OSS 013. Carskie wywiady

Zapraszam na kolejny odcinek napisanego przez ┼╝ycie podcastu OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych. Tym razem w audycji typu Standard opowiadam o innych ni┼╝ Ochranka (lub je┼Ťli wolisz: Ochrana), a zupe┼énie nie znanych polskiemu Odbiorcy (nawet temu interesuj─ůcemu si─Ö tematyk─ů specs┼éu┼╝b), tajnych s┼éu┼╝bach specjalnych carskiego imperium pocz─ůtku XX wieku: dyplomatycznych, dworskich oraz finansowo-przemys┼éowych. Przede wszystkim jednak skupiam si─Ö na kompletnie rozsypanym wywiadzie carskiej Armii Imperialnej w trakcie ca┼éego jej istnienia oraz lekcjach p┼éyn─ůcych z jej niemocy dla Nas wsp├│┼éczesnych.┬áI ostrzegam:

Czytasz o tym, co naprawd─Ö wydarzy┼éo si─Ö sto lat temu. Wszelkie podobie┼ästwo do aktualnych wydarze┼ä oraz postaci wsp├│┼éczesnych jest ca┼ékowicie przypadkowe (i niezamierzone)!

Mi┼éego s┼éuchania. Lub czytania (transkrypcji) ­čśë

O CZYM POS┼üUCHASZ I PRZECZYTASZ

Napisany przez ┼╝ycie odcinek typu Standard, a w nim opowiadam o tym:

    • jak dzia┼éa┼é wywiad polityczny w carskiej Rosji,
    • dlaczego zbierano plotki dworskie,
    • kto prowadzi┼é wywiad ekonomiczny,
    • dlaczego kompletnie nieefektywny by┼é wywiad militarny,
    • jak wygl─ůda┼é dora┼║ny carski wywiad frontowy,
    • jakie istotne b┼é─Ödy pope┼éniono w carskim (anty)systemie wywiadowczym.

Mimo lat, s┼éu┼╝by ci─ůgle stosuj─ů te same ┼Ťrodki i metody pracy, wi─Öc praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö z up┼éywem lat. Podobnie, jak nie zmienia si─Ö ich liczebno┼Ť─ç. I mam na my┼Ťli nie ilo┼Ť─ç funkcjonariuszy w s┼éu┼╝bie, lecz sam─ů ilo┼Ť─ç s┼éu┼╝b tajnych w jednym pa┼ästwie.

O tym w┼éa┼Ťnie opowiadam. Zero teorii, tylko przyk┼éady z ┼╝ycia…

A przy okazji...
Je┼Ťli interesuje Ci─Ö tematyka Bloga:

I nie zapomnij zagl─ůda─ç na Vloga i ods┼éuchiwa─ç Podcast├│w­čÖé

TUTAJ zostaniesz Patronem Bloga!

Za┼Ť je┼Ťli jeszcze nie wiesz kim jestem, to przeczytasz o mnie zar├│wno na Blogu, jak i na LinkedIn.

Mi┼éego s┼éuchania. Lub czytania (transkrypcji) ­čśë

A TERAZ PO KOLEIÔÇŽ

OSS 013 Carskie wywiady Szpiegul CSI

OSS 013. Carskie wywiady.

Albo
┼Ťci─ůgnij i pos┼éuchaj 
w wolnej chwili.

TRANSKRYPCJA

Okiem Służb Specjalnych.

Czyli podcast dla chc─ůcych zrozumie─ç ┼Ťwiat mniej lub bardziej tajnych s┼éu┼╝b.

Zaprasza: Piotr Herman

Szpiegul.pl

Cze┼Ť─ç!

CARSKIE WYWIADY

Dzi┼Ť audycja typu Standard, w kt├│rej opowiem o innych ni┼╝ Ochranka (lub je┼Ťli wolisz: Ochrana) tajnych s┼éu┼╝bach specjalnych carskiego imperium pocz─ůtku XX wieku. Dotychczasowe audycje koncentrowa┼éy si─Ö bowiem na carskiej policji politycznej i jej dzia┼éaniach w Rosji i poza jej granicami. Mo┼╝na by odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e by┼éa to jedyna s┼éu┼╝ba specjalna (czyli zajmuj─ůca si─Ö wywiadem i kontrwywiadem). Nic bardziej mylnego. To by┼é jedynie wywiad i kontrwywiad polityczny. Carski rz─ůd posiada┼é jeszcze inne s┼éu┼╝by tajne. Podobnie jest i dzi┼Ť. Praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö bowiem wraz z up┼éywem lat. Podobnie, jak nie zmienia si─Ö ich liczebno┼Ť─ç. I mam na my┼Ťli nie ilo┼Ť─ç funkcjonariuszy w s┼éu┼╝bie, lecz sam─ů ilo┼Ť─ç s┼éu┼╝b tajnych w jednym pa┼ästwie.

