SWB 015: Typy analiz [#CSI 006]

Krótko, jasno i przejrzyście o podstawowych koncepcjach Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence).  W tym odcinku cyklu SWB (Szpiegostwo W Biznesie) blok “Inteligencja analityczna“: typy analiz.

Zapraszam serdecznie 🙂

#CSI 006 typy analiz

O CZYM PRZECZYTASZ

    • Rodzaje stosowanych analiz
    • Metody analiz
    • Badanie potencjału strategicznego
    • Badanie otoczenia konkurencyjnego
    • Inne metody analityczne

A przy okazji...
Jeśli interesuje Cię tematyka Bloga:

I nie zapomnij zaglądać na Vloga 🙂

TUTAJ możesz zostać Patronem Bloga!

Miłego czytania 😉

A TERAZ PO KOLEI…

Na YouTube’owym kanale Szpiegul.pl publikuję cykl audycji wideo, w którym staram się krótko, jasno i przejrzyście wyjaśnić najbardziej podstawowe koncepcje Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence). Wiąże się to, oczywiście, ze stosowaniem przeze mnie uogólnień (ale nie skrótów czy uproszczeń!).

Niniejszy artykuł nie jest prostą transkrypcją poszczególnych odcinków. Jego treść została poprawiona i uzupełniona (czasami znacznie) w stosunku do tego, co opublikowałem na YT. Podobnie zresztą jest z wszystkimi odcinkami cyklu.

A ów cykl obejmuje pięć bloków zagadnieniowych (w każdym zaś trzy odcinki):

    • Wywiad w biznesie:
      • Wywiad gospodarczy
      • Wywiad konkurencyjny
      • Wywiad biznesowy
    • Inteligencja analityczna:
      • Cele analityki
      • Rozwój analityki
      • Typy analiz
    • Bezpieczeństwo biznesu:
      • Bezpieczny biznes
      • Osłona kontrwywiadowcza
      • Szpiegostwo gospodarcze
    • Zarządzanie strategiczne:
      • Struktury i kryzysy
      • Piramida i planowanie
      • Strategiczny HR
    • Kwestie systemowe CSI:
      • Cykl wywiadowczy
      • System Wczesnego Ostrzegania
      • Cyberbezpieczeństwo

Koncepcja CSI

Całościowa koncepcja Wywiadu Bezpieczeństwa Biznesu CSI wygląda następująco:

    • Fundament tworzy zarządzanie strategiczne:
      • w kierowaniu ogólnym,
      • zasobami ludzkimi
    • Na nim oparte są trzy filary:
      • wywiad w biznesie,
      • inteligencja analityczna,
      • bezpieczeństwo biznesu,
    • Klamrą spinającą całość (niejako dachem naszej konstrukcji) jest System Wczesnego Ostrzegania.

Rodzaje analiz

W koncepcji CSI mamy do czynienia z kilkoma rodzajami analiz:

    • analizy ekonomiczne:
      • analizy techniczno-ekonomiczne
      • analizy finansowe,
    • analizy strategiczne:
      • badanie potencjału strategicznego,
      • analizy otoczenia konkurencyjnego,
    • analizy wywiadowcze:
      • analizy wywiadowcze,
      • analizy kryminalne,
    • analizy zagrożeń:
      • analizy ryzyka i zagrożeń,
      • audyty bezpieczeństwa,
      • audyty śledcze.

#CSI 006 Rodzaje analiz - typy

W przypadku analiz ekonomiczno-finansowych interesuje nas synteza i uzyskanie historycznej oceny różnych aspektów działalności firmy w kontekście ekonomicznym.

Analizy strategiczne dokonywane są w celu diagnozy i prognozowania firmy i jej otoczenia w sposób pozwalający na sformułowanie odpowiedniej strategii oraz skonstruowanie określonego planu strategicznego, a także bieżące monitorowanie otoczenia konkurencyjnego.

Celem analiz wywiadowczych jest diagnoza firmy i jej otoczenia w związku z działaniami wywiadu gospodarczego i konkurencyjnego oraz prognozowania strategicznego w ramach wywiadu biznesowego. Szczególnym typem analizy wywiadowczej jest analiza kryminalna stosowana przy zwalczaniu nadużyć w firmie. Polega ona na poszukiwaniu relacji pomiędzy zdarzeniem o charakterze kryminalnym a związanymi z nim: osobami i danymi z innych źródeł. Bardzo interesujące są również audyty śledcze wykorzystujące analizy Big Data w szukaniu nieprawidłowości i oszustw. Nakłada się wówczas duże ilości różnych danych na konkretne procesy i poszukuje anomalii odbiegających od standardów. Dzięki takiej głębokiej analizie ujawnia się zdarzenia, o których nikt nie wiedział i nie zauważył.

Analizę kryminalną należy odróżnić od audytu śledczego.

Audyt śledczy w swej podstawowej formie polega na zastosowaniu metod rachunkowości do gromadzenia dowodów sprzeniewierzenia lub oszustwa. W ten sposób ustala się czy audytowana działalność jest prawidłowa czy też nie. 

