OSS 058. Muszkieterowie

Zapraszam na najnowszy odcinek podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych typu Standard, w kt├│rym opowiadam o arcyciekawej konspiracyjnej organizacji wywiadowczej ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ, brytyjskich s┼éu┼╝bach tajnych okresu II Wojny ┼Üwiatowej oraz jednej z najbardziej tajemniczych i zupe┼énie niewyja┼Ťnionych afer Polski Podziemnej ­čśÄ

Nieco teorii, sama praktykaÔÇŽ

Ostrze┼╝enie:

Czytasz o tym, co naprawd─Ö wydarzy┼éo si─Ö w przesz┼éo┼Ťci. Wszelkie podobie┼ästwo do aktualnych wydarze┼ä oraz postaci wsp├│┼éczesnych jest ca┼ékowicie przypadkowe (i niezamierzone)!

Ponadto w tym odcinku podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych u┼╝ywam s┼é├│w, kt├│re maj─ů jedynie charakter opisowy (poznawczy). W ┼╝adnym wypadku nie traktuj ich jako poj─Öcia warto┼Ťciuj─ůce (kt├│re z natury rzeczy nios─ů ze sob─ů ┼éadunek emocjonalny)!

Mi┼éego s┼éuchania. Lub czytania (transkrypcji) ­čśë

Za┼Ť je┼Ťli┬ájeszcze nie┬áwiesz kim jestem, to┬áprzeczytasz o┬ámnie zar├│wno na┬áBlogu, jak i┬ána┬áLinkedIn.

A TERAZ PO KOLEI…

ALBO ┼ÜCI─äGNIJ I POS┼üUCHAJ...

TRANSKRYPCJA

OSS. Okiem Służb Specjalnych

Zaprasza: Piotr Herman

Czyli ja.

A to jest podcast dla chc─ůcych zrozumie─ç ┼Ťwiat mniej lub bardziej tajnych s┼éu┼╝b. Za┼Ť ja znam si─Ö na nich, gdy┼╝ sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence).

Serdecznie zapraszam!

Szpiegul.pl

Cze┼Ť─ç!

MUSZKIETEROWIE

Serdecznie witam Ci─Ö w najnowszym odcinku podcastu OSS.

W ostatniej audycji opowiedzia┼éem Ci o trzech interesuj─ůcych koncepcjach: kontrwywiadzie obywatelskim, organizacji bez organizacji oraz ruchu spo┼éecznym bez przyw├│dc├│w.

Dzi┼Ť podam historyczny przyk┼éad ciekawej organizacji wywiadowczej, kt├│ra w pewien spos├│b wi─ů┼╝e si─Ö z tym wszystkim.

Zobacz: wybuch┼éa II Wojna ┼Üwiatowa i na okupowanych polskich ziemiach jak grzyby po deszczu zacz─Ö┼éy wyrasta─ç organizacje konspiracyjne. Ka┼╝da z nich mia┼éa swoje kom├│rki wywiadu i kontrwywiadu. Nic dziwnego, gdy┼╝ to jest kwestia ÔÇ×by─ç albo nie by─ç” dla ka┼╝dej organizacji. Dzisiaj r├│wnie┼╝ dla biznesu.

Ale!

Powsta┼éa przynajmniej jedna organizacja wywiadowcza, kt├│ra by┼éa odmienna.

O ile u innych chodzi┼éo o wspomaganie wywiadowcze walki zbrojnej z okupantem – a walka prowadz─ůca do zwyci─Östwa by┼éa celem nadrz─Ödnym – to w przypadku tej organizacji celem by┼éo prowadzenie dzia┼éa┼ä wywiadowczych, a nieco p├│┼║niej kontrwywiadowczych. I tyle. Powsta┼éa „prywatna” organizacja wywiadowcza, niezale┼╝na od jakiegokolwiek stronnictwa politycznego, czy te┼╝ struktury konspiracyjnej! Dla mnie to ewenement, wyj─ůtek.

A jako ┼╝e bia┼éy lew nie ma prawa istnienia i musi umrze─ç, tote┼╝ w ko┼äcu nie pozwolono na funkcjonowanie niezale┼╝nej od nikogo instytucji wywiadowczej. Tym bardziej, ┼╝e w tym, co robi┼éa, nie mia┼éa konkurencji. Po jej rozbiciu zosta┼éa wch┼éoni─Öta do struktur wywiadowczych i kontrwywiadowczych Armii Krajowej. I w ko┼äcu w podziemnym pa┼ästwie polskim zrobi┼é si─Ö porz─ůdek… To znaczy chcia┼ébym tak powiedzie─ç, ale ┼╝ycie jest bogatsze ni┼╝ by┼Ťmy chcieli. I w tym konspiracyjnym pa┼ästwie tak zwanych „afer” by┼éo bez liku. My┼Ťl─Ö, ┼╝e warto b─Ödzie o nich opowiedzie─ç w kt├│rym┼Ť z przysz┼éych odcink├│w podcastu OSS.

Aha! Zapomnia┼éem powiedzie─ç jaka to by┼éa organizacja! Nie ma si─Ö co dziwi─ç. W ko┼äcu by┼éa g┼é─Öboko zakonspirowana i obecnie nadal niewiele o niej wiadomo.

Znamy j─ů jako „Muszkieterowie„, a w konspiracji nosi┼éa kryptonimy: „Mu„, „Nurki„, „Regimenty Mu” oraz „┼╗upany„. W naszej polskiej literaturze popularnej polecam trzy ksi─ů┼╝ki, kt├│re traktuj─ů o „Muszkieterach„:

  • Kazimierz Leski (legendarny Bradl) „┼╗ycie niew┼éa┼Ťciwie urozmaicone. Wspomnienia oficera wywiadu i kontrwywiadu AK„,
  • Jerzy Rostkowski ┼Üwiat muszkieter├│w. Zapomnij albo zgi┼ä” oraz
  • Jacek Wilamowski Andrzej Zasieczny Rozkaz: Zabi─ç Witkowskiego! Tajemnice organizacji wywiadowczej „Muszkieterowie” 1939-1942″.

Spor─ů dawk─Ö informacji znalaz┼éem r├│wnie┼╝ w ksi─ů┼╝ce Jana Lareckiego pt. ÔÇ×Krystyna Skarbek. Agentka o wielu twarzachÔÇŁ. A tak┼╝e w jego artyku┼éach. Nie tylko zreszt─ů jego autorstwa, ale i innych badaczy, jak cho─çby w takim: „MuszkieterowieÔÇŁ Dariusza Baliszewskiego, kt├│ry opublikowano w „Newsweek Polska” w dniu 8 listopada 2006 roku.

[I jeszcze ma┼éa errata. W 2020 roku wysz┼éa ksi─ů┼╝ka Adriana Sandaka pt. „Muszkieterowie. Muszkieterzy. Mu. 1939 – 1942”. Niestety nie mia┼éem jej w r─Öku…].

O ÔÇ×MuszkieterachÔÇŁ sporo wiemy, ale nadal jeszcze wi─Öcej nadal musimy si─Ö domy┼Ťla─ç…

Zanim jednak opowiem Ci co i jak, to my┼Ťl─Ö, ┼╝e warto wspomnie─ç, i┼╝ z „Muszkieterami” zwi─ůzana by┼éa dzi┼Ť ju┼╝ dobrze znana szerokiej publiczno┼Ťci agentka brytyjskiego Kierownictwa lub Zarz─ůdu Operacji Specjalnych (czyli SOE, Special Operations Executive), Krystyna Skarbek.

A zadaniem SOE by┼éo mi─Ödzy innymi:

  • prowadzenie wojny nieregularnej (dywersji, sabota┼╝u i operacji specjalnych) oraz
  • koordynacja dzia┼éa┼ä politycznych i propagandowych, jak r├│wnie┼╝
  • wspomaganie ruchu oporu w okupowanej Europie, a tak┼╝e
  • prowadzenie dzia┼éa┼ä na Bliskim i Dalekim Wschodzie w czasie II wojny ┼Ťwiatowej.