A ja doskonale rozumiem specyfik─Ö pracy s┼éu┼╝b tajnych, gdy┼╝ by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych.┬á

A obecnie przekazuj─Ö praktyczn─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci niezb─Ödne dla:

Ponadto niekt├│re z tych umiej─Ötno┼Ťci s─ů wr─Öcz niezb─Ödne na przyk┼éad dla dziennikarzy ┼Ťledczych oraz wcieleniowych.

Po prostu szkol─Ö ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů t─ů tematyk─ů.

A ju┼╝ ca┼ékiem nied┼éugo rusza specjalny, m├│j autorski portal szkoleniowy w tym zakresie. A w┼éa┼Ťciwie zakresachÔÇŽ

A to oznacza, ┼╝e dobrze wiem, o czym m├│wi─Ö.

Zaczynamy!

INNI TAJNIACY

W dzisiejszej audycji korzystam przede wszystkim z dwutomowej pozycji nie tyle napisanej, co zredagowanej przez pu┼ékownika Armii Czerwonej (straconego w 1937 roku podczas Wielkiego Terroru) Konstantyna Kiry┼éowicza Zwonarewa (cho─ç jego prawdziwe nazwisko brzmia┼éo: Zwaizne, czy te┼╝ Zwe┼╝ne Karl Krisjanowicz) pod tytu┼éem ÔÇ×Wywiad agenturalnyÔÇŁ, wydanej w latach 1929-31.

Tom pierwszy dotyczy s┼éu┼╝b wywiadowczych carskiej Rosji do wybuchu Wielkiej Wojny, za┼Ť drugi wywiadu niemieckiego podczas I Wojny ┼Üwiatowej.

Materia┼éy do ksi─ů┼╝ki zosta┼éy zebrane i opracowane jeszcze w latach dwudziestych przez bolszewickie wojskowe s┼éu┼╝by wywiadowcze, czyli Wydzia┼é IV Sztabu Generalnego Armii Czerwonej.

Oba tomy s─ů w og├│le nie znane w naszym kraju. A, jak zwykle zreszt─ů, szkodaÔÇŽ

Zwonarew i jego dzie┼éo Szpiegul OSS CSI

Pozna┼ée┼Ť dotychczas do┼Ť─ç dobrze dzia┼éalno┼Ť─ç tajnej policji pa┼ästwowej zwanej Ochrank─ů. Dlatego o niej dzi┼Ť opowiada─ç nie b─Öd─Ö. Przypomn─Ö jedynie, i┼╝ co do zasady nie zajmowa┼éa si─Ö ona wywiadem innym ni┼╝ zwalczanie ruchu rewolucyjnego w Rosji i poza jej granicami. Z dwoma jednak wyj─ůtkami, prowadzonymi przez parysk─ů Agencj─Ö Zagraniczn─ů. Wspomaga┼éa ona bowiem dzia┼éania innych carskich s┼éu┼╝b wywiadowczych w okresie wojny rosyjskoÔÇôjapo┼äskiej 1904/05 oraz podczas I Wojny ┼Üwiatowej.

Inne s┼éu┼╝by tajne usytuowane by┼éy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Ministerstwie Sprawiedliwo┼Ťci, Ministerstwie Finans├│w, Handlu i Przemys┼éu oraz Armii Imperialnej.

SPRAWY ZAGRANICZNE

Ministerstwo Spraw Zagranicznych mia┼éo swoich p┼éatnych agent├│w poza granicami Imperium, na kt├│rych wydawa┼éo ca┼ékiem poka┼║ne kwoty. Dzia┼éania tych agent├│w ukierunkowane by┼éy na uzyskiwanie tajnych informacji o charakterze dyplomatycznym i politycznym.

Wywiad dyplomatyczny kierowany by┼é z Departamentu Politycznego MSZ, za┼Ť lokalnie za granic─ů podlega┼éa ambasadorom i konsulom.

