wojskowych, w odniesieniu do obszar├│w b─Öd─ůcych pod administracj─ů wojska,
  • wojewodowie, w tym i komisarz rz─ůdu m. st. Warszawy,
  • dow├│dcy okr─Ög├│w korpus├│w, w zakresie swojej kompetencji,
  • szef Gabinetu Wojskowego prezydenta w odniesieniu do wn─Ötrza rezydencji g┼éowy pa┼ästwa oraz w przypadku podr├│┼╝y nieoficjalnych, prywatnych oraz wyst─ůpie┼ä prezydenta.

Odpowiedzialno┼Ť─ç za bezpiecze┼ästwo os├│b ochranianych spoczywa┼éa na:

  • wojewodach i komisarzu rz─ůdu m. st. Warszawy,
  • dow├│dcach okr─Ög├│w korpus├│w,
  • szefie Gabinetu Wojskowego prezydenta oraz na
  • kierownikach s┼éu┼╝by ochronnej, w tym na dow├│dcy Oddzia┼éu Zamkowego lub Ochronnego.

Do ich obowi─ůzk├│w nale┼╝a┼éo:

  • wydanie w┼éa┼Ťciwych zarz─ůdze┼ä,
  • nale┼╝yte zorganizowanie ochrony,
  • odpowiedni dob├│r szefa ochrony,
  • wyposa┼╝enie w ┼Ťrodki lokomocji oraz
  • nadz├│r nad czynno┼Ťciami wykonawczymi.

Wykonywanie ochrony należało do:

  • Oddzia┼éu Zamkowego,
  • w┼éa┼Ťciwych terytorialnie organ├│w Policji Pa┼ästwowej i ┼╗andarmerii Wojskowej,
  • specjalnych oddzia┼é├│w ochronnych policji i ┼╝andarmerii oraz
  • oddzia┼é├│w i jednostek wojskowych wyznaczonych przez w┼éa┼Ťciwych dow├│dc├│w okr─Ög├│w korpus├│w.

W nowej Instrukcji rozr├│┼╝niono ju┼╝ tylko dwa rodzaje ochrony: zwyk┼é─ů i obostrzon─ů.

Zasadniczym rodzajem by┼éa ochrona zwyk┼éa, kt├│r─ů nale┼╝a┼éo prowadzi─ç w spos├│b niekr─Öpuj─ůcy dla osoby chronionej. Powinna by─ç organizowana na podstawie sta┼éych plan├│w i uwzgl─Ödnia─ç przepisy protoko┼éu dyplomatycznego i przyj─Öte zwyczaje.

Ochrona obostrzona polega┼éa na u┼╝yciu ┼Ťrodk├│w nadzwyczajnych, w zale┼╝no┼Ťci od istniej─ůcej sytuacji.

Do ┼Ťrodk├│w nadzwyczajnych zaliczono:

  • wzmocnienie organ├│w ochrony oraz ich ┼Ťrodk├│w technicznych,
  • nadz├│r, kontrol─Ö i wi─Öksze ograniczenie przy dost─Öpie do pomieszcze┼ä i os├│b chronionych,
  • szersze zastosowanie ochrony konfidencjonalnej,
  • wzmocnienie wart, posterunk├│w i ┼Ťwity organami bezpiecze┼ästwa,
  • ograniczenie lub ca┼ékowite zamkni─Öcie ruchu ludno┼Ťci oraz wydawanie specjalnych zarz─ůdze┼ä porz─ůdkowo-policyjnych.

S┼éu┼╝b─Ö ochronn─ů podzielono na dwie strefy:

  • wewn─Ötrzn─ů sta┼é─ů lub dora┼║n─ů, okre┼Ťlan─ů te┼╝ mianem s┼éu┼╝by bli┼╝szej oraz
  • zewn─Ötrzn─ů, okre┼Ťlan─ů mianem s┼éu┼╝by dalszej.

S┼éu┼╝ba w strefie wewn─Ötrznej polega┼éa na zapewnieniu bezpiecze┼ästwa bezpo┼Ťrednio osobie ochranianej i najbli┼╝szemu otoczeniu. Funkcjonariusze wykonuj─ůcy t─Ö s┼éu┼╝b─Ö znajdowali si─Ö w bezpo┼Ťredniej styczno┼Ťci z VIP-em, wchodzili w sk┼éad jego ┼Ťwity, a nawet wyst─Öpowali jako osobista s┼éu┼╝ba, dokonuj─ůc m.in. ostatniej kontroli miejsca spoczynku osoby ochranianej.

