OSS 057. Bez niczego

Zapraszam na najnowszy odcinek podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych typu Standard, w kt├│rym opowiadam o przeciekawych koncepcjach ÔÇ×partnerstwa prywatno-publicznegoÔÇŁ (tak chyba mo┼╝na to okre┼Ťli─ç) w zakresie m.in. dzia┼éalno┼Ťci wywiadowczej i kontrwywiadowczej ­čśÄ Us┼éyszysz o koncepcji kontrwywiadu obywatelskiego oraz organizacji bez organizacji i bez przyw├│dcy.

Nieco teorii, sama praktykaÔÇŽ

Ostrze┼╝enie:

Czytasz o tym, co naprawd─Ö wydarzy┼éo si─Ö w przesz┼éo┼Ťci. Wszelkie podobie┼ästwo do aktualnych wydarze┼ä oraz postaci wsp├│┼éczesnych jest ca┼ékowicie przypadkowe (i niezamierzone)!

Ponadto w tym odcinku podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych u┼╝ywam s┼é├│w, kt├│re maj─ů jedynie charakter opisowy (poznawczy). W ┼╝adnym wypadku nie traktuj ich jako poj─Öcia warto┼Ťciuj─ůce (kt├│re z natury rzeczy nios─ů ze sob─ů ┼éadunek emocjonalny)!

Mi┼éego s┼éuchania. Lub czytania (transkrypcji) ­čśë

Za┼Ť je┼Ťli┬ájeszcze nie┬áwiesz kim jestem, to┬áprzeczytasz o┬ámnie zar├│wno na┬áBlogu, jak i┬ána┬áLinkedIn.

A TERAZ PO KOLEI

ALBO ┼ÜCI─äGNIJ I POS┼üUCHAJ...

TRANSKRYPCJA

OSS. Okiem Służb Specjalnych

Zaprasza: Piotr Herman

Czyli ja.

A to jest podcast dla chc─ůcych zrozumie─ç ┼Ťwiat mniej lub bardziej tajnych s┼éu┼╝b. Za┼Ť ja znam si─Ö na nich, gdy┼╝ sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence).

Serdecznie zapraszam!

Szpiegul.pl

Cze┼Ť─ç!

BEZ NICZEGO

Serdecznie witam Ci─Ö w najnowszym odcinku podcastu OSS.

Nasz ┼Ťwiat zmieni┼é si─Ö zupe┼énie, a jednocze┼Ťnie ┼╝yjemy ca┼ékiem normalnie. Wiele spraw spowszednia┼éo ÔÇô co nie oznacza, ┼╝e cokolwiek jest ju┼╝ zako┼äczone lub za┼éatwione. To tylko my przystosowali┼Ťmy si─Ö do warunk├│w.

Nie wiem czy kiedykolwiek s┼éysza┼ée┼Ť o idei kontrwywiadu obywatelskiego, kt├│ra to wizja cz─Östo wi─ů┼╝e si─Ö z koncepcj─ů organizacji bez organizacji.

Moim zdaniem i tak w pewnym momencie w przypadku tego typu dzia┼éa┼ä dochodzi do pewnej organizacji pracy i hierarchizacji struktur. Tak przynajmniej bywa┼éo dotychczas w historii. Zreszt─ů, dzi┼Ť ┼╝yjemy w epoce zespo┼é├│w, a nie wybitnych indywidualno┼Ťci (cho─ç i takie si─Ö zdarzaj─ů) – i prowadzenie indywidualnych dzia┼éa┼ä jest po prostu s┼éabe. Doba ma okre┼Ťlon─ů ilo┼Ť─ç godzin, a pracy jest co niemiara – o czym bole┼Ťnie przekonuj─Ö si─Ö ka┼╝dego dnia.

Jak wi─Öc widzisz dzi┼Ť ÔÇô jak zwykle ÔÇô bomba informacyjna.

Zaczynamy!

KONTRWYWIAD OBYWATELSKI

Rafa┼é Brzeski spopularyzowa┼é nieco w Polsce koncepcj─Ö kontrwywiadu obywatelskiego. Na YouTube mo┼╝esz zobaczy─ç i pos┼éucha─ç prowadzone przez niego interesuj─ůce i do┼Ť─ç szczeg├│┼éowe wyk┼éady na ten temat. W tym odcinku podcastu OSS kr├│tko podsumuj─Ö najwa┼╝niejsze idee tej koncepcji.

Do najwa┼╝niejszych zada┼ä ka┼╝dej s┼éu┼╝by tajnej nale┼╝y nasycanie w┼éasn─ů agentur─ů terytorium w┼éasnego oraz obcego: zar├│wno sojusznika czy podmiotu neutralnego, jak i przeciwnika.

W jaki spos├│b?

Infiltruj─ůc w┼éasnych ludzi na obcy teren lub werbuj─ůc miejscowych. Z nich tworzy si─Ö sieci agenturalne:

  • odr─Öbnie wywiadowcze (w tym logistyczne i legalizacyjne),
  • a odr─Öbnie agentur─Ö wp┼éywu.

Przy okazji: to bardzo wa┼╝ne, aby obie te sieci dzia┼éa┼éy niezale┼╝nie od siebie. W ┼╝adnym wypadku, nigdy, nie mog─ů si─Ö ze sob─ů zetkn─ů─ç: ani osobowo, ani obiektowo. W ten spos├│b agenturalna sie─ç wp┼éywu jest niemal niewykrywalna. Przynajmniej, je┼Ťli chodzi o udowodnienie jej istnienia.

Czym jest kontrwywiad wiesz albo czujesz. Nie b─Öd─Ö tego t┼éumaczy┼é i w ogromnym skr├│cie powiem, ┼╝e chodzi o neutralizacj─Ö dzia┼éania obcych sieci agenturalnych i prowadz─ůcych je s┼éu┼╝b specjalnych wobec naszego pa┼ästwa.