Jak wi─Öc widzisz tematyka dzisiejszego odcinka jak zwykle jest arcyciekawa. Zaczynamy!

LUDZIE

Zaczn─Ö od ludzi zwi─ůzanych z dzia┼éalno┼Ťci─ů „Muszkieter├│w„. S─ů to mi─Ödzy innymi:

  • Mieczys┼éaw ─ćwikli┼äska, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek teatralnych i filmowych w historii. Cz┼éonkini „Muszkieter├│w„. Podczas okupacji prowadzi┼éa kawiarni─Ö ÔÇ×U AktorekÔÇŁ, gdzie by┼éa kelnerk─ů, a w Podkowie Le┼Ťnej k. Warszawy, w jej willi mie┼Ťci┼éa si─Ö radiostacja umo┼╝liwiaj─ůca kontakty ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ z Londynem, a tak┼╝e magazyny i system ostrzegaj─ůcy przed gestapo. Dostarcza┼éa informacje zas┼éyszane podczas pracy w kawiarni oraz by┼éa kurierk─ů. Wykupi┼éa zw┼éoki Stefana Witkowskiego za p├│┼é miliona z┼éotych i jedynie ona stanowi┼éa jego jednoosobowy kondukt pogrzebowy;
  • Edward Rydz-┼Ümig┼éy, Marsza┼éek Polski. Zmar┼é na zawa┼é serca 2 grudnia 1941 r. Podobno, gdy┼╝… istniej─ů r├│┼╝ne wersje jego ┼Ťmierci. Zreszt─ů jego losy zas┼éuguj─ů na oddzielny odcinek podcastu. Data jego ┼Ťmierci, 2 grudnia 1941 roku mo┼╝e by─ç bowiem mistyfikacj─ů. Jest bowiem i taka hipoteza, ┼╝e co prawda 6 grudnia odby┼é si─Ö pogrzeb na Pow─ůzkach, jednak w kwaterze 139 pochowano anonimowego pacjenta ze szpitala Ujazdowskiego. Marsza┼éek Rydz-┼Ümig┼éy zmar┼é p├│┼é roku p├│┼║niej. By┼é on trzeci─ů osob─ů (wraz z Witkowskim i Koz┼éowskim ÔÇô o czym p├│┼║niej) na kt├│r─ů zapad┼é wyrok ┼Ťmierci ze strony podziemnego pa┼ästwa (cho─ç nie wiadomo czy ze strony Londynu czy Warszawy). Wyroku tego nie wykonano. Jako rozwi─ůzanie zaproponowano mu samob├│jstwo lub wyjazd z kraju. Odm├│wi┼é, wi─Öc skazano go na niebyt. Po aresztowaniu przez AK w ko┼äcu listopada 1941 r. trzymano go w ukryciu w nieludzkich warunkach, w kt├│rych odnowi┼éa si─Ö gru┼║lica p┼éuc z wczesnej m┼éodo┼Ťci. Ci─Ö┼╝ko chory trafi┼é do sanatorium miejskiego w Otwocku i tam zmar┼é 3 sierpnia 1942 roku;
  • Marta Zaleska-Rydzowa, ┼╝ona marsza┼éka Rydza-┼Ümig┼éego. Zosta┼éa bestialsko zamordowana w Nicei z 2 na 3 lipca 1951 r. Z jej mieszkania zgin─Ö┼éy w├│wczas pami─Ötniki i korespondencja m─Ö┼╝a;
  • J├│zef Retinger, angielski wys┼éannik do okupowanej Polski. Odby┼éo si─Ö to jednak za zgod─ů rz─ůdu polskiego na emigracji. Pomi─Ödzy 4 kwietnia a 15 lipca 1944 r. wielokrotnie usi┼éowali go zamordowa─ç egzekutorzy z Armii Krajowej, czyli oddzia┼é likwidacyjny Komendy G┼é├│wnej AK krypt. ÔÇ×993/WÔÇŁ alias ÔÇ×WapiennikÔÇŁ. Nie ustalono kto wyda┼é taki rozkaz. Po wojnie za┼Ť zosta┼é m.in. wsp├│┼étw├│rc─ů Wsp├│lnoty Europejskiej znanej jako EWG (Europejska Wsp├│lnota Gospodarcza). Zamierzam po┼Ťwi─Öci─ç mu odr─Öbny odcinek podcastu OSS, gdy┼╝ wraz z dwiema innymi osobami tworzy on w mej g┼éowie co┼Ť na kszta┼ét ÔÇ×tr├│jcy nie┼Ťwi─ÖtejÔÇŁ;
  • Maria Marcelina hrabianka Grocholska. Zabita 17 maja 1940 r. Nie mo┼╝na wykluczy─ç, ┼╝e zab├│jc─ů by┼é W┼éodzimierz Szyc, cz┼éonek „Muszkieter├│w„. Jest to jedna z wielu nierozwi─ůzanych zagadek zwi─ůzanych z t─ů organizacj─ů;
  • W┼éodzimierz Szyc ps. ÔÇ×BiegaczÔÇŁ (o kt├│rym powiedzia┼éem przed chwil─ů), kt├│ry by┼é r├│wnie┼╝ cz┼éonkiem tajnej struktury ÔÇ×WachlarzÔÇŁ, organizacji dywersyjnej AK i kurierem tatrza┼äskim. Zosta┼é zabity 24 maja 1941 r. przez Niemc├│w. To kolejna zagadka, gdy┼╝ Kazimierz Leski, p├│┼║niejszy cz┼éonek Armii Krajowej, win─Ö za zab├│jstwo zrzuca na szefa „Muszkieter├│w„, Stefana Witkowskiego;
  • Kazimierz Leski, pseudonim ÔÇ×BradlÔÇŁ, ÔÇ×37„, ÔÇ×Leon JuchniewiczÔÇŁ, ÔÇ×Karol Jasi┼äskiÔÇŁ, ÔÇ×Juliusz Koz┼éowskiÔÇŁ, ÔÇ×gen. Julius von HallmanÔÇŁ, ÔÇ×gen. Karl Leopold JansenÔÇŁ, ÔÇ×PierreÔÇŁ, ÔÇ×Jules LefebreÔÇŁ. Walczy┼é w wojnie obronnej jako pilot. Jego samolot zosta┼é zestrzelony przez Armi─Ö Czerwon─ů. Zosta┼é cz┼éonkiem „Muszkieter├│w„, gdzie pe┼éni┼é funkcj─Ö szefa kom├│rki kontrwywiadu tej organizacji. Po jej rozwi─ůzaniu zosta┼é przeniesiony do Oddzia┼éu II Komendy G┼é├│wnej AK. Zajmowa┼é si─Ö wywiadem komunikacyjnym i kontrwywiadem oraz tworzeniem szlak├│w kurierskich na froncie zachodnim. Podaj─ůc si─Ö za niemieckiego genera┼éa wojsk technicznych Juliusa von Hallmana zdoby┼é plany fortyfikacyjne jednego z odcink├│w Wa┼éu Atlantyckiego. Wyst─ůpi┼é r├│wnie┼╝ pod fa┼észywym nazwiskiem gen. Karla Leopolda Jansena. Za┼Ť w Powstaniu Warszawskim walczy┼é jako dow├│dca kompanii ÔÇ×BradlÔÇŁ batalionu Mi┼éosz. Po kapitulacji uciek┼é z kolumny jenieckiej i pe┼éni┼é funkcj─Ö szefa Sztabu Obszaru Zachodniego AK, a nast─Öpnie Delegatury Si┼é Zbrojnych na Kraj. Po wojnie by┼é za to wszystko w PRL prze┼Ťladowany;
  • Stefan Antoni Dembi┼äski ps. ÔÇ×AndrzejÔÇŁ, ÔÇ×AntoniÔÇŁ, ÔÇ×56ÔÇŁ, ÔÇ×Andrzej ZaklikaÔÇŁ, kt├│ry by┼é 2-gim zast─Öpc─ů szefa „Muszkieter├│w„. Nadzorowa┼é dzia┼éalno┼Ť─ç kierowanego przez Kazimierza Leskiego kontrwywiadu tej organizacji. Przyczyni┼é si─Ö do przej┼Ťcia powa┼╝nej liczby oficer├│w z ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ do Armii Krajowej. W sierpniu 1942, po rozwi─ůzaniu ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ sam r├│wnie┼╝ to uczyni┼é i od wrze┼Ťnia w stopniu porucznika rezerwy rozpocz─ů┼é kierowanie referatem ÔÇ×992ÔÇŁ (Biuro Studi├│w) kontrwywiadu Oddzia┼éu II KG AK. Po zako┼äczeniu wojny zosta┼é skazany za dzia┼éalno┼Ť─ç podziemn─ů przez w┼éadze komunistyczne;
  • Franciszek Knapp ps. ÔÇ×ErnestÔÇŁ, ÔÇ×W-40ÔÇŁ, ÔÇ×Otto ZollerÔÇŁ, ÔÇ×┼╗-11ÔÇŁ zajmowa┼é si─Ö kontrwywiadem, za┼Ť od stycznia 1943 roku by┼é kierownikiem kom├│rki ewakuacyjno-obserwacyjnej w Referacie 998 Oddzia┼éu II Informacyjno-Wywiadowczego Komendy G┼é├│wnej AK. To on w dniu 1 lipca 1943 roku dowodzi┼é grup─ů ┼╝o┼énierzy, kt├│ra wykona┼éa brawurow─ů akcj─Ö opr├│┼╝nienia skrytek w mieszkaniu komendanta g┼é├│wnego Armii Krajowej, genera┼éa brygady Stefana Roweckiego przy ulicy Spiskiej 14 m. 10. Po zako┼äczeniu wojny zosta┼é skazany za dzia┼éalno┼Ť─ç podziemn─ů przez w┼éadze komunistyczne;
  • Antoni Kocjan, cz┼éonek „Muszkieter├│w„. We wrze┼Ťniu 1940 roku zosta┼é przypadkowo zatrzymany w ┼éapance na ulicach Warszawy i wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz – sk─ůd zwolniono go po 10 miesi─ůcach. Na podstawie fa┼észywych dokument├│w zamawia┼é cz─Ö┼Ťci do broni dla AK w niemieckich warsztatach. Wni├│s┼é du┼╝y wk┼éad w rozpoznanie niemieckiego o┼Ťrodka bada┼ä rakietowych w Peenem├╝nde oraz rozpracowanie wywiadowcze pocisk├│w rakietowych V-2. 2 czerwca 1944 roku zosta┼é wraz z ┼╝on─ů przypadkowo aresztowany i uwi─Öziony na Pawiaku, gdzie zosta┼é zamordowany;
  • Wincenty Mischke ps. ÔÇ×HenrykÔÇŁ, ÔÇ×My┼ŤliwieckiÔÇŁ i ÔÇ×Jan MayerÔÇŁ, cz┼éonek „Muszkieter├│w„. Zajmowa┼é si─Ö organizacj─ů, a potem wywiadem na Generalne Gubernatorstwo i Niemcy. Po powstaniu Zwi─ůzku Walki Zbrojnej nawi─ůza┼é kontakt z gen. Roweckim i dosta┼é od niego rozkaz podporz─ůdkowania ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ pod rozkazy ZWZ. Wykonuj─ůc go doprowadzi┼é do konspiracyjnego zebrania cz┼éonk├│w organizacji, na kt├│rym cz─Ö┼Ť─ç zebranych zadeklarowa┼éa podporz─ůdkowanie si─Ö ZWZ, a cze┼Ť─ç pozosta┼éa poza ZWZ. Witkowski wyda┼é wyrok ┼Ťmierci na Wincentego Mischke za zdrad─Ö organizacji, kt├│rego nie wykonano. W 1942 roku zosta┼é przydzielony do Wydzia┼éu Wywiadu Piechoty Komendy G┼é├│wnej AK. Po rozwi─ůzaniu AK ujawni┼é si─Ö, cho─ç poda┼é, ┼╝e dnia 1 sierpnia 1944 zosta┼é aresztowany przez Niemc├│w jako osoba cywilna i wywieziony na roboty do Niemiec i ┼╝e po odzyskaniu wolno┼Ťci w roku 1945 powr├│ci┼é do kraju;
  • Klementyna Ma┼äkowska, cz┼éonkini „Muszkieter├│wÔÇŁ, bliska wsp├│┼épracowniczka Witkowskiego. W 1942 wyjecha┼éa do Edynburga, gdy oficer angielskiej tajnej s┼éu┼╝by i gen. Kazimierz Sosnkowski ostrzegli j─ů, by dla w┼éasnego bezpiecze┼ästwa ÔÇ×znikn─Ö┼éaÔÇŁ z Londynu. Ten sam sygna┼é otrzyma┼éa w roku 1948 od Krystyny Skarbek i prawdopodobnie Teresy ┼üubie┼äskiej (obie uznawane s─ů za cz┼éonkinie „Muszkieter├│w”). Wyjecha┼éa do Konga i by─ç mo┼╝e dlatego prze┼╝y┼éa;
  • Krystyna Skarbek, agentka wywiadu angielskiego SOE. N├│┼╝ kochanka zako┼äczy┼é jej ┼╝ycie 15 czerwca 1952 r. no┼╝em przez kochanka. Okoliczno┼Ťci jej ┼Ťmierci budz─ů jednak liczne w─ůtpliwo┼Ťci;
  • Teresa ┼üubie┼äska, cz┼éonkini „Muszkieter├│w„, przyjaci├│┼éka Krystyny Skarbek. Zabita 24 maja 1957 r. no┼╝em na opustosza┼éej stacji londy┼äskiego metra. Nie przez kochanka… Ten Londyn to ma problemy z no┼╝ownikami od bardzo dawna. A przypomn─Ö, ┼╝e n├│┼╝ by┼é ulubion─ů broni─ů SOE. Ale to tylko taka lu┼║na uwaga…