Do wydawania zarz─ůdze┼ä upowa┼╝niony by┼é dow├│dca Oddzia┼éu Zamkowego lub Ochronnego.

Dzia┼éania w sferze wewn─Ötrznej mog┼éy by─ç wzmacniane przez policj─Ö i ┼╝andarmeri─Ö wojskow─ů.

W strefie zewn─Ötrznej s┼éu┼╝ba polega┼éa na zapewnieniu mo┼╝liwo┼Ťci funkcjonowania s┼éu┼╝bie ochronnej strefy wewn─Ötrznej. Zadania w tej strefie wykonywa┼éy cywilne i wojskowe s┼éu┼╝by bezpiecze┼ästwa.

Za stworzenie planu ochrony w tej strefie odpowiedzialny by┼é wojewoda, komisarz rz─ůdu m. st. Warszawy oraz dow├│dcy okr─Ög├│w korpusu stosownie do ich w┼éa┼Ťciwo┼Ťci miejscowej.

Szczeg├│┼éy ka┼╝dego rodzaju ochrony zosta┼éy okre┼Ťlone w p├│┼║niejszym okresie w ramowych instrukcjach stanowi─ůcych za┼é─ůcznik do przedmiotowej Instrukcji.

Ochron─Ö na obszarze stolicy zapewniano przede wszystkim:

  • prezydentowi Rzeczypospolitej,
  • marsza┼ékowi J├│zefowi Pi┼ésudskiemu,
  • premierowi,
  • ministrom,
  • g┼éowom pa┼ästw obcych,
  • cz┼éonkom rodzin panuj─ůcych,
  • cz┼éonkom rz─ůd├│w pa┼ästw obcych oraz
  • przedstawicielom dyplomatycznym czasowo lub stale przebywaj─ůcym w Warszawie.

Inne osoby zajmuj─ůce wysokie stanowiska w s┼éu┼╝bie pa┼ästwowej mog┼éy korzysta─ç z ochrony, na podstawie stosownego zarz─ůdzenia ministra spraw wewn─ÖtrznychÔÇŽ ale jedynie w├│wczas, gdy zaistnia┼éo zagro┼╝enie ich bezpiecze┼ästwa osobistego z racji zajmowanych stanowisk.

Ochron─ů obostrzon─ů obj─Öto:

  • prezydenta,
  • marsza┼éka Pi┼ésudskiego,
  • premiera oraz ministr├│w:
    • spraw wewn─Ötrznych,
    • spraw zagranicznych oraz
    • sprawiedliwo┼Ťci.

Ochron─ů zwyk┼é─ů obj─Öto ministr├│w:

  • przemys┼éu i handlu,
  • rolnictwa i reform rolnych,
  • wyzna┼ä religijnych i o┼Ťwiecenia publicznego,
  • komunikacji,
  • poczt i telegraf├│w,
  • tak─ů form─ů ochrony obejmowano r├│wnie┼╝ by┼éych premier├│w.

Dla wykonywania zada┼ä ochronnych komisarz rz─ůdu wydzieli┼é ze sk┼éadu Urz─Ödu ┼Üledczego m. Warszawy specjaln─ů Brygad─Ö Ochronn─ů, oznaczon─ů rzymsk─ů cyfr─ů IV. On te┼╝ okre┼Ťla┼é regulaminy wewn─Ötrzne Brygady. Na jej czele stan─ů┼é oficer s┼éu┼╝by ┼Ťledczej, powo┼éywany przez komendanta Policji Pa┼ästwowej m. st. Warszawy, za zgod─ů komisarza rz─ůdowego.

Brygada sk┼éada┼éa si─Ö ze 135 funkcjonariuszy s┼éu┼╝b ┼Ťledczych, w tym 3 oficer├│w, 6 starszych przodownik├│w, 8 przodownik├│w, 30 starszych posterunkowych i 88 posterunkowych.

Brygad─Ö wyposa┼╝ono w du┼╝y sze┼Ťcioosobowy samoch├│d osobowy oraz dwa motocykle dwuosobowe. Na dzia┼éalno┼Ť─ç Brygady IV Ochronnej wydzielono specjalne ┼Ťrodki finansowe.

Brygada dzieli┼éa si─Ö organizacyjnie na sekcje i grupy przydzielane dla poszczeg├│lnych os├│b podlegaj─ůcych ochronie, dla ochrony obiekt├│w oraz rezerw─Ö konieczn─ů dla dora┼║nej s┼éu┼╝by ochronnej.