W Wydziale Politycznym informacje grupowano wed┼éug poszczeg├│lnych zagadnie┼ä i kraj├│w. Wydawano je w oddzielnych biuletynach, kt├│re wysy┼éano do prawie wszystkich instytucji centralnych i rosyjskich plac├│wek dyplomatycznych za granic─ů. Ka┼╝dej informacji zamieszczonej w biuletynie towarzyszy┼éo wskazanie jej oficjalnego ┼║r├│d┼éa (ambasady lub konsulatu). Do┼Ť─ç cz─Östo zawiera┼éy odszyfrowane telegramy od ambasador├│w i konsul├│w bez ┼╝adnych zmian. Niekiedy biuletyny takie wysy┼éano do adresat├│w zagranicznych poczt─ů zwyk┼é─ů, z napisem: ÔÇ×┼Üci┼Ťle tajne do r─ůk w┼éasnychÔÇŁ oraz w opakowaniach zabezpieczonych woskow─ů piecz─Öci─ů.

Nie musz─Ö chyba wskazywa─ç, i┼╝ urz─Ödy perlustracyjne (czyli kontroli korespondencji) obcych pa┼ästw mia┼éy pe┼én─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç zapoznania si─Ö z zawarto┼Ťci─ů takich przesy┼éek.

Tym bardziej, ┼╝e kurier├│w dyplomatycznych u┼╝ywano w├│wczas niezwykle rzadko, w szczeg├│lnie wa┼╝nych przypadkach.

┼╗eby jednak nie my┼Ťle─ç, i┼╝ Rosjanie robili co┼Ť dziwnego, to warto wskaza─ç, i┼╝ w┼éa┼Ťnie tak post─Öpowano powszechnie. Dzi─Öki temu rosyjskie MSZ zdobywa┼éo poprzez swoje urz─Ödy perlsustracyjne wiele cennych informacji z korespondencji ambasador├│w zagranicznych w samym Imperium.

Zapewne zastanawiasz si─Ö czy nie kodowano przypadkiem takiej korespondencji. Ale┼╝ oczywi┼Ťcie. Czasami kodowano. Tyle, ┼╝e szyfry i kody pozyskiwano z pomoc─ů urz─Ödnik├│w ambasady. Ale nie tylko. Kupowano je tak┼╝e w Pary┼╝u i Brukseli, gdzie znane osoby prowadzi┼éy otwarty handel zagranicznymi kodami i szyframi.

SPRAWIEDLIWO┼Ü─ć

Ministerstwo Sprawiedliwo┼Ťci r├│wnie┼╝ finansowa┼éo i prowadzi┼éo swoich niezale┼╝nych agent├│w wywiadu zagranicznego. Zajmowali si─Ö oni przede wszystkim zbieraniem r├│┼╝nych plotek dworskich, wyja┼Ťnianiem i podkre┼Ťlaniem konflikt├│w i og├│lnie zakulisowego ┼╝ycia intymnego zagranicznych dwor├│w.

A zupe┼énie na marginesie tej dzia┼éalno┼Ťci, w zale┼╝no┼Ťci od sk┼éonno┼Ťci i zdolno┼Ťci g┼é├│wnego agenta, sporadycznie poruszano tak┼╝e kwestie polityczne, dyplomatyczne i wojskowe.

Agencja ta nie by┼éa rozbudowana pod wzgl─Ödem liczby os├│b w niej dzia┼éaj─ůcych, ale za to by┼éa ca┼ékiem nie┼║le urz─ůdzona i zarz─ůdzana, z du┼╝ymi mo┼╝liwo┼Ťciami i zaopatrzona w powa┼╝ne fundusze na dzia┼éalno┼Ť─ç. Zarz─ůdzana za┼Ť by┼éa przez specjalnych powiernik├│w rosyjskiego cara na dworach zagranicznych monarch├│w. C├│┼╝, wy┼╝sze sfery (i nie tylko) uwielbiaj─ů plotki i ploteczki. A przekupywanie ludzi z wy┼╝szych sfer obcych monarchii kosztujeÔÇŽ