I w ko┼äcu Stefan Witkowski, organizator i dow├│dca „Muszkieter├│w„ÔÇŽ

IN┼╗YNIER

Stefan Witkowski ps. ÔÇ×KapitanÔÇŁ, ÔÇ×Doktor ZetÔÇŁ, ÔÇ×DyrektorÔÇŁ, ÔÇ×In┼╝ynierÔÇŁ, ÔÇ×T─Öczy┼äskiÔÇŁ, ÔÇ×KaniewskiÔÇŁ, ÔÇ×StewitÔÇŁ urodzi┼é si─Ö 3 kwietnia 1903 roku w Moskwie, a dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjn─ů niemal wyssa┼é z mlekiem matki. A w┼éa┼Ťciwie to ojca, gdy┼╝ ten by┼é wywiadowc─ů Polskiej Organizacji Wojskowej w stolicy Rosji. Dopiero po rozwi─ůzaniu organizacji 11 listopada 1918 roku rodzina Witkowskich przenios┼éa si─Ö do Polski, gdzie Marian Witkowski (ojciec Stefana) otrzyma┼é awans na stopie┼ä pu┼ékownika ze starsze┼ästwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. Sam za┼Ť Stefan podczas wojny polsko-bolszewickiej wst─ůpi┼é na ochotnika do Wojska Polskiego. Za┼Ť po zako┼äczeniu dzia┼éa┼ä wojennych rozpocz─ů┼é studia na Politechnice Warszawskiej, ale zako┼äczy┼é je w Pary┼╝u, w Ecole Politechnique.

Paryskie studia by┼éy bardzo drogie i nie by┼éo sta─ç na nie jego rodziny. A jednak Politechnik─Ö parysk─ů uko┼äczy┼é. Przychyla┼ébym si─Ö do tez zawartych w pracach Jana Lareckiego, kt├│ry uwa┼╝a, ┼╝e Stefan Witkowski w drugiej po┼éowie lat dwudziestych XX wieku znalaz┼é si─Ö w zainteresowaniu ÔÇ×┼éowc├│w talent├│wÔÇŁ przedwojennej „Dw├│jki” (Oddzia┼éu II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, czyli polskiego wywiadu i kontrwywiadu).