Ze sk┼éadu Brygady wydzielono w 1928 r. specjaln─ů Sekcj─Ö Zamkow─ů, kt├│ra pozostawa┼éa w dyspozycji szefa Gabinetu Wojskowego prezydenta Rzeczypospolitej, w zakresie s┼éu┼╝by ochronnej w obr─Öbie sta┼éej strefy wewn─Ötrznej Zamku Kr├│lewskiego.

Wojewodowie byli odpowiedzialni za organizacj─Ö ochrony na obszarze wojew├│dztwa i otrzymywali raporty od s┼éu┼╝b dzia┼éaj─ůcych na ich terenie.

DOSKONALENIE

W poszczeg├│lnych ministerstwach mianowano specjalnych urz─Ödnik├│w, kt├│rzy odpowiadali za utrzymywanie ┼Ťcis┼éego kontaktu z naczelnikiem Wydzia┼éu Bezpiecze┼ästwa w Komisariacie Rz─ůdu. Do ich zada┼ä nale┼╝a┼éo regulowanie i za┼éatwianie wszelkich spraw ochronnych dotycz─ůcych danego ministerstwa.

W Komisariacie Rz─ůdu powo┼éano specjalnego urz─Ödnika, do obowi─ůzk├│w kt├│rego nale┼╝a┼éo koncentrowanie wszelkich informacji dotycz─ůcych poszczeg├│lnych fragment├│w i ca┼éo┼Ťci s┼éu┼╝by ochronnej, opracowywanie sprawozda┼ä i formu┼éowanie wniosk├│w dla w┼éadz zwierzchnich oraz projekt├│w zarz─ůdze┼ä w sprawach dotycz─ůcych organizacji ochrony, utrzymywanie sta┼éej wsp├│┼épracy z wszelkimi podmiotami odpowiedzialnymi za ochron─Ö, okre┼Ťlanie stref ochronnych dla konkretnych przypadk├│w zgodnie z zasadami wynikaj─ůcymi z Instrukcji ochronnej MSW, wydawanie dora┼║nych zarz─ůdze┼ä Brygadzie IV Ochronnej, koordynowanie wsp├│┼édzia┼éania policyjnej s┼éu┼╝by ┼Ťledczej i policji mundurowej z Brygad─ů Ochronn─ů w zakresie ochrony, przedstawianie wniosk├│w zwi─ůzanych z obsad─ů personaln─ů w Brygadzie.

Czyniono starania, aby podnosi─ç sprawno┼Ť─ç i skuteczno┼Ť─ç funkcjonariuszy s┼éu┼╝─ůcych w IV Brygadzie Ochronnej. Na zwierzchnik├│w policyjnych na┼éo┼╝ono obowi─ůzek organizowania kurs├│w strzeleckich, z programem nauki strzelania z rewolweru niezw┼éocznie i w ka┼╝dej sytuacji wymagaj─ůcej interwencji, kurs├│w sportowych i wychowania fizycznego, dla wyrobienia u funkcjonariuszy t─Ö┼╝yzny i sprawno┼Ťci fizycznej, umo┼╝liwiaj─ůcej posi┼ékowanie si─Ö r├│┼╝nymi chwytami dla unieruchamiania os├│b w terenie, w─ůskich przej┼Ťciach, lokalach i w t┼éumie, kurs├│w praktycznego stosowania metod przeciwdzia┼éania usi┼éowaniom przeprowadzania zamach├│w, zaznajamiania si─Ö z r├│┼╝nymi wariantami zamach├│w oraz histori─ů zamach├│w ju┼╝ dokonanych w kraju i za granic─ů, kurs├│w terenoznawstwa, pozwalaj─ůcych szczeg├│┼éowo zaznajamia─ç funkcjonariuszy z poszczeg├│lnymi obiektami i terenem podlegaj─ůcymi ochronie, kurs├│w jazdy umo┼╝liwiaj─ůcych funkcjonariuszom poznanie ruchu ko┼éowego jako sprzymierze┼äca ochrony i jako jej zagro┼╝enie. Skuteczno┼Ť─ç dzia┼éania mia┼éo zapewni─ç gromadzenie materia┼é├│w szkoleniowych, a tak┼╝e kartotek z informacjami o osobach, faktach, dokumentach i innych danych dotycz─ůcych wa┼╝niejszych dzia┼éaczy wywrotowych i zamachowc├│w w kraju.

Wszystkie urz─Ödy odpowiedzialne za ochron─Ö mia┼éy obowi─ůzek gromadzenia w┼éasnych informacji i wymiany ich mi─Ödzy sob─ů. Ministerstwo Spraw Wewn─Ötrznych odpowiedzialne by┼éo za zorganizowanie takiej wymiany informacji z innymi pa┼ästwami.