Analizy ryzyka i zagrożeń stosowane są w celu obniżenia negatywnego wpływu ryzyka na funkcjonowanie firmy i podejmowanie odpowiednich działań służących przeciwdziałaniu i ograniczaniu ryzyka. W koncepcji CSI analizy takie wykonywane są na bieżąco w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania. Dzięki wykorzystaniu tego narzędzia analizy ryzyka służą również do wyszukiwania nadążających się okazji oraz likwidacji lub minimalizacji szkód.

Audyty bezpieczeństwa stosowane są w celu zweryfikowania funkcjonowania rozwiązań technicznych i organizacyjnych oraz dostosowanie prawa w firmie. Temat ten zostanie rozwinięty w odcinkach omawiających trzeci blok podstawowych zagadnień koncepcji CSI: „Bezpieczeństwo biznesu”.

Metody analiz

Stosujemy cztery metody analityczne:

    • ilościowe (związane z analizą danych liczbowych, np. analizy statystyczne),
    • jakościowe ( analizy treści dokumentów, metody eksperckie), często poprzedzające stosowanie metod ilościowych (następuje wówczas zmiana danych np. tekstu na parametry liczbowe)
    • graficzne (grafy, wykresy, diagramy, schematy, mapowanie: ryzyk, zagrożeń, aktorów, procesów np. BPMN czy też strategii np. mapy strategii w oparciu o Strategiczną Kartę Wyników itp.),
    • mieszane ( wywiadowcza analiza sprawozdania finansowego).

#CSI 006 metody analiz - typy

Badanie potencjału strategicznego

Wywiad biznesowy koncentruje się na badaniu otoczenia konkurencyjnego oraz potencjału strategicznego firmy (badanie jej środowiska wewnętrznego) dzięki wykorzystywaniu analiz wywiadu konkurencyjnego.

Celem dokonywania analiz jest kreowanie przewagi konkurencyjnej oraz minimalizowanie szkód (audyty śledcze i analizy kryminalne).

Zasoby

Wbrew pozorom mamy na myśli bardzo konkretne kwestie, gdy mówimy o zasobach. Dlatego możemy bardzo dokładnie je ustalić, zrozumieć i oszacować siły firmy w walce konkurencyjnej.

Wyróżniamy zasoby szczegółowe:

    • finansowe,
    • informacyjne,
    • innowacyjności,
    • ludzkie,
    • organizacyjne,
    • rzeczowe,
    • technologiczne

Wszystkie powyższe zasoby tworzą potencjał konkurencyjny firmy.

Zaś odpowiednio dobrane zasoby, zdolności i umiejętności to jej potencjał strategiczny.

Badanie potencjału strategicznego

Wykorzystywane metody:

    • analizy cykli życia (ustalenie w jakiej fazie cyklu życia znajduje się produkt, technologia, organizacja),
    • punktowa ocena czynników wewnętrznych (identyfikacja mocnych i słabych stron firmy),
    • bilans strategiczny firmy (bieżąca ocena zasobów i umiejętności firmy w celu identyfikowania mocnych i słabych stron poprzez badanie wszystkich podsystemów i funkcji),
    • łańcuch wartości Portera (śledzenie ścieżki ekonomicznej produktu od źródeł surowcowych przez wszystkie ogniwa gospodarcze aż do odbiorcy docelowego wraz z „dodawaniem wartości” do produktu na każdym etapie),
    • analiza kluczowych czynników sukcesu (w celu wskazania na jakich obszarach i problemach powinna koncentrować uwagę firma).

#CSI 006 analiza potencjału - typy analiz

Badanie otoczenia konkurencyjnego

Otoczenie konkurencyjne badamy różnymi metodami szczegółowymi, innymi dla mikro- i makrootoczenia (nie stosujemy tych samych metod).

Całość otoczenia konkurencyjnego nazywamy platformą konkurencji.

Analiza otoczenia bliższego (mikrootoczenia)

Wykorzystywane metody:

    • analiza strukturalną sektora (analiza pięcioczynnikowa lub tzw. pięciu sił Portera czyli sił: przetargowych klientów i dostawców oraz zagrożenia produkcją substytutów i potencjałem pojawienia się nowych firm, a także rywalizacji w odbywającej się samym sektorze),
    • profil ekonomiczny sektora (pozwala ma zebranie kluczowych charakterystyk sektora i porównania go z innymi),
    • mapa grup strategicznych (mapa pozwalająca na identyfikację grup strategicznych w sektorze),
    • analiza gron (grono to znajdująca się w geograficznym sąsiedztwie grupa firm i powiązanych z nimi instytucji zajmujących się określoną dziedziną, połączona podobieństwami i wzajemnie się uzupełniająca).

