SWB 020: Piramida i planowanie [#CSI 011]

Krótko, jasno i przejrzyście o podstawowych koncepcjach Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence).  W tym odcinku cyklu SWB (Szpiegostwo W Biznesie) blok “Zarządzanie strategiczne“: strategiczna piramida zarządzania i planowanie strategiczne.

Zapraszam serdecznie 🙂

#CSI piramida zarządzania i planowanie strategiczne

O CZYM PRZECZYTASZ

    • O strategicznej piramidzie zarządzania
    • Jej poszczególnych poziomach
    • Kompetencjach przypisanych każdemu z nich
    • Najbardziej podstawowych założeniach planowania strategicznego

A przy okazji...
Jeśli interesuje Cię tematyka Bloga:

I nie zapomnij zaglądać na Vloga 🙂

TUTAJ możesz zostać Patronem Bloga!

Miłego czytania 😉

A TERAZ PO KOLEI…

Na YouTube’owym kanale Szpiegul.pl publikuję cykl audycji wideo, w którym staram się krótko, jasno i przejrzyście wyjaśnić najbardziej podstawowe koncepcje Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence). Wiąże się to, oczywiście, ze stosowaniem przeze mnie uogólnień (ale nie skrótów czy uproszczeń!).

Niniejszy artykuł nie jest prostą transkrypcją poszczególnych odcinków. Jego treść została poprawiona i uzupełniona (czasami znacznie) w stosunku do tego, co opublikowałem na YT. Podobnie zresztą jest z wszystkimi odcinkami cyklu.

A ów cykl obejmuje pięć bloków zagadnieniowych (w każdym zaś trzy odcinki):

    • Wywiad w biznesie:
      • Wywiad gospodarczy
      • Wywiad konkurencyjny
      • Wywiad biznesowy
    • Inteligencja analityczna:
      • Cele analityki
      • Rozwój analityki
      • Typy analiz
    • Bezpieczeństwo biznesu:
      • Bezpieczny biznes
      • Osłona kontrwywiadowcza
      • Szpiegostwo gospodarcze
    • Zarządzanie strategiczne:
      • Struktury i kryzysy
      • Piramida i planowanie
      • Strategiczny HR
    • Kwestie systemowe CSI:
      • Cykl wywiadowczy
      • System Wczesnego Ostrzegania
      • Cyberbezpieczeństwo

Koncepcja CSI

Całościowa koncepcja Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI wygląda następująco:

    • Fundament tworzy zarządzanie strategiczne:
      • w kierowaniu ogólnym,
      • zasobami ludzkimi
    • Na nim oparte są trzy filary:
      • wywiad w biznesie,
      • inteligencja analityczna,
      • bezpieczeństwo biznesu,
    • Klamrą spinającą całość (niejako dachem naszej konstrukcji) jest System Wczesnego Ostrzegania.

STRATEGICZNA PIRAMIDA ZARZĄDZANIA

W pewnym momencie naszych dziejów pojawił się taki ciekawy twór: firma… A w zasadzie to spółka. Sposób działania przejęła ze sfery militarnej. Podobnie, jak i słownictwo.

Ale w pewnym momencie, z nie znanych mi na razie powodów, zamieniła strategiczną piramidę dowodzenia na strategiczną piramidę zarządzania:

    • w tej pierwszej sztukę wojenną dzielono na:
      • strategię,
      • działania operacyjne,
      • taktykę,
    • w drugiej zaś na poziomy:
      • strategiczny,
      • taktyczny,
      • operacyjny.

I posługujemy się dzisiaj w biznesie strategiczną piramidą zarządzania, a nie dowodzenia.

W przypadku armii ideologię narzuca władza państwowa (a tam gdzie jest to i Konstytucja), a w biznesie właściciele i zarządzający.

Ideologia wynika z ludzkiej potrzeby poszukiwania odpowiedzi na pytanie o sens i sposób istnienia. To zbiór uporządkowanych poglądów służących ludziom o podobnych poglądach do objaśnienia i zrozumienia otaczającego ich świata. A one pozwalają im na dokonywanie zmian tego świata z uwagi na potrzebę osiągnięcia celów wyższych niż  interes pojedynczego człowieka.

Firmę, podobnie jak każdą inną organizację, zakłada się po to, aby realizowała cele wynikające z przekonań właścicieli i zarządzających nią. 

Na podstawie tych przekonań konstruuje się misję, która mówi jaki jest sens istnienia danej firmy (taki cel główny).

Mając misję przechodzimy na  niższy poziom funkcjonowania organizacji: poziom strategiczny.