Zasadniczo mamy trzy dziedziny kontrwywiadu:

  • kontrwywiad og├│lny, polegaj─ůcy na rozpoznawaniu mo┼╝liwo┼Ťci wywiadowczych potencjalnego przeciwnika,
  • kontrwywiad obronny (defensywny) kt├│rego zadaniem jest zapobieganie penetracji naszych s┼éu┼╝b przez s┼éu┼╝by wywiadowcze przeciwnika oraz
  • kontrwywiad zaczepny (ofensywny), w ramach kt├│rego podejmuje si─Ö pr├│by przej─Öcia kontroli i odwr├│cenia agentury przeciwnika w celu prowadzenia dzia┼éa┼ä decepcyjnych (inspiracyjnych i dezinformacyjnych) wobec przeciwnika.

Jest jedna kwestia, o kt├│rej si─Ö nie m├│wi, przyjmuj─ůc j─ů za pewnik. A przez to wiele os├│b nie zdaje sobie sprawy z sensu prowadzenia dzia┼éa┼ä kontrwywiadowczych. Co jest bowiem ich celem. Takim g┼é├│wnym, najwa┼╝niejszym? Ot├│┼╝ chodzi o zapewnienie bezpiecze┼ästwa obywateli i ich obron─Ö przed zniewoleniem. Koniec, kropka.

Czy jest wa┼╝niejsze zadanie pa┼ästwa?

Nie s─ůdz─Ö.

Czy wobec tego los pa┼ästwa jest dla obywateli oboj─Ötny?

To pytanie do Ciebie. Bez mojej odpowiedzi…

S─ů jednak obecnie – i byli w przesz┼éo┼Ťci ÔÇô ludzie nieoboj─Ötni. I to na ich barkach spocz─ů┼é obowi─ůzek (tak, tak: obowi─ůzek) ochrony w┼éasnego pa┼ästwa w ramach tego, co dzisiaj nazywamy ÔÇ×wywiadem i kontrwywiadem obywatelskimÔÇŁ.

Przede wszystkim zrozum mnie dobrze: nie chodzi o dublowanie dzia┼éa┼ä pa┼ästwa w ramach chorego wsp├│┼ézawodnictwa. O nie! Chodzi mi o udzielanie pomocy strukturom pa┼ästwa ÔÇô a to co innego!

Kontrwywiad obywatelski ma podobne zadania co ten tradycyjny (pa┼ästwowy), ale realizuje je w zupe┼énie odmienny spos├│b. Jego podstawowymi zadaniami jest:

  • budzenie ┼Ťwiadomo┼Ťci zagro┼╝enia poprzez edukowanie oraz
  • zbieranie i ujawnianie informacji pomocnych w identyfikacji, demaskowaniu i ewentualnie eliminacji wrogiej agentury (szczeg├│lnie agentury wp┼éywu) ÔÇô kiedy nadejdzie sprzyjaj─ůcy czas.

Ciekawostk─ů dzisiejszych czas├│w jest to, i┼╝ taki obywatelski kontrwywiad prowadzony jest z korzy┼Ťci─ů m.in. dla naszego pa┼ästwa przez nieznane, rozproszone grupy (a mo┼╝e osoby?), z kt├│rych znaczna cz─Ö┼Ť─ç (je┼Ťli nie wszyscy) nie jest obywatelami naszego kraju.

Kim bowiem s─ů Anonymus dzia┼éaj─ůcy w sieci przeciwko Rosji?

Jakby nie patrze─ç to wsp├│┼éczesna realizacja koncepcji kontrwywiadu obywatelskiego.

I nie jest tak, ┼╝e kontrwywiad obywatelski musi dzia┼éa─ç poza strukturami pa┼ästwa! Albo inaczej: s┼éu┼╝by mog─ů wykorzysta─ç potencja┼é obywatelski.

Amerykańskie FBI

Czyli Federalne Biuro ┼Üledcze, posiada bardzo ciekaw─ů struktur─Ö. Jest to federalna agencja policyjna, prowadz─ůca ┼Ťledztwa. Ale w ramach FBI dzia┼éa r├│wnie┼╝ struktura kontrwywiadu cywilnego, kt├│ra prowadzeniem ┼Ťledztw (czyli dzia┼éa┼ä procesowych) si─Ö ju┼╝ nie zajmuje. St─ůd bierze si─Ö cz─Öste wskazywanie FBI jako jednostki kontrwywiadowczej posiadaj─ůcej uprawnienia ┼Ťledcze. FBI je posiada, ale kontrwywiad ju┼╝ nie! Bo wsp├│┼écze┼Ťnie to raczej domena tak zwanych republik bananowych, ┼╝e s┼éu┼╝ba specjalna posiada uprawnienia dochodzeniowo – ┼Ťledcze. Ale ja nie o tym dzi┼Ť…

Ot├│┼╝ FBI wychodzi z za┼éo┼╝enia, ┼╝e im lepiej zna spo┼éeczno┼Ťci lokalne, tym lepiej mo┼╝e je chroni─ç. Z tego te┼╝ powodu Jednostka ds. Stosunk├│w Spo┼éecznych w siedzibie FBI poprzez specjalist├│w ds. spo┼éeczno┼Ťci FBI w biurach terenowych tworz─ů i wzmacniaj─ů zar├│wno lokalne, jak i krajowe relacje z organizacjami obywatelskimi i religijnymi, szko┼éami, organizacjami non-profit i innymi podmiotami (np. grupami mniejszo┼Ťci). Wsp├│┼épraca ta doprowadzi┼éa do powstania wielu program├│w zapobiegania przest─Öpczo┼Ťci – w tym zwi─ůzanej z aktywno┼Ťci─ů s┼éu┼╝b specjalnych (czyli szpiegowania na rzecz pa┼ästw obcych). Chodzi o to, i┼╝ obywatele staj─ů si─Ö wyczuleni na potencjalne akty terroru i ekstremizmu.