Dlaczego?

Ot├│┼╝ mia┼é nieprawdopodobne talenty techniczne. Interesowa┼é si─Ö tymi samymi dziedzinami, kt├│re ciekawi┼éy wywiad: studiowa┼é budow─Ö silnik├│w lotniczych i budowa┼é szybkie motor├│wki (┼Ťlizgacze). I mia┼é ┼Ťwietne, patriotyczne pochodzenie. Wiele wskazuje, ┼╝e to „Dw├│jka” pokry┼éa koszty paryskich studi├│w. Prawdopodobnie przeszed┼é r├│wnie┼╝ kursy doszkalaj─ůce w pracy wywiadowczej na obcym terenie (we Francji znaczy). Potwierdzaj─ů to pewne dokumenty londy┼äskiej ÔÇ×Dw├│jkiÔÇŁ. O takich szkoleniach dla Witkowskiego w Pary┼╝u m├│wi podczas przes┼éucha┼ä u Andersa rtm. Czes┼éaw Szadkowski ps. „Miko┼éaj Zar─Öba” alias „41„.

Wiele wskazuje na to, ┼╝e jeszcze we Francji Witkowski pozna┼é Jerzego Gi┼╝yckiego, p├│┼║niejszego m─Ö┼╝a… Krystyny Skarbek. Ale s─ů to sprawy dalekie jeszcze od drugowojennej dzia┼éalno┼Ťci szpiegowskiej tych os├│b. A je┼Ťli chodzi o okres mi─Ödzywojnia… to nie odnaleziono dotychczas ┼╝adnych dokument├│w wskazuj─ůcych na wsp├│┼éprac─Ö Witkowskiego z polskim (czy jakimkolwiek innym) wywiadem. I na chwil─Ö obecn─ů to jedynie dywagacje.

W 1931 r. Witkowski roku wraz z ┼╝on─ů i synkiem przeni├│s┼é si─Ö do Genewy, gdzie za┼éo┼╝y┼é w┼éasn─ů firm─Ö „Stevit„. Pracowa┼é w niej nad stworzeniem uniwersalnego silnika, kt├│ry m├│g┼éby by─ç nap─Ödzany paliwem ka┼╝dego rodzaju – na co otrzymywa┼é subsydia od polskich w┼éadz wojskowych. Warto zreszt─ů podkre┼Ťli─ç, i┼╝ otrzyma┼é on dost─Öp do najwi─Ökszych tajemnic polskiej my┼Ťli zbrojeniowej.

Dzi─Öki swoim umiej─Ötnie nag┼éa┼Ťnianym medialnie wynalazkom Witkowski by┼é osob─ů powszechnie znan─ů w Szwajcarii. Jednak pomimo pracy w Genewie, cz─Östo bywa┼é w kraju. Bywa┼é na salonach Warszawy, gdzie otacza┼éa go s┼éawa konstruktora i wynalazcy, kt├│rego wszyscy chcieli zna─ç. On za┼Ť pozna┼é w ten spos├│b wiele os├│b, kt├│re w niedalekich realiach okupowanego kraju, sta┼éy si─Ö jego bliskimi wsp├│┼épracownikami. Zawar┼é r├│wnie┼╝ kontakty z oficerami Korpusu Ochrony Pogranicza, kawalerii i policji.

Do Polski powr├│ci┼é w sierpniu 1939 r. i uczestniczy┼é jako ochotnik w wojnie obronnej. A ju┼╝ w listopadzie 1939 r. w Warszawie zaprzysi─ůg┼é pierwszych 48 cz┼éonk├│w konspiracyjnej organizacji wywiadowczej. Odby┼éo si─Ö to w warszawskim mieszkaniu hrabiny Teresy ┼üubie┼äskiej na tzw. Zbawieniu (obok placu Zbawiciela). Pocz─ůtkowo skupiono si─Ö jednak na pomocy ┼╝o┼énierzom uciekaj─ůcym z niewoli oraz legalizacji ich pobytu. Mi─Ödzy innymi zorganizowano podrobione dokumenty umo┼╝liwiaj─ůce wyj┼Ťcie ze szpitala gen. Stefana Roweckiego ps. ÔÇ×GrotÔÇŁ. A ten odp┼éaci┼é si─Ö ÔÇ×KapitanowiÔÇŁ ┼Ťmierci─ů nied┼éugo potem.

Stefan Witkowski zosta┼é zabity 18 wrze┼Ťnia 1942 r. przez kom├│rk─Ö egzekucyjn─ů Armii Krajowej na mocy wyroku, w kt├│rego podstawach le┼╝a┼éy oskar┼╝enia sfabrykowane przez dow├│dc├│w AK.

ORGANIZACJA

Wiadomo, ┼╝e ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ utworzono na pocz─ůtku pa┼║dziernika lub listopada 1939 r. w Warszawie z inicjatywy in┼╝. kpt. Stefana Witkowskiego.

Jedna z hipotez dotycz─ůcych nazwy organizacji m├│wi, ┼╝e pochodzi ona z ko┼äcowego okresu walk podczas wojny obronnej 1939 r., kiedy kpt. Witkowski dowodzi┼é dywersyjnym oddzia┼éem uzbrojonym m.in. w karabiny przeciwpancerne wz. 35. Dow├│dca Samodzielnej Grupy Operacyjnej ÔÇ×PolesieÔÇŁ, gen. Franciszek Kleeberg, mia┼é nazwa─ç ├│w oddzia┼é ÔÇ×muszkieteramiÔÇŁ od d┼éugo┼Ťci karabin├│w, wynosz─ůcej 1760 mm.

Sam za┼Ť Witkowski podczas tworzenia swojej organizacji powo┼éywa┼é si─Ö na dyspozycje przekazane mu przez gen. W┼éadys┼éawa Sikorskiego.

Do „Muszkieter├│w” nale┼╝eli przede wszystkim m┼éodzi oficerowie s┼éu┼╝by czynnej i rezerwy oraz osoby wywodz─ůce si─Ö ze ┼Ťrodowisk technicznych (znajomo┼Ťci przedwojenne in┼╝. S. Witkowskiego) i innych organizacji konspiracyjnych. W organizacji tej mi─Ödzy innymi dzia┼éali in┼╝. Antoni Kocjan (przedwojenny konstruktor szybowc├│w) i Tadeusz Derengowski (instruktor szybowcowy i pilot samolotowy).

ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ powstali jako niezale┼╝na organizacja konspiracyjna ukierunkowana na dzia┼éania wywiadowcze w okupowanym kraju. Ale konsolidacja w ramach Pa┼ästwa Podziemnego powoli si─Ö dokonywa┼éa i ju┼╝ w 1940 r. weszli w sk┼éad Centralnego Komitetu Organizacji Niepodleg┼éo┼Ťciowych. Od CKON otrzymali te┼╝ ┼Ťrodki finansowe.

CKON by┼é konspiracyjnym o┼Ťrodkiem politycznym, b─Öd─ůcym p┼éaszczyzn─ů wsp├│┼épracy organizacji konspiracyjnych postrzegaj─ůcych S┼éu┼╝b─Ö Zwyci─Östwu Polski (p├│┼║niejsza ZWZ – AK) jako organizacj─ů zwi─ůzan─ů z obozem sanacyjnym. Z tego te┼╝ powodu CKON nie uznawa┼é mandatu gen. Micha┼éa Karaszewicza-Tokarzewskiego do reprezentowania rz─ůdu W┼éadys┼éawa Sikorskiego. Nie by┼éa to zreszt─ů jedyna taka organizacja, gdy┼╝ ZWZ nie podporz─ůdkowa┼éy si─Ö inne organizacje, kt├│re zrzeszone zosta┼éy np. w Komitecie Porozumiewawczym Organizacji Niepodleg┼éo┼Ťciowych, a po jego upadku w Konfederacji Narodu. Ot, nasze polskie piekie┼éko…

A w 1941 r. Biuro Polityczne CKON oficjalnie podporz─ůdkowa┼éo si─Ö Delegatowi Rz─ůdu na Kraj.