#CSI 006 analiza mikrootoczenia - typy analiz

Analiza otoczenia dalszego (makrootoczenia)

Wykorzystywane metody:

    • analiza luki strategicznej ( zgodności, nadmiaru lub niedoboru),
    • ekstrapolacja trendów (metoda statystyczna oparta na założeniu, że trend wyraża pewną tendencję: wzrost, spadek lub stagnację),
    • metoda delficka (do prognozowania przyszłości wykorzystuje się sformalizowane opinie ekspertów),
    • metody scenariuszowe (szczególnie ważna metoda w koncepcji CSI, dająca możliwość analizy zmian w otoczeniu, które mają charakter nieciągły, co z kolei wiąże się z koniecznością uwzględniania wielowariantowych możliwych stanów otoczenia).

#CSI 006 analiza makrootoczenia - typy analiz

A co z innymi metodami?

Wyszczególnienie powyższych metod nie oznacza wcale, iż nie można również stosować innych. Ale ich sensowność w przypadku koncepcji CSI bywa wątpliwa… Oto dwa przykłady:

Analiza SWOT

Przykładem tego jest bardzo często stosowana (szczególnie jako narzędzie podstawowe przy tworzeniu strategii marketingowych oraz biznesplanów) analiza SWOT (TOWS).

SWOT to skrót od angielskich wyrazów:

    • Strenghts – mocne strony firmy,
    • Weaknesses – słabe strony firmy,
    • Opportunities – szanse w otoczeniu,
    • Threats – zagrożenia w otoczeniu.

Można jednak zauważyć, że w rzeczywistości wszystkie metody podstawowe stosowane w ramach CSI prowadzą do uzyskania bardzo dokładnych danych i informacji na powyższe zagadnienia.

A praktyka dowodzi, że analizę SWOT bardzo, bardzo często przeprowadza się „po łebkach”, opierając się na danych „z księżyca” (nie mówię, że wszyscy tak robią, ale zdarza się to naprawdę nierzadko).

Nie ma więc sensu stosowanie tej analizy w ramach koncepcji CSI jako odrębnej metody.

Analiza PEST

Podobnie ma się sytuacja np. z analizą PEST (PEEST oraz PESTEL) służącą do badania makrootoczenia. Wszystkie czynniki otoczenia konkurencyjnego (dalszego i bliższego) oraz potencjału strategicznego firmy monitorowane są na bieżąco w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania.

#CSI 006 - analityka dla SWO - typy analiz

Zintegrowany model konkurencyjności

Jestem wielkim zwolennikiem wykorzystania przy budowie i korzystaniu z Systemu Wczesnego Ostrzegania z dwóch narzędzi:

    • SPACE (Strategic Position and Action Evaluation) czyli kompleksowej metody do diagnozowania firmy. Pozwala ona dokonać wyboru wariantu przyszłej strategii na podstawie kompleksu cech (czterech wymiarów) związanych z pozycją konkurencyjną (wewnętrzną i zewnętrzną) firmy.
    • Zintegrowanego modelu konkurencyjności firmy przy zastosowaniu dwóch metod (korzystając odmiennie z tych samych, szczegółowych kwestionariuszy):
      • ALL2USE (metoda lepsza dla firmy dojrzałej, prowadzącej nieprzerwaną działalność),
      • NEXT2USE (metoda właściwsza dla firmy rozpoczynającej działalność lub odrębny projekt biznesowy).

Najpierw diagnozuje się konkurencyjność firmy, a następnie konstruuje działania projektowe prowadzące do zmian w trzech obszarach:

    • potencjale konkurencyjnym,
    • strategii konkurencji,
    • przewadze konkurencyjnej.

PODSUMUJMY CAŁOŚĆ

    • CSI na bieżąco tworzy analizy: ekonomiczne, strategiczne, wywiadowcze i zagrożeń.
    • CSI stosuje metody analityczne: ilościowe, jakościowe, graficzne i mieszane.
    • Celem analiz CSI jest kreowanie przewagi konkurencyjnej w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania oraz minimalizowanie szkód (audyty śledcze i kryminalne).
    • Odrębnymi metodami szczegółowymi bada się środowisko wewnętrzne, a także bliższe i dalsze otoczenie konkurencyjne firmy.
    • Całość otoczenia konkurencyjnego tworzy platformę konkurencji.
    • Stosując CSI można bardzo dokładnie określić potencjał konkurencyjny firmy (ustalić, zrozumieć i oszacować zasoby firmy w walce konkurencyjnej) oraz jej potencjał strategiczny (odpowiednio dobrane zasoby, zdolności i umiejętności).

I to byłoby na tyle 😉

NA ZAKOŃCZENIE

Aby niczego nie przegapić przypominam, że…
jeśli interesuje Cię tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania!

Szpiegul

O CZYM NAPISAŁEM W ARTYKULE

#CSI 006 typy analiz konkurencyjnych

ARTYKUŁY O PODOBNEJ TEMATYCE

Piotr Herman

W przeszłości oficer polskich służb specjalnych (UOP/ ABW). Obecnie: Szkolenia | Mentoring CSI & CTHC.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.