W odniesieniu do tematyki kontrwywiadu obywatelskiego realizowane s─ů dwa interesuj─ůce programy:

  • Akademie Obywatelskie (CA, Citizens Academies) oraz
  • Prezentacje U┼Ťwiadamiaj─ůce Spo┼éeczno┼Ť─ç (CAP, Community Awareness Presentations).

Akademie Obywatelskie w biurach regionalnych realizuj─ů sze┼Ťcio-, o┼Ťmio-tygodniowe programy przeznaczone dla lider├│w spo┼éeczno┼Ťci lokalnych: przyw├│dc├│w biznesowych, religijnych, obywatelskich itp.

Misj─ů Akademii Obywatelskich FBI jest promowanie lepszego zrozumienia roli federalnych organ├│w ┼Ťcigania w spo┼éeczno┼Ťci poprzez dyskusj─Ö i edukacj─Ö. Kandydat├│w nominuj─ů funkcjonariusze FBI oraz byli absolwenci Akademii, a tak┼╝e liderzy danej spo┼éeczno┼Ťci. Sami za┼Ť uczestnicy wybierani s─ů przez agenta specjalnego odpowiedzialnego za lokalne biuro terenowe FBI.

W trakcie wieczornych zaj─Ö─ç w biurze terenowym FBI, profesjonali┼Ťci (zar├│wno pe┼éni─ůcy s┼éu┼╝b─Ö, jak i emerytowani) mi─Ödzy innymi:

  • uzmys┼éawiaj─ů kursantom zagro┼╝enia obcej penetracji,
  • uczulaj─ů na podstawowe techniki prowadzenia wywiadu gospodarczego,
  • prezentuj─ů stosowane przez FBI metody os┼éony biur projektowych i zak┼éad├│w zbrojeniowych.

Ponadto ucz─ů metod zabezpieczania np. w┼éasnej poczty elektronicznej przed w┼éamaniem i wykradzeniem korespondencji, czy te┼╝ omawiaj─ů metody werbunku i sposoby zachowania si─Ö podczas targ├│w i event├│w, by unikn─ů─ç sytuacji zawerbowania przez s┼éu┼╝by obce.

Z kolei Prezentacje U┼Ťwiadamiaj─ůce Spo┼éeczno┼Ť─ç s─ů skr├│con─ů wersj─ů Akademii Obywatelskich.

Prowadzone s─ů we wsp├│┼épracy z okre┼Ťlon─ů grup─ů lokaln─ů, zazwyczaj poza biurem terenowym FBI. Program Prezentacji ma na celu budowanie zaufania i wzmacnianie relacji pomi─Ödzy FBI a spo┼éeczno┼Ťciami. Biuro zach─Öca lokalne grupy spo┼éeczne do identyfikowania temat├│w, kt├│re budz─ů obawy lub s─ů istotne dla konkretnej grupy lub organizacji, a kt├│re FBI mo┼╝e om├│wi─ç. Takie zaj─Öcia r├│wnie┼╝ prowadz─ů eksperci merytoryczni FBI. Uczestnicy s─ů wybierani przez cz┼éonk├│w swoich organizacji lub spo┼éeczno┼Ťci i nie ma ┼╝adnych ogranicze┼ä co do wielko┼Ťci audytorium podczas takiej prezentacji.

ORGANIZACJA BEZ ORGANIZACJI

Jak ju┼╝ powiedzia┼éem, idea kontrwywiadu obywatelskiego cz─Östo wi─ů┼╝e si─Ö z koncepcj─ů organizacji bez organizacji.

R├│wnie┼╝ i ten zamys┼é zosta┼é rozpowszechniony przez Rafa┼éa Brzeskiego. Wyk┼éady na YouTube s─ů dost─Öpne i serdecznie zapraszam Ci─Ö do zapoznania si─Ö z nimi. Naprawd─Ö warto!

Zaczn─Ö od naszkicowanej przez Rafa┼éa Brzeskiego mapy drogowej strategii zdobycia i utrzymania w┼éadzy.

Pytanie: Jak rz─ůdzi─ç krajem wielko┼Ťci Polski?

Po pierwsze: obecnie potrzeba oko┼éo p├│┼étora miliona podobnie my┼Ťl─ůcych ludzi. Podobnie my┼Ťl─ůcych, czyli kieruj─ůcych si─Ö tym samym systemem warto┼Ťci.

Po drugie: ludzie ci musz─ů by─ç obecni na wszystkich szczeblach administracji oraz w ka┼╝dej dziedzinie ┼╝ycia publicznego. Wsz─Ödzie.

Po trzecie: nie uciekaj─ůc si─Ö do przemocy, ludzie ci musz─ů swoj─ů dzia┼éalno┼Ťci─ů, prac─ů i zachowaniem narzuci─ç model postrzegania rzeczywisto┼Ťci oraz poczucie obowi─ůzku dba┼éo┼Ťci o dobro wsp├│lne w s┼éu┼╝bie wsp├│┼éobywateli.

Tak to wygl─ůda w teorii.

Oczywi┼Ťcie mo┼╝na to wszystko zdoby─ç przemoc─ů, ale jak d┼éugo usiedzi si─Ö na bagnetach?

A jest tak, ┼╝e cz─Östo w ludziach drzemie t─Ösknota i d─ů┼╝enia, kt├│re przyt┼éoczone s─ů szumem dnia codziennego. I jeden impuls mo┼╝e sprawi─ç, ┼╝e ludzie zaczynaj─ů rozgl─ůda─ç si─Ö wok├│┼é i szuka─ç dr├│g poprawienia ┼Ťwiata.

Tylko jak i w ramach czego?

Pr─Ödzej czy p├│┼║niej b─Ödzie to jaka┼Ť organizacja. A od strony organizacyjnej mamy cztery typy:

  • wertykaln─ů,
  • piramidaln─ů,
  • horyzontaln─ů oraz
  • organizacj─Ö bez organizacji.