Jak ju┼╝ rzek┼éem, ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ prowadzili g┼é├│wnie dzia┼éalno┼Ť─ç wywiadowcz─ů na terenie ca┼éego okupowanego kraju oraz na obszarze Rzeszy, a tak┼╝e dzia┼éalno┼Ť─ç kontrwywiadowcz─ů.

Silna plac├│wka wywiadowcza, tzw. baza, znajdowa┼éa si─Ö r├│wnie┼╝ w Budapeszcie.

W okresie od po┼éowy 1940 r. do wiosny 1941 r. struktura organizacyjna kierownictwa Muszkieter├│w wygl─ůda┼éa nast─Öpuj─ůco: Komenda G┼é├│wna (od 1 maja 1941 roku przemianowana na Kapitanat), na czele kt├│rej sta┼é szef ÔÇô kpt. Stefan Witkowski oraz podlegaj─ůcy mu sztab (wraz z biurem), sk┼éadaj─ůcy si─Ö z pi─Öciu szef├│w:

  • kwatermistrza,
  • propagandy,
  • rejon├│w wywiadowczych,
  • kontrwywiadu,
  • ┼é─ůczno┼Ťci.

W drugiej po┼éowie 1941 roku poprawi┼éy si─Ö relacje ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ ze Zwi─ůzkiem Walki Zbrojnej, dzi─Öki rezygnacji Witkowskiego z prowadzenia dzia┼éalno┼Ťci kontrwywiadowczej i przeniesieniu tej kom├│rki do ZWZ. Sko┼äczy┼éy si─Ö bowiem podejrzenia o inwigilacj─Ö innych organizacji i przesy┼éanie nie┼╝yczliwych im raport├│w do Londynu. Za┼Ť ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ otrzymali pomoc finansow─ů od ZWZ w wysoko┼Ťci 15 tys. marek miesi─Öcznie. Ostatnia udokumentowana wp┼éata nosi dat─Ö z listopada 1941 r oku ÔÇô miesi─ůca, w kt├│rym w Warszawie pojawili si─Ö marsza┼éek Edward Rydz-┼Ümig┼éy i by┼éy premier Leon Koz┼éowski. Ale o tym nieco p├│┼║niejÔÇŽ

Siatka wywiadowcza ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ w terenie sk┼éada┼éa si─Ö z 8 rejon├│w wywiadowczych, te za┼Ť z grup. Witkowski wizytowa┼é je, podr├│┼╝uj─ůc swoim samochodem po Niemczech, Francji i Szwajcarii, przebrany za wysokiego rang─ů oficera SS pod fa┼észywym nazwiskiem Artur (August) von Tierbach.

Szacuje si─Ö, ┼╝e organizacja liczy┼éa oko┼éo 800 cz┼éonk├│w.

Muszkieterzy mieli bezpo┼Ťredni kontakt z brytyjskim wywiadem Intelligence Service, kt├│remu przekazywali regularnie meldunki wywiadowcze, dzi─Öki czemu mogli si─Ö cieszy─ç niezale┼╝no┼Ťci─ů od innych organizacji podziemnych, g┼é├│wnie ZWZ-AK. Prowadzili jednak z nimi wsp├│┼éprac─Ö. Na prze┼éomie 1940 i 1941 r. kom├│rka kontrwywiadu Muszkieter├│w z jej szefami: Stefanem Dembi┼äskim i Kazimierzem Leskim zosta┼éa podporz─ůdkowana KG ZWZ.

ANGLICY

W r├│┼╝nych materia┼éach czytamy, ┼╝e „Muszkieterowie” pracowali g┼é├│wnie dla brytyjskiego wywiadu. Wskazuje si─Ö Intelligence Service, czyli s┼éynn─ů MI6, z kt├│r─ů zwi─ůzany jest nieroz┼é─ůcznie James Bond. W ksi─ů┼╝kach i w filmach. Realnie jednak „Muszkieterowie” nie pracowali na rzecz MI6, tylko SOE, czyli Special Operations Executive. Po naszemu to Kierownictwo Operacji Specjalnych, oficjalnie powo┼éane do ┼╝ycia 16 lipca 1940 roku.

Wielka Brytania, tak jak Zwi─ůzek Radziecki, przywi─ůzywa┼éa ogromn─ů wag─Ö do dezorganizowania od wewn─ůtrz niemieckiej machiny wojennej:

  • sabota┼╝u w zak┼éadach zbrojeniowych,
  • dywersji na liniach komunikacyjnych i w ┼é─ůczno┼Ťci,
  • zamach├│w na hitlerowskie osobisto┼Ťci,
  • dzia┼éa┼ä partyzanckich oraz wywiadowczych przy pomocy ruchu oporu w krajach znajduj─ůcych si─Ö pod okupacj─ů niemieck─ů.

To w┼éa┼Ťnie SOE zosta┼éa pomy┼Ťlana jako organizacja koordynuj─ůca ca┼éo┼Ť─ç tych poczyna┼ä. Sk┼éada┼éa si─Ö z 14 sekcji, z kt├│rych ka┼╝da obejmowa┼éa w zasadzie jedno z okupowanych pa┼ästw. Naczelne kierownictwo polityczne SOE sprawowa┼é pocz─ůtkowo minister gabinetu Churchilla, Hugh Dalton, a p├│┼║niej zast─ůpi┼é go lord Selborn.

Jednak rzeczywiste kierownictwo SOE nale┼╝a┼éo do dyrektora.

SOE by┼éo rozwini─Öciem istniej─ůcej ju┼╝ przed wojn─ů w brytyjskim Imperialnym Sztabie sekcji General Staff Research (GSR), kt├│ra ju┼╝ w 1938 r roku przeprowadza┼éa np. sekretny sonda┼╝ w Polsce i w pa┼ästwach ba┼étyckich, dotycz─ůcy mo┼╝liwo┼Ťci rozwini─Öcia wywiadu oraz dywersji. A wkr├│tce potem sekcj─Ö GSR przekszta┼écono w Military Intelligence Research, w ramach kt├│rej rozpocz─Öto systematyczne szkolenie dywersyjno-wywiadowcze rezerwist├│w o profilu programowym typowym dla szkolenia p├│┼║niejszych komandos├│w.

SOE by┼éa rozwini─Öciem Intelligence Service, je┼Ťli chodzi o za┼éo┼╝enia taktyczne i personalne. Jednak┼╝e nie by┼éa formalnie zale┼╝na od wywiadu. Trzeba bowiem przyzna─ç, ┼╝e zadania dywersji i sabota┼╝u nie by┼éy mocn─ů stron─ů dzia┼éania Intelligence Service.

W SOE zmieniono taktyk─Ö pracy wywiadowczej i w miejsce penetracji prowadzonej przez nieliczn─ů, ale wysoko wyspecjalizowan─ů, kadr─Ö agent├│w i rezydent├│w (jak mia┼éo to miejsce w Intelligence Service) rozpocz─Öto wielk─ů ofensyw─Ö przeciwko Niemcom i ich sprzymierze┼äcom dzi─Öki wykorzystaniu ruch├│w oporu w okupowanej Europie. Czyli poszli na mas├│wk─Ö… Ale w zamian liczba otrzymywanych informacji zosta┼éa zwielokrotniona!

Spo┼Ťr├│d owych ruch├│w oporu najwi─Öksz─ů rol─Ö odegra┼éa polska podziemna s┼éu┼╝ba wywiadowcza.