HANDEL I PRZEMYS┼ü

Ministerstwa finans├│w, handlu i przemys┼éu tak┼╝e prowadzi┼éo swoich niezale┼╝nych agent├│w zagranicznych, w zainteresowaniu kt├│rych pozostawa┼éy g┼é├│wnie informacje niejawne o charakterze finansowym, handlowym i gospodarczym. Dane te uzyskali urz─Ödnicy wskazanych departament├│w przebywaj─ůcy w zagranicznych ambasadach. Informacje zbierano g┼é├│wnie z oficjalnych i nieoficjalnych czasopism oraz innych wydawnictw specjalnych, za po┼Ťrednictwem bank├│w, przedsi─Öbiorstw handlowych i przemys┼éowych itp. W tym celu agenci ministerstwa korzystali z us┼éug krajowych kupc├│w i finansist├│w, kt├│rzy mieli do czynienia z zagranicznymi przedsi─Öbiorstwami komercyjnymi i bankami.

Na podstawie dost─Öpnych danych mo┼╝na jednak domniemywa─ç, i┼╝ agenci ci byli s┼éabi i gdy tylko pojawi┼éa si─Ö potrzeba uzyskania mniej lub bardziej wa┼╝nych i tajnych informacji, wszystkie resorty zwraca┼éy si─Ö o pomoc do wojskowych lub spraw zagranicznych.

System wywiadu carskiego Szpiegul CSI OSS

BRAK SYSTEMU

Mog┼éoby si─Ö wydawa─ç, ┼╝e system wywiadowczy carskiej Rosji by┼é nie┼║le urz─ůdzony. Ale tak nie by┼éo. Nie po┼é─ůczono bowiem dzia┼éa┼ä wywiadowczych r├│┼╝nych instytucji i ich agencji.

Ka┼╝da z nich pracowa┼éa na w┼éasne ryzyko, nie wiedz─ůc nic o tym, czym zajmuj─ů si─Ö inne agencje.

Wszystkie te departamenty prowadz─ůce wywiad zagraniczny, chc─ůc nie chc─ůc, by┼éy zmuszone do sta┼éego jednostronnego kontaktu z MSZ w sprawie wys┼éania tego lub innego pracownika za granic─Ö, utrzymywania z nim kontaktu itp.

To powodowa┼éo praktyczne konsekwencje polegaj─ůce na tym, i┼╝ pracownicy wszystkich innych agencji za granic─ů podlegali oficjalnie ambasadorowi i zostali zmuszeni do przedstawiania, a nawet przekazywania kopii swoich raport├│w i raport├│w.

A Ministerstwo Spraw Zagranicznych wykorzystywa┼éo je dla swoich resortowych interes├│w, a nie na przyk┼éad koordynacji dzia┼éa┼ä wywiadowczych dla dobra ca┼éego pa┼ästwa. Co wi─Öcej, przy najmniejszej odmowie podporz─ůdkowania si─Ö jakimkolwiek zachciankom MSZ wk┼éada┼éo, jak to si─Ö m├│wi, kij w szprychy ko┼éa dzia┼éalno┼Ťci wywiadowczej. Na tym szczeg├│lnie ucierpia┼éy wojskowe instytucje wywiadowcze.

Jedynie z DePo (Departamentem Policji) liczy┼é si─Ö MSZ i nie u┼╝ywa┼é tego obrazowego kija. C├│┼╝, to by┼éoby wbrew interesom tego ministerstwa. Powod├│w by┼éo wiele, ale g┼é├│wne z nich by┼éy nast─Öpuj─ůce:

    • w r─Ökach MSW znajdowa┼éa si─Ö perlustracja przekazuj─ůca MSZ wiele cennych dokument├│w z poczty dyplomatycznej obcych pa┼ästw,
    • w razie potrzeby policja mog┼éa mocno ingerowa─ç w Ministerstwo Spraw Zagranicznych w wydawanie aktualnych za┼Ťwiadcze┼ä o wiarygodno┼Ťci pracownikom wyje┼╝d┼╝aj─ůcym za granic─Ö. A wielokrotnie DePo post─Öpowa┼éo tak wobec funkcjonariuszy wysy┼éanych za granic─Ö przez resort wojskowy,
    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych, chc─ůc kontynuowa─ç swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç za granic─ů, by┼éo niezwykle zainteresowane skuteczn─ů walk─ů z ruchem rewolucyjnym w Rosji.