Pierwsze trzy (wertykalna, piramidalna i horyzontalna) zak┼éadaj─ů istnienie:

  • przyw├│dc├│w,
  • formalnej hierarchii,
  • ┼éa┼äcucha wydawania polece┼ä i sk┼éadania sprawozda┼ä,
  • r├│┼╝nych form ustalania priorytet├│w organizacji,
  • mechanizm├│w bud┼╝etowania,
  • dyscyplinowania cz┼éonk├│w celem zapobie┼╝enia tworzeniu si─Ö frakcji i koterii.

To wszystko zak┼éada istnienie jakiego┼Ť organu centralnego.

Organizacja czwarta (organizacja bez organizacji) wr─Öcz przeciwnie.

organizacji wertykalnej polecenia wydawane s─ů w d├│┼é, a w g├│r─Ö sk┼éada si─Ö sprawozdania. Ale dzieje si─Ö to kosztem powolnego obiegu informacji, niezdolno┼Ťci─ů do szybkiej reakcji, pozbawianiem cz┼éonk├│w inicjatywy i kreatywno┼Ťci, podatno┼Ťci─ů na skostnienie i na penetracj─Ö oraz prowokacj─Ö i rozbicie (ew. neutralizacj─Ö) od wewn─ůtrz. To grupa stosunkowo ┼éatwa do manipulacji, a co za tym idzie ÔÇô do rozpracowania. Oraz do rozbicia, gdy┼╝ zazwyczaj eliminacja przyw├│dcy powoduje rozpad organizacji.

Aby temu przeciwdzia┼éa─ç wytworzy┼éa si─Ö organizacja piramidalna, kt├│ra jest ulubion─ů struktur─ů wielkich korporacji. Jest to sp┼éaszczona organizacja wertykalna posiadaj─ůca rozbudowany szczebel ┼Ťredni. Jest ona bardziej elastyczna i zaspakaja ambicje wi─Ökszej grupy ludzi (zar├│wno tych na szczycie, jak i pn─ůcych si─Ö po szczeblach hierarchii – co wywoduje rywalizacj─Ö i ÔÇ×wojny biuroweÔÇŁ). Jednocze┼Ťnie utrudnia penetracj─Ö, a co za tym idzie: manipulacj─Ö, prowokacj─Ö i rozbicie od wewn─ůtrz. Zmusza bowiem przeciwnika do wprowadzenia lub zwerbowania wi─Ökszej grupy agent├│w.

Charakterystyczn─ů tendencj─ů jest budowa osobnych departament├│w (na wz├│r feudalnych, udzielnych ksi─Östw). Z jednej strony utrudnia to komunikacj─Ö poziom─ů pomi─Ödzy cz┼éonkami organizacji, co w konsekwencji powoduje, i┼╝ obieg informacji oraz proces podejmowania decyzji ulega spowolnieniu. To zniech─Öca cz┼éonk├│w do dzia┼éania i czyni ich niezdolnymi do samodzielnego podejmowania decyzji i przejmowania odpowiedzialno┼Ťci.

Ale z drugiej strony rozbicie takiego departamentu (fragmentu piramidy) nie powoduje rozbicia ca┼éej struktury. Wprowadzenie jakichkolwiek zmian organizacyjnych w organizacji piramidalnej nie jest naj┼éatwiejsze, gdy┼╝ natrafia si─Ö na op├│r ┼Ťredniego szczebla ÔÇô a ten zainteresowany jest przede wszystkim w utrzymaniu status quo.

Organizacja horyzontalna to sterowana przez jej Central─Ö rozcz┼éonkowana organizacja sk┼éadaj─ůca si─Ö z niezale┼╝nych kom├│rek, kt├│re nie s─ů ze sob─ů powi─ůzane, a komunikuj─ůcych si─Ö z Central─ů poprzez lidera ka┼╝dej kom├│rki za po┼Ťrednictwem ┼é─ůcznik├│w. Jest to wi─Öc typowa, klasyczna struktura konspiracyjna s┼éu┼╝by wywiadowczej (jej sieci rezydentur i siatek wywiadowczych). Zaspakaja ona ambicje du┼╝ej liczby cz┼éonk├│w, wyrabia samodzielno┼Ť─ç zespo┼é├│w oraz zwi─Öksza ich kreatywno┼Ť─ç, sk┼éaniaj─ůc ich cz┼éonk├│w do pracy zespo┼éowej. Zwi─Öksza jednak zdolno┼Ť─ç tych cz┼éonk├│w do samodzielnego podejmowania decyzji i przejmowania odpowiedzialno┼Ťci.

Z tych w┼éa┼Ťnie powod├│w penetracja oraz manipulacja, prowokacja i rozbicie takich grup jest znacznie utrudnione. Tym bardziej, ┼╝e neutralizacja jednej kom├│rki nie poci─ůga za sob─ů rozbicia ca┼éej organizacji, a na miejsce jednej rozbitej powstaje kilka nowych kom├│rek. Tylko rozbicie Centrali poci─ůga za sob─ů rozpad ca┼éej organizacji, wi─Öc wprowadzona do Centrali agentura mo┼╝e skutecznie zak┼é├│ci─ç dzia┼éalno┼Ť─ç poszczeg├│lnych kom├│rek i w konsekwencji spowodowa─ç powolny parali┼╝ ca┼éej organizacji.

I tutaj pojawia si─Ö koncepcja organizacji bez organizacji. W zasadzie powinni┼Ťmy m├│wi─ç o ruchu. Chodzi bowiem o dzia┼éalno┼Ť─ç pojedynczych os├│b i ma┼éych, nieformalnych grup, powi─ůzanych jedn─ů ide─ů i ch─Öci─ů utrzymania warto┼Ťci, a tak┼╝e wol─ů dokonywania zmian dla zachowania tych warto┼Ťci. Taki ruch winien by─ç zdeterminowany w osi─ůgni─Öciu postawionego przez siebie samego celu ÔÇô przy czym nikt nie stawia tego celu i nie narzuca zada┼ä.