S┼éu┼╝ba w brygadach ochronnych nie nale┼╝a┼éa do ┼éatwych.

Brakowa┼éo odpowiedniego wyposa┼╝enia i ┼Ťrodk├│w. Pracy nie u┼éatwia┼éy funkcjonariuszom ochraniane osoby. Dosz┼éo do tego, ┼╝e minister spraw wewn─Ötrznych Bronis┼éaw Pieracki zwr├│ci┼é si─Ö w lipcu 1933 r. do premiera, aby wyda┼é wszystkim ministrom zarz─ůdzenie zobowi─ůzuj─ůce ich do informowania Ministerstwa Spraw Wewn─Ötrznych o wszelkich planowanych oficjalnych i nieoficjalnych wyjazdach do wojew├│dztw wschodnich Rzeczypospolitej. Zarz─ůdzenie mia┼éo dotyczy─ç w szczeg├│lno┼Ťci wojew├│dztw: bia┼éostockiego, wile┼äskiego, nowogr├│dzkiego, poleskiego, wo┼éy┼äskiego, stanis┼éawowskiego, tarnopolskiego i lwowskiego.

Inicjatywa ministra Pierackiego zwi─ůzana by┼éa ze wzrostem nastroj├│w antypolskich w┼Ťr├│d miejscowej ludno┼Ťci i aktywno┼Ťci─ů grup terrorystycznych.

Co ciekawe, sam minister nie by┼é sk┼éonny do korzystania z ochrony osobistej, w wyniku czego w dniu 15 czerwca 1934 r. przed wej┼Ťciem do warszawskiego Klubu Towarzyskiego na ulicy Foksal, pad┼é ofiar─ů zamachu ze strony Organizacji Ukrai┼äskich Nacjonalist├│w.

Funkcjonariusze brygad ochronnych dysponowali co prawda nowoczesnym uzbrojeniem (by┼éy to g┼é├│wnie pistolety Browning HP), nie sprawdza┼éy si─Ö one jednak w s┼éu┼╝bie ochronnej. G┼é├│wnie ze wzgl─Ödu na ryzyko spowodowania przypadkowego strza┼éu kul─ů za┼éadowan─ů do lufy. A obowi─ůzek noszenia nabitej i odbezpieczonej broni mieli wszyscy funkcjonariusze na s┼éu┼╝bie.

Znacznie bezpieczniejszy pod tym wzgl─Ödem by┼é pistolet systemu Walther, ale tych Brygada IV Ochronna posiada┼éa niewiele sztuk.

Zwr├│c─Ö twoj─ů uwag─Ö na pewien znamienny fakt. Ot├│┼╝ funkcjonariusze pe┼éni─ůcy t─Ö sam─ů s┼éu┼╝b─Ö, cz─Östo podlegli r├│┼╝nym resortom, skutkiem czego byli r├│┼╝nie uposa┼╝eni.

OCHRONA MARSZAŁKA

Z warszawskiego Urz─Ödu ┼Üledczego wydzielono specjaln─ů Brygad─Ö Ochronn─ů oznaczon─ů rzymsk─ů cyfr─ů XI, kt├│rej zadaniem by┼éa ochrona osoby marsza┼éka Pi┼ésudskiego. W sprawach wykonywanych zada┼ä ochronnych podlega┼éa ona w┼éa┼Ťciwym w┼éadzom wojskowym. Natomiast w zakresie wyszkolenia, zaopatrzenia i odpowiedzialno┼Ťci dyscyplinarnej funkcjonariusze podlegali naczelnikowi Urz─Ödu ┼Üledczego. Za dob├│r personalny i stan osobowy Brygady odpowiedzialny by┼é naczelnik Wydzia┼éu Bezpiecze┼ästwa w Ministerstwie Spraw Wewn─Ötrznych.

A oto jak wspomina┼é kwestie ochrony Marsza┼éka Pi┼ésudskiego jego adiutant:

ÔÇ×Gdy obejmowa┼éem s┼éu┼╝b─Ö adiutanta, Marsza┼éek posiada┼é biuro, kt├│re niekiedy przekszta┼éca┼éo si─Ö na mieszkanie prywatne, w ma┼éym jednopi─Ötrowym budynku, znajduj─ůcym si─Ö na wprost wej┼Ťcia do Ogrodu Botanicznego w Alejach Ujazdowskich.