A przy okazji: r├│wnolegle z SOE powsta┼éa tajna organizacja Double Cross XX (r├│wnie┼╝ organizacyjnie zwi─ůzana z Intelligence Service), zwana tak┼╝e Komitetem Dwudziestu. W jej sk┼éad weszli oficerowie IS oraz specjali┼Ťci r├│┼╝nych dziedzin (profesorowie uniwersyteccy, psychologowie, ekonomi┼Ťci, socjologowie). Zadaniem Double Cross by┼éo kierowanie dezinformowaniem wywiadu niemieckiego o przedsi─Öwzi─Öciach i zamiarach wojennych Wielkiej Brytanii oraz jej zachodnich aliant├│w. W dzia┼éaniach tych uczestniczy┼é m.in. pp┼ék dypl. pilot Roman Czerniawski ps. „Armand” alias „Brutus„, kt├│ry tak scharakteryzowa┼é t─Ö organizacj─Ö:

Powsta┼é nieprawdopodobny ┼Ťwiat u┼éudy wojskowej. Stworzono wydarzenia, kt├│re nigdy nie mia┼éy miejsca, powsta┼éy oddzia┼éy i wielkie jednostki, kt├│re nigdy nie istnia┼éy. Pojawili si─Ö genera┼éowie angielscy i ameryka┼äscy, kt├│rzy nigdy si─Ö nie urodzili. Tysi─ůce radiostacji korespondowa┼éo mi─Ödzy nieistniej─ůcymi oddzia┼éami, setki znak├│w konwencjonalnych pokrywa┼éo po┼éudniow─ů Szkocj─Ö i po┼éudniow─ů Angli─Ö i setki oddzia┼é├│w Home Guard […] bezwiednie markowa┼éo nieistniej─ůce dow├│dztwo

Polscy Cichociemni nie byli cz─Ö┼Ťci─ů SOE, cho─ç przechodzili takie samo szkolenie (zreszt─ů zosta┼éo ono zaprojektowane przez polskich wojskowych). Organizacyjnie podlegali pod zwierzchnictwo wojsk polskich (zar├│wno Si┼é Zbrojnych na Zachodzie, jak i Armii Krajowej ÔÇô dlatego sk┼éadali dwie odr─Öbne przysi─Ögi wojskowe).

Najbardziej znan─ů polsk─ů agentk─ů SOE jest Krystyna Skarbek ps. ÔÇ×MuchaÔÇŁ. Nawi─ůza┼éa ona kontakt z „Muszkieterami„. W swoich wspomnieniach Kazimierz Leski, w├│wczas dwudziestoo┼Ťmioletni szef kom├│rki kontrwywiadu w Muszkieterach:

„Tu trzeba pami─Öta─ç o naszym ├│wczesnym nastawieniu: uwa┼╝ali┼Ťmy, ┼╝e praca wywiadu, nasza praca, stanowi jeden z powa┼╝niejszych wk┼éad├│w Polski w wojn─Ö przeciw Niemcom i wk┼éad ten daje naszemu Rz─ůdowi na emigracji powa┼╝ny materia┼é przetargowy we wsp├│┼épracy z innymi aliantami. Chodzi┼éo wi─Öc o to, ┼╝eby wyniki tej pracy trafia┼éy bezpo┼Ťrednio do Polskiego Naczelnego Dow├│dztwa w Londynie. Po co wi─Öc przyszed┼é tu specjalny wys┼éannik IS? Z zapytaniem tym zwr├│ci┼éem si─Ö do [Stefana Dembi┼äskiego] ca┼ékowicie podzielaj─ůcego zreszt─ů moje nastawienie co do warto┼Ťci naszej pracy i wkr├│tce zosta┼éem zaproszony na spotkanie u ÔÇ×KapitanaÔÇŁ… w┼éa┼Ťnie z tym agentem. Okaza┼éa si─Ö nim Krystyna Skarbek, ┼Ťliczna, zgrabna, bardzo inteligentna i absolutnie urocza dziewczyna. Przesz┼éa przez S┼éowacj─Ö razem z ksi─Ödzem jezuit─ů id─ůcym do Jezuit├│w Polskich, zreszt─ů te┼╝ Polakiem, kt├│rego [Dembi┼äski] nazywa┼é ÔÇ×Bidul─ůÔÇŁ. Jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo, wysz┼éa z Budapesztu razem z ÔÇ×BiegaczemÔÇŁ [W┼éodzimierz Szyc, kurier „Muszkieter├│w”] i jego ┼╝on─ů, ale od Koszyc szli ju┼╝ osobno. ÔÇ×MuchaÔÇŁ pracowa┼éa od pocz─ůtku wojny dla IS w r├│┼╝nych krajach, m.in. na Bliskim Wschodzie. Do Witkowskiego trafi┼éa, gdy┼╝ podobno znali si─Ö jeszcze z okresu jego pobytu w Szwajcarii. Rozmowa na naszym spotkania by┼éa og├│lnopolityczna. „Mucha” opowiada┼éa o swoich spostrze┼╝eniach i do┼Ťwiadczeniach w Turcji. Witkowski m├│wi┼é og├│lnie o warunkach i stosunkach w Polsce, o si┼éach niemieckich tu zaanga┼╝owanych. Oczywi┼Ťcie rozmawiali┼Ťmy te┼╝ o wojnie i jej ewentualnym rozwojuÔÇŁ

Skarbek zabra┼éa od Muszkieter├│w obszerne raporty wywiadowcze. Ustali┼éa te┼╝ z nimi zasady regularnej ┼é─ůczno┼Ťci kurierskiej. Jej kontakty z „Muszkieterami” trwa┼éy praktycznie do ko┼äca istnienia tej organizacji. A formalna likwidacja „Muszkieter├│w” w drugiej po┼éowie 1942 roku (a to szczytowy okres wojny) pozbawi┼éa Brytyjczyk├│w istotnego ┼║r├│d┼éa informacji z tej cz─Ö┼Ťci Europy. Niewykluczone, ┼╝e mog┼éo to mie─ç wp┼éyw na ograniczenie z ich strony pomocy ┼Ťwiadczonej stronie polskiejÔÇŽ

DZIWNOŚCI

W listach kr─ů┼╝─ůcych mi─Ödzy Warszaw─ů a Londynem ju┼╝ w 1940 roku zacz─Ö┼éy pojawia─ç si─Ö zarzuty dotycz─ůce wyg├│rowanych ambicji Witkowskiego. W raporcie do genera┼éa W┼éadys┼éawa Sikorskiego z 28 listopada 1940 r. genera┼é Kazimierz Sosnkowski pisa┼é:

„Witkowski pr├│bowa┼é nawi─ůza─ç z Anglikami bezpo┼Ťredni kontakt przez swego kuriera w Budapeszcie. To jest niedopuszczalne. Jego raporty musz─ů i┼Ť─ç wy┼é─ůcznie przez was. Wymiana materia┼é├│w z Anglikami nale┼╝y tylko do centrali. Witkowski nie mo┼╝e wysy┼éa─ç w┼éasnych kurier├│w”

Sikorski odpowiedzia┼é:

„Separatyzm organizacji Muszkieter├│w uwa┼╝a┼éem od pocz─ůtku za szkodliwy. Takie stanowisko zajmuj─Ö w dalszym ci─ůgu i nie podzielam zdania Pana Genera┼éa, by praca tej organizacji mog┼éa pod odpowiedni─ů kontrol─ů da─ç pozytywne wyniki”

Ale pozytywne wyniki dzia┼éa┼ä Witkowskiego i jego organizacji powodowa┼éy, ┼╝e brytyjska ekspozytura wywiadowcza na Europ─Ö Wschodni─ů domaga┼éa si─Ö przesy┼éania meldunk├│w ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ bezpo┼Ťrednio na jej r─Öce, z pomini─Öciem w┼éadz polskich. A chodzi┼éo o raporty ze Wschodu, gdzie wywiad brytyjski nie dotar┼é, a ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ uruchomili w┼éasne plac├│wki w Wilnie, Bia┼éymstoku, Grodnie, Kowlu i Lwowie.

Przy okazji: to w┼éa┼Ťnie ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ jako pierwsi, poprzez sie─ç swoich agent├│w w Grodnie, ju┼╝ w czerwcu 1940 r. zdo┼éali dotrze─ç do przekonuj─ůcych dowod├│w zbrodni katy┼äskiej, kt├│re w┼éasnymi kana┼éami ┼é─ůczno┼Ťci przekazali do Londynu. A to oznacza, ┼╝e w┼éadze Polski podziemnej od pocz─ůtku by┼éy ┼Ťwiadome sowieckiej odpowiedzialno┼Ťci za ┼Ťmier─ç ponad 20 tys. polskich oficer├│w.