W ┼╝adnym wypadku pojedyncze osoby nie s─ů powi─ůzane struktur─ů organizacyjn─ů czy przepisami wewn─Ötrznymi. Co oznacza, ┼╝e nie ma: Centrali, przyw├│dc├│w, hierarchii, formalnych struktur organizacyjnych, ┼éa┼äcucha wydawania polece┼ä i sk┼éadania sprawozda┼ä, czy te┼╝ centralnego bud┼╝etu oraz dyscyplinowania cz┼éonk├│w (celem zapobie┼╝enia tworzeniu si─Ö frakcji i koterii).

M├│wi─ůc wprost jest systemem otwartym. Ka┼╝dy mo┼╝e zosta─ç cz┼éonkiem, ka┼╝dy mo┼╝e odej┼Ť─ç w dowolnej chwili. Ma┼ée grupy mog─ů si─Ö dowolnie ┼é─ůczy─ç, a wi─Öksze dzieli─ç. To wszystko powoduje, ┼╝e organizacja jest p┼éynna, a to wymusza kreatywno┼Ť─ç, szybkie podejmowanie decyzji oraz poczucie odpowiedzialno┼Ťci za te decyzje.

Mamy wi─Öc do czynienia z radykaln─ů decentralizacj─ů. A jak d┼éugo przestrzega si─Ö wsp├│lny katalogu warto┼Ťci, tak d┼éugo taka organizacja jest nie do rozbicia. Nie za bardzo ma si─Ö co likwidowa─ç. Co prawda mo┼╝na wprowadzi─ç agentur─Ö wp┼éywu lub penetracyjn─ů, ale jest to trudne do wykonania. W ma┼éej grupie bez przyw├│dcy wszyscy si─Ö znaj─ů, wszyscy wsp├│lnie decyduj─ů o priorytetach, ka┼╝dy mo┼╝e rzuci─ç pomys┼é i je┼Ťli reszta uzna go za dobry, to wszyscy go realizuj─ů. Ka┼╝dy mo┼╝e w ka┼╝dej chwili odej┼Ť─ç, ale nie mo┼╝na nikogo wyrzuci─ç lub zmusi─ç do pos┼éusze┼ästwa. Co najwy┼╝ej kto┼Ť zacznie dzia┼éa─ç samodzielnie lub utworzy kolejn─ů grup─Ö wyznaj─ůc─ů ten sam katalog warto┼Ťci.

I jeszcze jedna kwestia: organizacja bez organizacji charakteryzuje si─Ö lokalno┼Ťci─ů. Cz┼éonkowie ruchu znaj─ů bowiem problemy swojego ┼Ťrodowiska i s─ů ┼Ťwiadomi tego, co chc─ů osi─ůgn─ů─ç. I nie musz─ů czeka─ç na wytyczne, tylko mog─ů zacz─ů─ç dzia┼éa─ç zgodnie ze swoim katalogiem warto┼Ťci.

Rozw├│j sieci internetowej i jej narz─Ödzi wydatnie wspomaga utrzymywanie ┼é─ůczno┼Ťci pomi─Ödzy osobami i grupami tworz─ůcymi ruch oraz wymian─Ö informacji i materia┼é├│w wzbogacaj─ůcych wiedz─Ö.

Nowoczesne technologie komunikowania si─Ö nie s─ů jedna nie do zast─ůpienia. R├│wnie sprawnie mog─ů funkcjonowa─ç struktury oparte o ┼é─ůcznik├│w, skrzynki kontaktowe oraz inne techniki przekazywania informacji bez udzia┼éu elektroniki i zwi─ůzanego z ni─ů niebezpiecze┼ästwa pods┼éuchu.┬á┬á Nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na to, i┼╝ zadaniem organizacji bez organizacji jest dokonanie zmiany, a nie osi─ůgni─Öcie w┼éadzy.

RUCH BEZ PRZYW├ôDC├ôW

Trzecia koncepcja spopularyzowana przez Rafa┼éa Brzeskiego to ruch bez przyw├│dc├│w. W literaturze m├│wi si─Ö w tym przypadku o ruchu spo┼éecznym lub ruchu oporu. Chodzi bowiem o autonomiczne, nie powi─ůzane ze sob─ů kom├│rki, kt├│rych celem jest dokonanie akt├│w gwa┼étu, sabota┼╝u lub terroryzmu w stosunku do agend rz─ůdowych lub wojsk okupacyjnych.

Za┼éo┼╝enia koncepcji ruchu bez przyw├│dc├│w sformu┼éowa┼é pu┼ékownik Ulius Louis Amoss w 1953 roku.

W czasie II wojny ┼Ťwiatowej by┼é on oficerem ameryka┼äskiego Biura Operacji Specjalnych (OSS, Office of Strategic Services), czyli tajnych s┼éu┼╝b specjalnych. Po wojnie podj─ů┼é s┼éu┼╝b─Ö w kontynuatorce OSS, czyli w Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA).

Amoss stwierdzi┼é, ┼╝e stosuje si─Ö przestarza┼ée metody organizacji antykomunistycznego ruchu oporu, gdy┼╝ wzoruje si─Ö go na hierarchicznych strukturach wojskowych podatnych na penetracj─Ö i likwidacj─Ö. A wiedzia┼é o czym m├│wi, gdy┼╝ by┼é sfrustrowany sukcesami radzieckich s┼éu┼╝b tajnych w pa┼ästwach ba┼étyckich, w Polsce (V Komenda WiN), na Ukrainie oraz w innych pa┼ästwach Europy ┼Ürodkowej. A wsz─Ödzie tam ludzie radzieccy odnosili niebywa┼ée sukcesy klonuj─ůc operacj─Ö krypt. ÔÇ×TrustÔÇŁ; operacj─Ö, w kt├│rej tworzeniu swoje palce macza┼é m.in. W┼éadimir Fiodorowicz D┼╝unkowski – carski genera┼é, Dow├│dca Oddzielnego Korpusu ┼╗andarm├│w oraz p├│┼║niejszy doradca Feliksa Edmundowicza Dzier┼╝y┼äskiego, szefa Czeka (GPU i OGPU). My┼Ťl─Ö, ┼╝e o tej operacji i jej licznych klonach (stosowanych do dnia dzisiejszego!) opowiem w kt├│rym┼Ť z kolejnych odcink├│w podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych.