(…) Mieszkanie w Inspektoracie by┼éo jak naj┼Ťci┼Ťlej izolowane. Marsza┼éek chcia┼é si─Ö w nim czu─ç jak najpewniej, u siebie. Nikt tam nie mia┼é dost─Öpu (…). Nawet wo┼║ny robi─ůcy porz─ůdki musia┼é na g┼éos krok├│w Marsza┼éka chroni─ç si─Ö, gdy┼╝ nawet on m├│g┼é sta─ç si─Ö kr─Öpuj─ůcy. Wizyty r├│┼╝nych ludzi by┼éy zawsze zamawiane przez Marsza┼éka i rzadko komu poza gronem sta┼éych wsp├│┼épracownik├│w uda┼éo si─Ö uzyska─ç audiencj─Ö na skutek w┼éasnej pro┼Ťby (…).

Wszystkich wej┼Ť─ç strzeg┼éy posterunki ┼╝andarmerii ze szwadronu ochronnego GiszuÔÇŁ.

Tutaj ma┼éy wtr─Öt. GISZ to akronim s┼é├│w: Generalny Inspektorat Si┼é Zbrojnych, organu Generalnego Inspektora Si┼é Zbrojnych, czyli Naczelnego Wodza w warunkach wojny.

I wracam do wspomnie┼ä:

ÔÇ×W Giszu Marsza┼éek przyjmowa┼é wojskowych, premier├│w, niekt├│rych ministr├│w i osoby sobie bliskie. Wcale nie przyjmowa┼é wizyt wi─Öcej ceremonialnych. Gdy taka wypad┼éa, szed┼é lub jecha┼é do Belwederu i niekiedy zaraz nawet wraca┼é (…).

Mieszkanie w Giszu nosi┼éo nr 13.

(…) Pan Marsza┼éek tego terminu nie lubi┼é, podobnie zreszt─ů jak wielu innych skr├│t├│w, u┼╝ywanych na okre┼Ťlenie r├│┼╝nych urz─Öd├│w. Pewnego razu odezwa┼é si─Ö w tej sprawie mniej wi─Öcej tak:

– Ja sobie tak─ů pi─Ökn─ů nazw─Ö wymy┼Ťli┼éem: generalny inspektor si┼é zbrojnych, a potem dowiaduj─Ö si─Ö, ┼╝e nic z tego, ┼╝e ja jestem tylko Gisz. Gdy mi kto┼Ť pierwszy raz od takiego Gisza nawymy┼Ťla┼é, by┼éem wprost przera┼╝ony. Gisz, tfu!

(…) Oficjalnym i prawdziwym mieszkaniem Marsza┼éka Pi┼ésudskiego nie by┼é oczywi┼Ťcie budynek nr 7 w kompleksie gmach├│w Generalnego Inspektoratu Si┼é Zbrojnych, lecz Belweder. Tam sp─Ödza┼é czas wolny od pracy, z rodzin─ů i z nielicznymi przyjaci├│┼émi.

P├│┼║niej, gdy pocz─ů┼é opada─ç z sil, gdy ka┼╝dy wysi┼éek przychodzi┼é mu z trudno┼Ťci─ů, ale gdy jednocze┼Ťnie nie chcia┼é wypuszcza─ç steru w┼éadzy z r─ůk, wi─Öcej przebywa┼é w mieszkaniu w Giszu, kt├│re uwa┼╝a┼é za swoje biuro.

(…) Rz─ůdy Marsza┼éka Pi┼ésudskiego w Polsce kto┼Ť za granic─ů nazwa┼é trafnie dyktatur─ů patriarchaln─ů. Nic bardziej nie odpowiada┼éo temu poj─Öciu, jak w┼éa┼Ťnie stosunki panuj─ůce w Belwederze. Ca┼éa atmosfera tego pa┼éacu by┼éa przepojona naturalno┼Ťci─ů, brakiem jakichkolwiek fum├│w czy te┼╝ snobizmu. Rodzina Marsza┼éka ┼╝y┼éa w nim na spos├│b nie r├│┼╝ni─ůcy si─Ö niczym od ┼╝ycia przeci─Ötnej polskiej rodziny ┼Ťredniozamo┼╝nej. (…) W Belwederze nie ÔÇ×przelewa┼éo si─Ö”.

(…) Obiady i kolacje jada┼é Marsza┼éek Pi┼ésudski zawsze razem z rodzin─ů, ┼Ťniadania ÔÇö podobnie jak w Giszu ÔÇö w ┼é├│┼╝ku, a herbat─Ö podwieczorkow─ů i ÔÇ×p├│┼énocn─ů” w swoim gabinecie, zwanym pokojem Naro┼╝nym. (…)

Marsza┼éek Pi┼ésudski nigdy nie zgadza┼é si─Ö na to, aby Go pilnowano i ochraniano. Odgrywa┼éa w tym rol─Ö nie tylko zdecydowana niech─Ö─ç do wszelkiego rodzaju carszczyzny, ale, wed┼éug moich domys┼é├│w, r├│wnie┼╝ i g┼é─Öboka niewiara w to, aby jakakolwiek ochrona mog┼éa co┼Ť pom├│c, gdyby znalaz┼éy si─Ö w spo┼éecze┼ästwie polskim ko┼éa sk┼éonne do zastosowania w stosunku do Niego zamachu.