Tutaj formułujemy strategię czyli wyznaczamy ogólne cele i kierunki przyszłych działań firmy.

Etapy, w jakich odbywa się ten proces to:

    • monitorowanie otoczenia,
    • formułowanie strategii,
    • implementacja strategii,
    • ocena i kontrola.

Na niższym poziomie zarządzania, taktycznym, konstruujemy szczegółowe plany działań, przy wykorzystaniu posiadanych przez nas sił i środków.

W celu oceny ich właściwego wykorzystania na bieżąco wykonujemy analizy poziomu taktycznego. Istotne wyniki przekazujemy na poziom strategiczny (mogą one istotnie wpłynąć na stosowaną strategię lub jej zmianę).

Na tym poziomie króluje również hasło: klient jest najważniejszy!

Również na tym poziomie doskonale rozumiemy, że można przegrać wiele bitew i potyczek, a mimo to wygrać wojnę biznesową.

Dlaczego?

Zapamiętajmy: przeciętny poziom wykonywania zadań na poziomie operacyjnym często bywa wystarczający dla wygrywania.

Dlatego też ten najniższy poziom zarządzania, operacyjny, jest tak bardzo istotny. Dla niektórych firm najistotniejszy – stąd zawołanie: pracownik jest najważniejszy!

Poziom operacyjny to inaczej realizacja programów (to znaczy konkretnych: planów, akcji i budżetów): realizacja planów operacyjnych i osiąganie celów czyli podejmowanie konkretnych czynności i działań przez poszczególnych pracowników lub konkretne jednostki operacyjne.

#CSI strategiczna piramida zarządzania

I małe ostrzeżenie: nigdy nie przykładamy strategicznej piramidy zarządzania do struktury organizacyjnej firmy.

Strategiczna piramida zarządzania opisuje nie strukturalne poziomy zarządzania, ale funkcje w firmie.

O ile po przyłożeniu piramidy do struktury zhierarchizowanej scentralizowanej otrzymalibyśmy dużą zgodność, to już w przypadku struktury sieciowej czy holokratycznej (czyli organizacji turkusowej) już nie bardzo… Znaczy się w ogóle, zero zgodności.

W każdej strukturze organizacyjnej odnajdzie się nasza strategiczna piramida zarządzania. Poszukujemy jednak kompetencji i realizowanych funkcji, a nie stanowisk i hierarchii.

I jeszcze jedna sprawa. Chcąc dopasować poziomy wywiadu w biznesie do strategicznej piramidy zarządzania łatwo można stwierdzić, że:

    • poziomowi strategicznemu odpowiada wywiad biznesowy,
    • poziomowi taktycznemu odpowiada wywiad konkurencyjny,
    • poziomowi operacyjnemu odpowiada wywiad gospodarczy.

Taka to piramida 😉

PLANOWANIE STRATEGICZNE

Mając sformułowaną misję (gdzie następuje określenie naszych wartości) formułujemy zasadniczy cel (czy też cele) działań naszej firmy.

W jaki sposób?

Poszukujemy odpowiedzi na kilka istotnych kwestii:

    • jaka jest nasza pozycja i historia określająca dotychcvzasowy rozwój firmy?
    • jakie są nasze mocne i słabe strony w porównaniu do konkurentów?
    • jakie istnieją dla nas możliwości w przyszłości (okazje, zagrożenia, ryzyko) wewnątrz i na zewnątrz firmy?
    • jaka jest obecna prognoza (gdzie znajdziemy się trzymając dotychczasowej strategii)?
    • co chcemy robić?
    • czy realizujemy naszą misję?
    • jakie mamy alternatywy (czy istnieją inne możliwości)?
    • na którą alternatywę rozwoju winniśmy się zdecydować?
    • w jaki sposób będziemy przeprowadzali kontrolę i ocenę rozwoju?

Formułując odpowiedzi na te pytania korzystamy z wyników analiz poziomu strategicznego (tutaj polecam blok inteligencji analitycznej cyklu SWB #CSI).

Dając odpowiedzi, poznajemy nasze cele strategiczne.

Wówczas wytyczamy kierunki przyszłych działań.

Czyli ustalamy czy:

    • zachowujemy status quo (gra na zwłokę; zyskujemy czas),
    • uciekamy (wycofanie na wcześniej upatrzone pozycje),
    • poddajemy się (stosujemy naśladownictwo lub przyjmujemy rolę sojusznika, a częściej podwładnego),
    • zastraszamy konkurenta (okazanie potęgi w sposób wpływający na psychikę i morale konkurenta),
    • walczymy (projekcja siły, czyli jej zastosowanie).