Na prze┼éomie 1941 i 1942 r. Witkowski poprowadzi┼é bardzo tajemnicz─ů gr─Ö w celuÔÇŽ porozumienia si─Ö z Niemcami i nawi─ůza┼é wsp├│┼éprac─Ö z niemieckim wywiadem wojskowym.

Niemcy bowiem nawi─ůzali kontakt z przebywaj─ůcym na W─Ögrzech marsza┼ékiem Edwardem ┼Ümig┼éym-Rydzem oraz by┼éym premierem Leonem Koz┼éowskim.

W zwi─ůzku z t─ů spraw─ů p┼ék Marian Steifer sondowa┼é za po┼Ťrednictwem w─Ögierskim zainteresowanie Niemc├│w ewentualnym utworzeniem polskiego rz─ůdu wsp├│┼épracuj─ůcego z Rzesz─ů.

A w pa┼║dzierniku 1941 r. marsza┼éek ┼Ümig┼éy-Rydz powr├│ci┼é do okupowanej Polski.

W ┼Ťwietle zezna┼ä ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ, sk┼éadanych ju┼╝ w powojennych procesach, wsp├│┼éprac─Ö z Niemcami podj─Öto na wyra┼║ne polecenie polskich w┼éadz podziemnych: Delegatury Rz─ůdu i Zwi─ůzku Walki Zbrojnej!

A by┼éa to dzia┼éalno┼Ť─ç obci─ů┼╝ona najwy┼╝szym ryzykiem.

Zdawano sobie jednak z tego spraw─Ö, gdy┼╝ wszystkie materia┼éy przekazywane Niemcom kopiowano i wysy┼éano do Londynu jako dokumentacj─Ö.

W grudniu 1941 roku Witkowski, za wiedz─ů Niemc├│w, wys┼éa┼é swoich bliskich wsp├│┼épracownik├│w z tajn─ů misj─ů do gen. W┼éadys┼éawa Andersa przebywaj─ůcego w Buzu┼éuku w ZSRR.

Ich zadaniem by┼éo przekazanie rozkazu podj─Öcia wsp├│┼épracy z Niemcami przeciwko Sowietom (przej┼Ťcie na drug─ů stron─Ö frontu wraz z ca┼é─ů armi─ů), rzekomo wydanego przez marsza┼éka E. Rydza-┼Ümig┼éego.

Istniej─ů przypuszczenia, ┼╝e to Witkowski wsp├│lnie z marsza┼ékiem Rydzem-┼Ümig┼éym i by┼éym premierem Leopoldem Koz┼éowskim podj─Öli pr├│b─Ö jakiego┼Ť porozumienia si─Ö z Niemcami. Przy okazji: ┼Ümig┼éy i Koz┼éowski wsp├│lnie nielegalnie przekroczyli lini─Ö frontu niemiecko-sowieckiego pod koniec 1941 r.

Ca┼éa ta akcja spe┼éz┼éa jednak na niczym.

Czy w Warszawie w tym czasie faktycznie co┼Ť si─Ö dzia┼éo?

Tak.

Oto w li┼Ťcie gen. W┼éadys┼éawa Sikorskiego do ambasadora w Moskwie Stanis┼éawa Kota z 26/27 marca 1942 r. czytamy:

ÔÇ×Zgodnie z raportem, kt├│ry otrzyma┼éem 20 stycznia, Nar├│d Polski mimo okrutnych prze┼Ťladowa┼ä odpowiedzia┼é stanowczo odmownie na wezwanie do udzia┼éu w krucjacie przeciw bolszewikom, co by┼éo po┼é─ůczone z powa┼╝nymi koncesjami na rzecz Polski”

I rodz─ů si─Ö pytania: Jakimi koncesjami? Czyje wezwanie? Do kogo skierowane?

A ten dokument na to nic nie odpowiada. Jednak┼╝e kilka dni wcze┼Ťniej, 24 marca 1942 r., w rozmowie z prezydentem Rooseveltem Sikorski stwierdzi┼é:

„Tak niedawno, bo zaledwie 20 stycznia, wszystkie polityczne partie Polski zadeklarowa┼éy swoj─ů jednomy┼Ťln─ů decyzj─Ö nieulegania sugestiom niemieckim i nieuczestniczenia Polski w jakiejkolwiek formie w kampanii antyrosyjskiej, w zamian za co Polacy mieli obiecane przywr├│cenie normalnych warunk├│w na terytorium polskim”

Czyli dyskutowano o tym. A w takiej dyskusji musia┼éy ┼Ťciera─ç si─Ö r├│┼╝ne opcje polityczne, tak┼╝e i ta opowiadaj─ůca si─Ö za wsp├│┼éprac─ů z Niemcami. Czy jednak reprezentowali j─ů premier Leon Koz┼éowski, marsza┼éek Rydz-┼Ümig┼éy i szef Muszkieter├│w Stefan Witkowski? Na to nie spos├│b odpowiedzie─ç.

Ale z jakiego┼Ť powodu zar├│wno Koz┼éowski, jak i Witkowski otrzymali wyroki ┼Ťmierci. Cho─ç na Koz┼éowskim wyroku nie wykonano wobec sprzeciwu gen. Roweckiego.

A ju┼╝ 6 grudnia 1941 r. podpisane zosta┼éy dokumenty scaleniowe ZWZ i Muszkieter├│w. Witkowski nadal jednak nie wyra┼╝a┼é zgody na ujawnienie agent├│w g┼é─Öbokiego wywiadu ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ na terenie Rzeszy. Z tego te┼╝ powodu gen. Rowecki pozbawi┼é Witkowskiego dow├│dztwa ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ.

Za┼Ť w sierpniu 1942 r. KG AK oskar┼╝y┼éa go o niesubordynacj─Ö i wsp├│┼éprac─Ö z Abwehr─ů i Gestapo.

ÔÇ×MuszkieterowieÔÇŁ zostali rozwi─ůzani oficjalnym rozkazem komendanta g┼é├│wnego AK, gen. Roweckiego z dnia 27 sierpnia 1942 r. Wi─Ökszo┼Ť─ç cz┼éonk├│w tej organizacji przesz┼éa do AK, a cz─Ö┼Ť─ç do innych organizacji podziemnych. Za┼Ť Wojskowy S─ůd Specjalny skaza┼é Witkowskiego na kar─Ö ┼Ťmierci. Ten wyrok podpisany pono─ç przez pu┼ékownik├│w: Tadeusza Bora – Komorowskiego, Kazimierza Plut─Ö – Czachowskiego Jana Rzepeckiego, wykona┼éa kom├│rka egzekucyjna AK, 18 wrze┼Ťnia 1942 roku.

W tym dniu Stefan Witkowski um├│wiony by┼é z ojcem, kt├│ry przyjecha┼é z Siedlec do Warszawy. Witkowski wyszed┼é z domu przy Wareckiej 9 oko┼éo po┼éudnia. W bramie czekali ludzie w mundurach niemieckiej ┼╝andarmerii. Gdy Witkowski pojawi┼é si─Ö w prze┼Ťwicie, otworzyli ogie┼ä. Pierwszych strza┼é├│w jakim┼Ť cudem zdo┼éa┼é unikn─ů─ç. Wbieg┼é na najbli┼╝sz─ů klatk─Ö schodow─ů, by z kt├│rego┼Ť mieszkania zatelefonowa─ç po swoich ludzi. Wed┼éug niejasnych relacji dzwoni┼é, lecz nie uda┼éo si─Ö ustali─ç do kogo. Gdy po kilku minutach pojawi┼é si─Ö na klatce schodowej, dosi─Ög┼éy go pociski. Trafiony w g┼éow─Ö, zgin─ů┼é na miejscu. Ci, kt├│rzy go zastrzelili, do mankietu jego p┼éaszcza przypi─Öli kartk─Ö z napisem:

Najwi─Ökszy polski bandyta”

Podczas stalinowskiego procesu Czes┼éawa Szadkowskiego, jednego z uczestnik├│w wyprawy ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ do oddzia┼é├│w W┼éadys┼éawa Andersa formowanych w ZSRR, zeznaj─ůcy jako ┼Ťwiadek Stefan Ry┼Ť ps. ÔÇ×J├│zefÔÇŁ (zast─Öpca szefa kontrwywiadu Komendy G┼é├│wnej AK), przyzna┼é, ┼╝e to na jego rozkaz i pod jego osobistym nadzorem wyrok wykona┼éa kom├│rka egzekucyjna AK.