D┼éugoletni rewolucjonista i konspirator, zanadto by┼é wtajemniczony w mo┼╝liwo┼Ťci terroru, aby m├│c pozby─ç si─Ö w stosunku do najlepszej nawet ochrony sceptycyzmu.

W szczeg├│lno┼Ťci podejrzliwie i niech─Ötnie by┼é usposobiony do ochrony, polegaj─ůcej na chodzeniu za Nim trop w trop. Zawsze m├│wi┼é wtedy, gdy co┼Ť zauwa┼╝y┼é, ┼╝e takiej s┼éu┼╝bie wi─Öcej zale┼╝y na podgl─ůdaniu Go, ani┼╝eli na Jego bezpiecze┼ästwie. Nigdy nie by┼éo sposobu ulegalizowania ochrony, ani te┼╝ jakiegokolwiek uzgodnienia z Nim jej dzia┼éalno┼Ťci. Wszystkie w tym kierunku zaczepki irytowa┼éy Marsza┼éka. Niekiedy odpowiada┼é na nie brzydkimi s┼éowami. Niemniej jednak pozostawianie Marsza┼éka wy┼é─ůcznie na odpowiedzialno┼Ťci adiutant├│w by┼éo niemo┼╝liwe, a w zwi─ůzku z tym zastosowanie ochrony konieczne. W rzeczywisto┼Ťci te┼╝ ochrona istnia┼éa, tylko musia┼éa dzia┼éa─ç w ten spos├│b, aby Marsza┼éek tego si─Ö nie domy┼Ťla┼é, a w ka┼╝dym razie, ┼╝eby jej nie dostrzega┼é. Dzia┼éa┼éa ona inaczej, gdy przebywa┼é w Giszu lub Belwederze, a inaczej gdy wyje┼╝d┼╝a┼é na miasto, czy te┼╝ w og├│le opuszcza┼é Warszaw─Ö.

Bezpiecze┼ästwo osobiste w czasie przebywania w jednym z dw├│ch mieszka┼ä by┼éo ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzane z zabezpieczeniem obu gmach├│w, w kt├│rych si─Ö mie┼Ťci┼éy, a wi─Öc Belwederu i Giszu. Do ich ochrony istnia┼éa specjalna brygada policji (dla Belwederu), wy┼é─ůczona ze zwyk┼éej zale┼╝no┼Ťci s┼éu┼╝bowej, i szwadron ochronny ┼╝andarmerii (dla Belwederu i Giszu). Brygada policji nosi┼éa numer porz─ůdkowy ÔÇ×XI” i przez d┼éugie lata by┼éa kierowana przez nadkomisarza W┼éodzimierza Pitu┼éeja oraz podkomisarza Kazimierza Wi┼Ťniewskiego, maj─ůcego kontakt bezpo┼Ťredni z adiutanturami i komendantem grupy wywiadowczej, o kt├│rej b─Ödzie mowa dalej. Jedenasta brygada pe┼éni┼éa s┼éu┼╝b─Ö patrolow─ů, wystawia┼éa posterunki obserwacyjne, obsadza┼éa trasy i drogi, kt├│rymi je┼║dzi┼é pan Marsza┼éek oraz pe┼éni┼éa s┼éu┼╝b─Ö porz─ůdkow─ů w rejonie Belwederu i Giszu. Ona odpowiada┼éa za bezpiecze┼ästwo w tym rejonie, nie mieszaj─ůc si─Ö jednakowo┼╝ w niczym do spraw bezpiecze┼ästwa w samych gmachach. W tych ostatnich pe┼éni┼é s┼éu┼╝b─Ö bezpiecze┼ästwa I dywizjon ┼╝andarmerii, a w┼éa┼Ťciwie wydzielony z niego tak zwany ÔÇ×Szwadron Ochrony I Dywizjonu ┼╗andarmerii” (ÔÇŽ). Ludzie tego szwadronu pe┼énili s┼éu┼╝b─Ö wewn─ůtrz i przy wej┼Ťciach Belwederu, Giszu, Ministerstwa Spraw Wojskowych i Sztabu G┼é├│wnego. Odno┼Ťnie do posterunk├│w w Belwederze, to wystawia┼éa je tak zwana ÔÇ×Warta Belwederska”, kt├│rej ka┼╝da zmiana wchodzi┼éa na czas s┼éu┼╝by pod bezpo┼Ťrednie dow├│dztwo najstarszego adiutanta Belwederu (ÔÇŽ).