Wracaj─ůc do Amossa, to zgodnie z jego koncepcj─ů, aby zdestabilizowa─ç komunistyczne rz─ůdy w krajach okupowanych przez ludzi radzieckich potrzebna by┼éa zupe┼énie nowa forma ruchu oporu. Swego rodzaju samoorganizacja obywatelska oparta na nowym sposobie my┼Ťlenia:

Nie potrzeba nam przyw├│dc├│w. Potrzeba nam my┼Ťli przewodnich. My┼Ťli te same dadz─ů przyw├│dc├│w. B─Öd─ů inspiracj─ů dla mas ludzkich, kt├│re same wy┼éoni─ů przyw├│dc├│wÔÇŁ

I uzna┼é, ┼╝e potrzebny jest katalog my┼Ťli i idea┼é├│w, kt├│re nale┼╝a┼éo zaszczepi─ç ludziom znajduj─ůcym si─Ö pod sowieck─ů okupacj─ů.

I trzeba przyzna─ç, ┼╝e do koncepcji Amossa wracano wielokrotnie w r├│┼╝nych okresach czasu. I solidnie je popsuto.

Oto w 1983 roku dzia┼éaj─ůcy w USA rzecznik supremacji bia┼éej rasy Louis Beam, stwierdzi┼é, ┼╝e strategia ruchu oporu bez przyw├│dc├│w jest jedynym sposobem zr├│wnowa┼╝enia przygniataj─ůcej przewagi si┼é i ┼Ťrodk├│w znajduj─ůcych si─Ö w dyspozycji administracji pa┼ästwa. Jego publikacje wyrz─ůdzi┼éy jednak wiele z┼éego idei ruchu bez przyw├│dc├│w. Przypi─Öto im bowiem etykietki ÔÇ×rasizmuÔÇŁ i ÔÇ×utopiiÔÇŁ.┬á

A z punktu widzenia teorii organizacji, ruch spo┼éeczny bez przyw├│dc├│w jest przejawem organizacji sieciowej rozumianej jako przeciwie┼ästwo organizacji hierarchicznej.

Ruch bez przyw├│dc├│w mo┼╝e mie─ç swoje symboliczne postacie: ludzi znanych powszechnie, ale nie b─Öd─ůcych szefami: niczym nie dowodz─ů i niczego nie planuj─ů, a jedynie formu┼éuj─ů i g┼éosz─ů my┼Ťl. Jednak┼╝e wyst─Öpuje brak sformalizowanej ┼é─ůczno┼Ťci pomi─Ödzy autorem my┼Ťli, a jej realizatorem. Obaj dzia┼éaj─ů niezale┼╝nie. A postaciom symbolicznym trudno jest udowodni─ç jakiekolwiek powi─ůzania z realizatorami koncepcji i sterowanie ruchem.

Analitycy RAND Corporation (o kt├│rej opowiada┼éem szerzej w innym odcinku OSS) uznali, ┼╝e rewolucja technologiczno-informacyjna sprzyja sieciowym formom organizacyjnym i daje im przewag─Ö nad formami hierarchicznymi, co zmienia oblicze wszelkich konflikt├│w; zar├│wno wewn─Ötrznych, jak i zewn─Ötrznych.

I dlatego w dobie rozwoju medi├│w, szybko┼Ťci komunikowania si─Ö i dost─Öpu do informacji, we wsp├│┼éczesnym konflikcie:

  • przebieg i wynik konfliktu zale┼╝─ů od stopnia posiadanej wiedzy, a
  • przewag─Ö uzyska:
    • ten, kto opanuje umiej─Ötno┼Ť─ç tworzenia form sieciowych, jak r├│wnie┼╝
    • ten, kto w wy┼╝szym stopniu opanuje sztuk─Ö ÔÇ×operacji informacyjnychÔÇŁ oraz ÔÇ×zarz─ůdzania postrzeganiemÔÇŁ (czyli sterowania mediami w spos├│b obliczony bardziej na przyci─ůganie do swojego obozu lub dezorientowanie, ni┼╝ na brutalne przymuszanie),
  • elementem potrzebnym do osi─ůgni─Öcia przewagi jest zasianie w przeciwniku w─ůtpliwo┼Ťci wobec posiadanej przez siebie wiedzy: zar├│wno o ┬ásamym sobie, jak i o przeciwniku,
  • psychologiczne rozchwianie przeciwnika jest r├│wnie istotne, co jego fizyczne zniszczenie.

Analitycy RAND-u tego typu konflikt ochrzcili mianem ÔÇ×wojen sieciowychÔÇŁ (Netwar), w kt├│rych:

liczne, rozproszone, ma┼ée grupy wykorzystuj─ůc nowe technologie komunikowania si─Ö mog─ů dzia┼éa─ç wsp├│lnie nawet na du┼╝─ů odleg┼éo┼Ť─ç

Tradycyjne koncepcje wojny i konfliktu o niskiej intensywno┼Ťci jako sekwencyjnego procesu opartego na masowo┼Ťci, manewrowaniu i walce prawdopodobnie s─ů niewystarczaj─ůce do radzenia sobie z nieliniowymi, podobnymi do roju konfliktami epoki informacyjnej, w kt├│rych elementy spo┼éeczne i militarne s─ů ┼Ťci┼Ťle powi─ůzane.

Termin Netwar odnosi si─Ö do konflikt├│w spo┼éecznych i przest─Öpczo┼Ťci, bez wojny, w kt├│rych antagoni┼Ťci s─ů zorganizowani jako rozleg┼ée sieci bez przyw├│dc├│w, a nie jako ┼Ťci┼Ťle powi─ůzane hierarchie.