Tak naprawdę, to nie dokonujemy wyboru tylko jednej z powyższych możliwości. Konstruujemy bowiem scenariusze dla każdej z możliwości z osobna, decydując się jednak na wybór tej jednej, konkretnej.

To nasz „Plan A”.

Kolejno ustalamy również awaryjne plany od „B” do „E” (nie są to plany szczegółowe; zawierają jedynie scenariuszowe warunki brzegowe do spełnienia).

Zwrócę uwagę na szczególne znaczenie jednej metody analizy jakościowej w przypadku planowania – a mianowicie metodę scenariuszową (również odsyłam do bloku inteligencji analitycznej).

Zaznaczę również, iż jedną z najbardziej skutecznych technik zarządzania strategicznego jest mapowanie strategii oparte na Strategicznej Karcie Wyników (o której w następnym artykule).

#CSI strategiczna karta wyników

Mapowanie umożliwia przejrzyste opisanie poszczególnych założeń firmy oraz powiązań między nimi wpływających na osiągnięcie zakładanych celów.

W ten sposób firma tworzy wartość w długim czasie.

Taki model mapy strategii dzieli się na cztery poziomy, z których każde wpływają na siebie, przez co wpływają także na realizację strategii firmy.

Najwyższy szczebel odnosi się do wartości firmy dla udziałowców (to perspektywa finansowa), drugi definiuje sposób w jaki firma jest widziana przez klientów (perspektywa klienta), trzeci poziom to procesy innowacyjne oraz operacyjne, które mają na celu zaspokojenie potrzeb klienta (perspektywa procesów wewnętrznych).

Podstawą wszystkich poziomów jest natomiast perspektywa rozwoju i wiedzy czyli kapitał intelektualny, obejmujący trzy czynniki: ludzki, strukturalny oraz klientów… Ale o tym opowiemy sobie (również) w następnym artykule.

PODSUMUJMY

    • W biznesie funkcjonuje strategiczna piramida zarządzania opisująca funkcje w firmie (a nie strukturalne poziomy zarządzania).
    • Strategiczna piramida zarządzania składa się z czterech poziomów: ideologicznego, strategicznego, taktycznego i operacyjnego.
    • Poszczególne rodzaje wywiadu w biznesie funkcjonują na poszczególnych poziomach strategicznej piramidy zarządzania:
      • wywiad biznesowy na poziomie strategicznym,
      • wywiad konkurencyjny na poziomie taktycznym,
      • wywiad gospodarczy na poziomie operacyjnym.
    • Na poziomie ideologicznym konstruuje się misję, która mówi jaki jest sens istnienia danej firmy (cel główny).
    • Na poziomie strategicznym formułuje się strategię (cele ogólne i kierunki przyszłych działań firmy), korzystając z wyników analiz poziomu strategicznego (szczególne znaczenie przypisuje się metodzie scenariuszowej), wspomaganych analizami poziomu taktycznego.
    • Na poziomie taktycznym tworzone są szczegółowe plany działań (przy wykorzystaniu posiadanych sił i środków oraz  korzystając z wyników analiz poziomu taktycznego i operacyjnego).
    • Na poziomie operacyjnym realizuje się programy (konkretne: plany, akcje i budżety ukierunkowane na realizację celów).
    • Skuteczną techniką zarządzania strategicznego jest mapowanie strategii (oparte na Strategicznej Karcie Wyników), podzielonej na cztery (wpływające na siebie wzajemnie) poziomy (perspektywy):
      • perspektywa finansowa to najwyższy szczebel (odnoszący się do wartości firmy dla udziałowców),
      • perspektywa klienta definiuje sposób w jaki firma jest widziana przez klientów,
      • perspektywa procesów wewnętrznych to procesy innowacyjne oraz operacyjne, które mają na celu zaspokojenie potrzeb klienta,
      • kapitał intelektualny (obejmujący trzy czynniki: ludzki, strukturalny oraz klientów) jest podstawą wszystkich poziomów.

I to byłoby na tyle 😉

NA ZAKOŃCZENIE

Aby niczego nie przegapić przypominam, że…
jeśli interesuje Cię tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania!

Szpiegul

O CZYM NAPISAŁEM W ARTYKULE

ARTYKUŁY O PODOBNEJ TEMATYCE

Piotr Herman

W przeszłości oficer polskich służb specjalnych (UOP/ ABW). Obecnie CSI & CTHC: Szkolenia | Mentoring.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.