G┼é├│wny ci─Ö┼╝ar s┼éu┼╝by bezpiecze┼ästwa przy osobie Marsza┼éka nie spada┼é jednak na ┼╝andarmeri─Ö, lecz na specjaln─ů ÔÇ×Grup─Ö wywiadowcz─ů”, wydzielon─ů z oddzia┼éu II do tego celu. Ona przeprowadza┼éa wywiady, obserwacje i strzeg┼éa tajemnicy wojskowej w Giszu. Ludzie z niej towarzyszyli dyskretnie Marsza┼ékowi przy ka┼╝dym Jego ruchu poza obr─Öbem mieszkania.

Na niej te┼╝ ci─ů┼╝y┼é obowi─ůzek obserwacji podczas wi─Ökszych przyj─Ö─ç i ÔÇ×herbatek”. Agenci ÔÇ×Grupy wywiadowczej” byli zawsze wmieszani w t┼éum go┼Ťci, pilnie wypatruj─ůc tego co do nich nale┼╝a┼éo. Na czele tej grupy sta┼é (ÔÇŽ) kpt. Boles┼éaw Ziemia┼äski. (…).

Budynek posiada┼é sta┼éy nadz├│r agent├│w tajnych, kt├│rzy baczyli na┼ä od zewn─ůtrz.

(…) Podczas podr├│┼╝y i w og├│le jakiegokolwiek wyjazdu (ÔÇŽ) odpowiedzialno┼Ťci przechodzi┼éy automatycznie na komendanta ÔÇ×Grupy wywiadowczej”, a wi─Öc na kapitana Boles┼éawa Ziemia┼äskiego. Ale znowu kpt. Ziemia┼äski podlega┼é pod wzgl─Ödem s┼éu┼╝by a┼╝ trzem instancjom: szefowi Biura Inspekcji Giszu, najstarszemu adiutantowi w Belwederze i Sztabowi G┼é├│wnemu. Ponadto, w czasach, gdy premierem by┼é p┼ék Aleksander Prystor ÔÇö r├│wnie┼╝ podlega┼é i premierowi. Formalnie wi─Öc, jak wida─ç, sytuacja by┼éa do┼Ť─ç zagmatwana, w rzeczywisto┼Ťci jednak wszystkie nici ochrony zbiega┼éy si─Ö w r─Ökach kpt. Ziemia┼äskiego, wytrawnego oficera ÔÇ×dw├│jki”. Pomimo tej pozornej gmatwaniny organizacyjnej, zaci─Ö─ç w funkcjonowaniu s┼éu┼╝by nigdy nie by┼éo, a to przede wszystkim dlatego, ┼╝e ka┼╝dy ch─Ötnie ÔÇ×wychodzi┼é ze sk├│ry”, aby sprawno┼Ť─ç by┼éa pe┼éna. I trzeba przyzna─ç, ┼╝e wszystko bywa┼éo w porz─ůdku. (ÔÇŽ)

Gdy Marsza┼éek wyje┼╝d┼╝a┼é samochodem, to w ┼Ťlad za Nim zawsze wyje┼╝d┼╝a┼éo drugie auto z kpt. Ziemia┼äskim i wywiadowcami cywilnymi. Musia┼éo ono jednak jecha─ç w takiej odleg┼éo┼Ťci od auta Marsza┼éka, aby to nie wzbudzi┼éo Jego podejrzenia. Oczywi┼Ťcie, robiono to ze szkod─ů dla sprawno┼Ťci ochrony, ale nie by┼éo na to rady, gdy┼╝ Marsza┼éek wpada┼é zawsze w wielki gniew, gdy jakie┼Ť machinacje ubezpieczeniowe dostrzeg┼é (ÔÇŽ).

[Wywiadowcy] byli ubrani po cywilnemu i dobrze w s┼éu┼╝bie ochronnej wy─çwiczeni, nikt na nich nie zwraca┼é uwagi. Przechadzali si─Ö zwykle z minami beztroskich gapi├│w, niczym si─Ö nie interesuj─ůcych, aczkolwiek wiedzieli┼Ťmy wszyscy doskonale, ┼╝e nic nie ujdzie ich wyostrzonej spostrzegawczo┼Ťci. (ÔÇŽ) Wspominaj─ůc o ochronie Marsza┼éka, trzeba nadmieni─ç, ┼╝e by┼éa chroniona r├│wnie┼╝ i Jego rodzina: ┼╝ona i c├│rki”.