Wsp├│┼écze┼Ťnie wielu terroryst├│w, przest─Öpc├│w i fundamentalist├│w rozwija zdolno┼Ťci do wojny sieciowej. Pojawia si─Ö r├│wnie┼╝ nowe pokolenie rewolucjonist├│w i wojuj─ůcych radyka┼é├│w, z nowymi doktrynami, strategiami i technologiami, kt├│re wspieraj─ů ich zale┼╝no┼Ť─ç od sieciowych form organizacji. Zak┼éada si─Ö, ┼╝e Netwar b─Ödzie dominuj─ůcym rodzajem konfliktu spo┼éecznego w tym (XXI) wieku.

W konflikcie sieciowym wyr├│┼╝nia si─Ö trzy podstawowe typy strukturalne kom├│rek (grup) tworz─ůcych sie─ç:

  • struktury linearne (┼éa┼äcuch), w kt├│rych ludzie, dobra lub informacje przep┼éywaj─ů kolejno od jednej odseparowanej grupy do drugiej (np. grupy przemytnicze),
  • struktury gwia┼║dziste, gdzie istnieje punkt centralny (ale pozbawiony hierarchii) poprzez kt├│ry przep┼éywaj─ů informacje lub dobra w komunikacji mi─Ödzy kom├│rkami oraz
  • struktury wielokana┼éowe, gdzie ka┼╝da kom├│rka mo┼╝e si─Ö komunikowa─ç niezale┼╝nie ze wszystkimi pozosta┼éymi kom├│rkami.

We wszystkich tych modelach, poszczeg├│lne grupy mog─ů by─ç jedno lub wieloosobowe, ┼Ťci┼Ťle lub lu┼║no zwi─ůzane, elitarne lub otwarte dla nowych cz┼éonk├│w, wyspecjalizowane lub nie.

Wpisana w model niezale┼╝no┼Ť─ç nak┼éada na poszczeg├│lne osoby oraz grupy obowi─ůzek zdobywania informacji, umiej─Ötno┼Ťci i wiedzy. Dzieje si─Ö tak dlatego, i┼╝ nikt nie b─Ödzie nimi dyrygowa┼é ani nie da instrukcji co i jak trzeba zrobi─ç.

Za┼Ť wielo┼Ť─ç kana┼é├│w ┼é─ůcz─ůcych poszczeg├│lne kom├│rki struktury wielokana┼éowej oraz brak powi─ůza┼ä mi─Ödzy tw├│rcami, a realizatorami koncepcji sprawiaj─ů, ┼╝e ruch powsta┼éy w oparciu o takie struktury jest zar├│wno odporny na zdrad─Ö, jak i trudny do penetracji.

Uznaje si─Ö, ┼╝e poszczeg├│lne grupy nie powinny liczy─ç wi─Öcej ni┼╝ 10 cz┼éonk├│w. Optymalnie od 3 do 8 os├│b, bowiem w├│wczas kom├│rce nie zagra┼╝a ÔÇ×dynamika wewn─ÖtrznaÔÇŁ, czyli tworzenie si─Ö koterii i walka o wp┼éywy. I wraz ze spadkiem liczby cz┼éonk├│w maleje te┼╝ niebezpiecze┼ästwo penetracji, a co za tym idzie prowokacji od wewn─ůtrz. A najlepiej, gdy kom├│rki s─ů jedno- lub dwuosobowe. Nadmierna wymiana informacji, zw┼éaszcza zbyt dok┼éadnych, pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi kom├│rkami nie jest konieczna, a nawet potencjalnie jest szkodliwa. Za┼Ť eliminacja nawet wi─Ökszej liczby ma┼éych kom├│rek, nie powoduje powa┼╝nego uszczerbku dla ca┼éego ruchu.

To w┼éa┼Ťnie ograniczone mo┼╝liwo┼Ťci klasycznych metod inwigilacji sprawi┼éy, ┼╝e administracje r├│┼╝nych kraj├│w forsuj─ů akty prawne zmuszaj─ůce operator├│w telekomunikacyjnych do przechowywania danych o po┼é─ůczeniach, wymianie poczty elektronicznej i odwiedzanych stronach internetowych oraz ograniczaj─ů korzystanie z telefon├│w na kart─Ö. A nawet wykorzystuj─ů narz─Ödzia totalnego pods┼éuchu telekomunikacyjnego, jak np. Echelon.

Z kolei brak mo┼╝liwo┼Ťci schwytania i ukarania przyw├│dc├│w (gdy┼╝ ich nie ma) sprawia, ┼╝e coraz wi─Öcej struktur pa┼ästwowych odwo┼éuje si─Ö do dzia┼éa┼ä odstraszaj─ůcych zupe┼énie na ┼Ťlepo. Czasami odnosi to skutek, gdy┼╝ nawet je┼Ťli kto┼Ť nie jest przyw├│dc─ů, a zostanie ukarany, to jego bliscy i znajomi z jego ┼Ťrodowiska zostan─ů zastraszeni. A to zniech─Öca do jakiegokolwiek oporu.

Czasami.

Model ruchu bez przyw├│dc├│w, kieruj─ůcego si─Ö tylko wsp├│ln─ů ide─ů, wymusza kreatywny spos├│b my┼Ťlenia. Przy czym ka┼╝da kom├│rka anga┼╝uj─ůca si─Ö w dzia┼éanie aktywne mo┼╝e mie─ç zupe┼énie odmienny scenariusz osi─ůgni─Öcia celu.