Podczas procesu dosz┼éo do znamiennej wymiany zda┼ä mi─Ödzy Szadkowskim a Rysiem. Szadkowski zapyta┼é przez swego obro┼äc─Ö, czy grupa likwidacyjna i Ry┼Ť wiedzieli, ┼╝e Witkowski by┼é agentem brytyjskim. Ry┼Ť odpowiedzia┼é:

ÔÇ×Decyduj─ůc si─Ö na zastrzelenie Witkowskiego wiedzia┼éem, ┼╝e jest on agentem Intelligence Service, kt├│rzy to agenci korzystali ze specjalnej ochrony oficer├│w armii sprzymierzonych. Wiedzia┼éem jednak r├│wnie┼╝, ┼╝e jest on agentem niemieckiego wywiadu. Bior─Ö t─Ö ┼Ťmier─ç na swoje sumienie”

Nast─Öpnego dnia po zab├│jstwie Witkowskiego rozpocz─Ö┼éa si─Ö niemiecka ob┼éawa na ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ. Aresztowano kilkudziesi─Öciu cz┼éonk├│w organizacji, m.in. Ludwika Platera mecenasa Klimaszewskiego oraz Zygmunta Zyberk-Platera, Teres─Ö ┼üubie┼äsk─ů, Janin─Ö Fal─Öck─ůÔÇŽ

Ocala┼é jedynie g┼é─Öboki wywiad.

Prawdopodobnie tylko dlatego, ┼╝e nazwiska jego cz┼éonk├│w znane by┼éy tylko Witkowskiemu. A inni zostali precyzyjnie wskazani. Przez kogo? Tego nie wiadomo. Ale to by┼é koniec ┼Ťwiata ÔÇ×Muszkieter├│wÔÇŁ.

Blisko rok p├│┼║niej, 2 czerwca 1943 r., komendant g┼é├│wny Armii Krajowej gen. Stefan Grot-Rowecki zameldowa┼é do Londynu:

„Wobec systematycznych pr├│b wy┼éamywania si─Ö, prowadzenia dwuznacznej gry z kontrwywiadem niemieckim, gestapo i wywiadem angielskim… usun─ů┼éem [Stefana Witkowskiego] ze stanowiska komendanta Muszkieter├│w, przenosz─ůc go do rezerwy. Rozkazu tego [Witkowski] nie wykona┼é… Zarz─ůdzi┼éem rozwi─ůzanie organizacji Muszkieter├│w… [Witkowskiego] odda┼éem pod s─ůd, kt├│ry skaza┼é go na ┼Ťmier─ç. Wyrok zatwierdzi┼éem. W mi─Ödzyczasie zosta┼é on zabity na rozkaz niemieckiego szefa kryminalnej policji, z kt├│rym [Witkowski] mia┼é powi─ůzania na tle afer bandycko- ┼éap├│wkowych…”

I ani jedno s┼éowo w tym meldunku nie by┼éo prawd─ů.

A ludzie powi─ůzani z ÔÇ×MuszkieteramiÔÇŁ co i rusz nadziewali si─Ö na no┼╝eÔÇŽ

I na dzi┼Ť by┼éoby na tyle

Ja za┼Ť opowiadam Ci o tym wszystkim, gdy┼╝ po prostu znam si─Ö na tym. Sam by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych, a obecnie szkol─Ö profesjonalist├│w wywiadu i bezpiecze┼ästwa biznesu CSI (czyli Corporate Security Intelligence): wywiadowc├│w, analityk├│w, bezpiecznik├│w, strateg├│w biznesowych oraz ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů tematyk─ů. I na tych kursach szkol─Ö m.in. kadry wywiadowcze i analityczne dla biznesu.

A praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö z up┼éywem lat. W przeciwie┼ästwie do ca┼éy czas ulepszanej technologii.

Je┼Ťli s┼éuchasz tego podcastu, to ju┼╝ o tym wiesz.

Je┼Ťli masz jeszcze jakiekolwiek w─ůtpliwo┼Ťci, to zapraszam Ci─Ö na dalsze audycje.

Je┼Ťli ich nie masz ÔÇô to zapraszam Ci─Ö tym bardziej.

A ten odcinek zako┼äcz─Ö.

Je┼Ťli za┼Ť chcesz si─Ö ze mn─ů podzieli─ç jakimi┼Ť pytaniami lub sugestiami, to mo┼╝esz to zrobi─ç, pisz─ů e-maila na adres:

kontakt@szpiegul.pl

Albo bezpo┼Ťrednio w komentarzu na Blogu lub pod tym odcinkiem na YouTubeÔÇÖowym kanale Szpiegul.pl ­čśë

I mam do Ciebie ogromn─ů pro┼Ťb─Ö: pole─ç ten podcast, OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych przynajmniej jednej osobie spo┼Ťr├│d Twoich znajomych!

Jednej!

Ciebie to nic nie kosztuje, a w ten spos├│b ten podcast dotrze do wszystkich zainteresowanych!

Je┼Ťli za┼Ť nie chcesz przegapi─ç nic z tego, o czym opowiadam na temat s┼éu┼╝b mniej i bardziej tajnych, to zasubskrybuj Newsletter na stronie Szpiegul.pl ­čśë Otrzymasz w├│wczas darmowego ebooka mojego autorstwa.

NA ZAKO┼âCZENIE

Aby niczego nie przegapi─ç przypominam, ┼╝e…
je┼Ťli interesuje Ci─Ö tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania, zas┼éuchania lub po prostu: do zobaczenia!

I pozwol─Ö sobie przypomnie─ç, ┼╝e ksi─ů┼╝ka, kt├│r─ů napisa┼éem wraz z Tomkiem Safja┼äskim i Paw┼éem ┼üabuzem pt. ÔÇ×Ochrona przedsi─Öbiorstwa przed szpiegostwem gospodarczym. Prawne i praktyczne aspekty zapewnienia bezpiecze┼ästwa aktyw├│w przedsi─ÖbiorcyÔÇŁ jest ca┼éy czas dost─Öpna w sprzeda┼╝y. Ogrom wiedzy!!! Nie przeocz jej  ­čśë

Logotypy Szpiegul.pl

A je┼Ťli chcesz przeczyta─ç inne artyku┼éy na Blogu, to zajrzyj tutaj.

Piotr Herman

Serdecznie Ci─Ö witam!!! I przy okazji: Tak, to ja jestem na tym zdj─Öciu ­čśë Pisz─Ö o s┼éu┼╝bach mniej lub bardziej tajnych, gdy┼╝ doskonale rozumiem ich specyfik─Ö. Tak si─Ö bowiem sk┼éada, ┼╝e zanim zosta┼éem szkoleniowcem Wywiadu Bezpiecze┼ästwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence) by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych.┬áA obecnie przekazuj─Ö praktyczn─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci niezb─Ödne dla biznesowych: researcher├│w (czyli wywiadowc├│w), analityk├│w (i to nie tylko wywiadowczych), bezpiecznik├│w (czyli wszelakich specjalist├│w ds. bezpiecze┼ästwa) oraz strateg├│w biznesowych (co oznacza r├│wnie┼╝ menad┼╝er├│w i kierownik├│w r├│┼╝nego autoramentu, a tak┼╝e top managementu). I na tym zarabiam. A Blog i podcasting to moje prezenty dla Ciebie ­čśÄ

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy─ç spam. Dowiedz si─Ö wi─Öcej jak przetwarzane s─ů dane komentarzy.