I na dzi┼Ť by┼éoby na tyle

Ja za┼Ť opowiadam Ci o tym wszystkim, gdy┼╝ po prostu znam si─Ö na tym. Sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence): wywiadowc├│w, analityk├│w, bezpiecznik├│w, strateg├│w biznesowych oraz ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů tematyk─ů. I na tych kursach szkol─Ö m.in. kadry wywiadowcze i analityczne dla biznesu.

A praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö z up┼éywem lat. W przeciwie┼ästwie do ca┼éy czas ulepszanej technologii.

Je┼Ťli s┼éuchasz tego podcastu, to ju┼╝ o tym wiesz.

Je┼Ťli masz jeszcze jakiekolwiek w─ůtpliwo┼Ťci, to zapraszam Ci─Ö na dalsze audycje.

Je┼Ťli ich nie masz ÔÇô to zapraszam Ci─Ö tym bardziej.

A ten odcinek zako┼äcz─Ö.

Je┼Ťli za┼Ť chcesz si─Ö ze mn─ů podzieli─ç jakimi┼Ť pytaniami lub sugestiami, to mo┼╝esz to zrobi─ç, pisz─ů e-maila na adres:

kontakt@szpiegul.pl

Albo bezpo┼Ťrednio w komentarzu na Blogu lub pod tym odcinkiem na YouTubeÔÇÖowym kanale Szpiegul.pl ­čśë

I mam do Ciebie ogromn─ů pro┼Ťb─Ö: pole─ç ten podcast, OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych przynajmniej jednej osobie spo┼Ťr├│d Twoich znajomych!

Jednej!

Ciebie to nic nie kosztuje, a w ten spos├│b ten podcast dotrze do wszystkich zainteresowanych!

Je┼Ťli za┼Ť nie chcesz przegapi─ç nic z tego, o czym opowiadam na temat s┼éu┼╝b mniej i bardziej tajnych, to zasubskrybuj Newsletter na stronie Szpiegul.pl ­čśë Otrzymasz w├│wczas darmowego ebooka mojego autorstwa.

NA ZAKO┼âCZENIE

Aby niczego nie przegapi─ç przypominam, ┼╝e…
je┼Ťli interesuje Ci─Ö tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania, zas┼éuchania lub po prostu: do zobaczenia!

I pozwol─Ö sobie przypomnie─ç, ┼╝e ksi─ů┼╝ka, kt├│r─ů napisa┼éem wraz z Tomkiem Safja┼äskim i Paw┼éem ┼üabuzem pt. ÔÇ×Ochrona przedsi─Öbiorstwa przed szpiegostwem gospodarczym. Prawne i praktyczne aspekty zapewnienia bezpiecze┼ästwa aktyw├│w przedsi─ÖbiorcyÔÇŁ jest ca┼éy czas dost─Öpna w sprzeda┼╝y. Ogrom wiedzy!!! Nie przeocz jej  ­čśë

Logotypy Szpiegul.pl

A je┼Ťli chcesz przeczyta─ç inne artyku┼éy na Blogu, to zajrzyj tutaj.

Piotr Herman

Serdecznie Ci─Ö witam!!! I przy okazji: Tak, to ja jestem na tym zdj─Öciu ­čśë Pisz─Ö o s┼éu┼╝bach mniej lub bardziej tajnych, gdy┼╝ doskonale rozumiem ich specyfik─Ö. Tak si─Ö bowiem sk┼éada, ┼╝e zanim zosta┼éem szkoleniowcem Wywiadu Bezpiecze┼ästwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence) by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych.┬áA obecnie przekazuj─Ö praktyczn─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci niezb─Ödne dla biznesowych: researcher├│w (czyli wywiadowc├│w), analityk├│w (i to nie tylko wywiadowczych), bezpiecznik├│w (czyli wszelakich specjalist├│w ds. bezpiecze┼ästwa) oraz strateg├│w biznesowych (co oznacza r├│wnie┼╝ menad┼╝er├│w i kierownik├│w r├│┼╝nego autoramentu, a tak┼╝e top managementu). Po prostu szkol─Ö ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů t─ů tematyk─ů. I na tym zarabiam. A blogowanie i podcasting s─ů moim prezentem dla Ciebie ­čśÄ

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy─ç spam. Dowiedz si─Ö wi─Öcej jak przetwarzane s─ů dane komentarzy.