Istnieje jednak istotne ograniczenie dla ruchu bez przyw├│dc├│w. Elementem niezb─Ödnym do funkcjonowania takiej organizacji jest spo┼éeczne poparcie, a przynajmniej spo┼éeczna afirmacja jej dzia┼éa┼ä. St─ůd istnieje tendencja do prezentowania przez struktury pa┼ästwa tej formy spo┼éecznego organizowania si─Ö jako niebezpiecznej dzia┼éalno┼Ťci wywrotowej jednostek sk┼éonnych do dokonywania akt├│w gwa┼étu, sabota┼╝u lub terroryzmu.

A tak wcale by─ç nie musi.

PYTANIE

To teraz wyobra┼║ sobie prowadzenie kontrwywiadu obywatelskiego, w pewnym zakresie wspomaganego przez s┼éu┼╝by pa┼ästwowe, w ramach organizacji bez organizacji, czyli ruchu bez przyw├│dc├│w.

Jaka s┼éu┼╝ba specjalna jest w stanie rozpracowa─ç i zlikwidowa─ç co┼Ť takiego?

Nie m├│wi─Ö o poszczeg├│lnych, zwykle jednoosobowych centrach dzia┼éa┼ä, ale o ca┼éo┼Ťci. Przecie┼╝ nie spos├│b rozbi─ç tego, czego nie ma!

Pytanie jednak czy taka hybryda ma prawo dzia┼éa─ç?

Historia pokaza┼éa, ┼╝e w pewnych zakresach tak. Ale o tym w nast─Öpnym odcinku podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych.

A je┼Ťli chodzi o dzie┼ä dzisiejszy to przecie┼╝ w ten spos├│b cz─Ö┼Ťciowo zorganizowany jest np. mi─Ödzynarodowy ruch terrorystyczny.

I je┼Ťli b─Ödzie zainteresowanie, to r├│wnie┼╝ i o nim sobie kiedy┼Ť tam opowiemyÔÇŽ

I na dzi┼Ť by┼éoby na tyle

Ja za┼Ť opowiadam Ci o tym wszystkim, gdy┼╝ po prostu znam si─Ö na tym. Sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence): wywiadowc├│w, analityk├│w, bezpiecznik├│w, strateg├│w biznesowych oraz ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů tematyk─ů. I na tych kursach szkol─Ö m.in. kadry wywiadowcze i analityczne dla biznesu.

A praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö z up┼éywem lat. W przeciwie┼ästwie do ca┼éy czas ulepszanej technologii.

Je┼Ťli s┼éuchasz tego podcastu, to ju┼╝ o tym wiesz.

Je┼Ťli masz jeszcze jakiekolwiek w─ůtpliwo┼Ťci, to zapraszam Ci─Ö na dalsze audycje.

Je┼Ťli ich nie masz ÔÇô to zapraszam Ci─Ö tym bardziej.

A ten odcinek zako┼äcz─Ö.

Je┼Ťli za┼Ť chcesz si─Ö ze mn─ů podzieli─ç jakimi┼Ť pytaniami lub sugestiami, to mo┼╝esz to zrobi─ç, pisz─ů e-maila na adres:

kontakt@szpiegul.pl

Albo bezpo┼Ťrednio w komentarzu na Blogu lub pod tym odcinkiem na YouTubeÔÇÖowym kanale Szpiegul.pl ­čśë

I mam do Ciebie ogromn─ů pro┼Ťb─Ö: pole─ç ten podcast, OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych przynajmniej jednej osobie spo┼Ťr├│d Twoich znajomych!

Jednej!

Ciebie to nic nie kosztuje, a w ten spos├│b ten podcast dotrze do wszystkich zainteresowanych!

Je┼Ťli za┼Ť nie chcesz przegapi─ç nic z tego, o czym opowiadam na temat s┼éu┼╝b mniej i bardziej tajnych, to zasubskrybuj Newsletter na stronie Szpiegul.pl ­čśë Otrzymasz w├│wczas darmowego ebooka mojego autorstwa.

NA ZAKO┼âCZENIE

Aby niczego nie przegapi─ç przypominam, ┼╝e…
je┼Ťli interesuje Ci─Ö tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania, zas┼éuchania lub po prostu: do zobaczenia!

I pozwol─Ö sobie przypomnie─ç, ┼╝e ksi─ů┼╝ka, kt├│r─ů napisa┼éem wraz z Tomkiem Safja┼äskim i Paw┼éem ┼üabuzem pt. ÔÇ×Ochrona przedsi─Öbiorstwa przed szpiegostwem gospodarczym. Prawne i praktyczne aspekty zapewnienia bezpiecze┼ästwa aktyw├│w przedsi─ÖbiorcyÔÇŁ jest ca┼éy czas dost─Öpna w sprzeda┼╝y. Ogrom wiedzy!!! Nie przeocz jej  ­čśë

Logotypy Szpiegul.pl

A je┼Ťli chcesz przeczyta─ç inne artyku┼éy na Blogu, to zajrzyj tutaj.

Piotr Herman

Serdecznie Ci─Ö witam!!! I przy okazji: Tak, to ja jestem na tym zdj─Öciu ­čśë Pisz─Ö o s┼éu┼╝bach mniej lub bardziej tajnych, gdy┼╝ doskonale rozumiem ich specyfik─Ö. Tak si─Ö bowiem sk┼éada, ┼╝e zanim zosta┼éem szkoleniowcem Wywiadu Bezpiecze┼ästwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence) by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych.┬áA obecnie przekazuj─Ö praktyczn─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci niezb─Ödne dla biznesowych: researcher├│w (czyli wywiadowc├│w), analityk├│w (i to nie tylko wywiadowczych), bezpiecznik├│w (czyli wszelakich specjalist├│w ds. bezpiecze┼ästwa) oraz strateg├│w biznesowych (co oznacza r├│wnie┼╝ menad┼╝er├│w i kierownik├│w r├│┼╝nego autoramentu, a tak┼╝e top managementu). I na tym zarabiam. A Blog i podcasting to moje prezenty dla Ciebie ­čśÄ

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy─ç spam. Dowiedz si─Ö wi─Öcej jak przetwarzane s─ů dane komentarzy.