KOZIOŁ OFIARNY

ÔÇ×Koz┼éem ofiarnymÔÇŁ wszystkich tych kaprys├│w Ministerstwa Spraw Zagranicznych by┼éo Ministerstwo Wojny (czyli wojskowe). Nie mog┼éo ono wykona─ç nawet najmniejszego ruchu bez spotkania si─Ö w takiej czy innej formie z opozycj─ů MSZ. Ten antagonizm doszed┼é do tego stopnia, ┼╝e ÔÇőÔÇőw czerwcu 1892 roku z rozkazu cara zwo┼éano specjaln─ů konferencj─Ö, w sk┼éad kt├│rej weszli ministrowie: wojskowi, zagraniczni i wewn─Ötrzni.

Przedmiotem dyskusji na spotkaniu by┼éa kwestia ÔÇ×terminowego doprowadzenia armii rosyjskiej do stanu wojennego w przypadku zerwania z naszymi zachodnimi s─ůsiadamiÔÇŁ. Protok├│┼é zebrania zosta┼é zatwierdzony przez cara. W wyniku tego spotkania Ministerstwo Wojny otrzyma┼éo zadanie wykluczenia mo┼╝liwo┼Ťci zaskoczenia w przypadku wypowiedzenia wojny.

W tym w┼éa┼Ťnie celu Ministrowi Wojny powierzono:

    • Podj─Öcie dzia┼éa┼ä maj─ůcych na celu zapoznanie rosyjskich konsul├│w w Niemczech i Austro-W─Ögrzech z technik─ů ustawiania ich si┼é zbrojnych na stanowiskach wojskowych.
    • Utrzymywanie tajnych agent├│w wojskowych u konsul├│w przebywaj─ůcych w najwa┼╝niejszych punktach wojskowo-politycznych.

Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e decyzje tego spotkania, zaaprobowane przez cara, by┼éy jak ustawa dla urz─Ödnik├│w carskich i podlega┼éy natychmiastowej realizacji.

W rzeczywisto┼Ťci sytuacja by┼éa jednak zupe┼énie inna.

Pocz─ůtkowo Ministerstwo Wojny bardzo ┼╝arliwie przyst─ůpi┼éo do tworzenia sieci agent├│w w przygranicznych regionach s─ůsiednich pa┼ästw. P├│┼║niej, w obliczu biernego, cz─Östo czynnego, a nawet otwartego oporu MSZ, ogromnych formalno┼Ťci i biurokracji, Ministerstwo Wojny przystopowa┼éo i ostatecznie zrezygnowa┼éo z realizacji postanowie┼ä. A MSZ przez 12 lat niemal regularnie co dwa lub trzy lata pyta┼éo Ministerstwo Wojny: ÔÇ×Co zrobi┼éo ministerstwo wojskowe, aby wykona─ç postanowienia zebrania z 1892 roku?ÔÇŁ.

A ka┼╝demu z takich pyta┼ä nieodmiennie towarzyszy┼éa krytyka s┼éabych ┼Ťrodk├│w i niezdecydowania resortu wojskowego oraz przes┼éanie, ┼╝e ÔÇ×MSZ zrzeka si─Ö odpowiedzialno┼Ťci za mo┼╝liwe konsekwencje niewype┼énienia najwy┼╝szej woliÔÇŁ.

Pocz─ůtkowo departament wojskowy trafnie odpowiedzia┼é na te pro┼Ťby Ministerstwa Spraw Zagranicznych, najwyra┼║niej nie podejrzewaj─ůc ich prawdziwego znaczenia i celu. Ale p├│┼║niej, gdy zda┼é sobie spraw─Ö, ┼╝e Ministerstwo Spraw Zagranicznych swoimi dociekaniami zdawa┼éo si─Ö wykazywa─ç ogromne zainteresowanie dobrym zaopatrzeniem w wywiad wojskowy, a z drugiej strony, z ca┼é─ů moc─ů utrudniaj─ůc─ů ustalenie tej sprawy, przesta┼éo odpowiada─ç.

I na tym zako┼äczy┼éa si─Ö kwestia stworzenia sieci agent├│w na zachodzie zgodnie z postanowieniami spotkania z 1892 roku.

Czyli nie powsta┼éa ┼╝adna sie─ç agent├│w.

AGENCI WOJSKOWI

Departament wojskowy mia┼é specjalny organ do prowadzenia wywiadu wojskowego w innych krajach. Nazwa i podleg┼éo┼Ť─ç tego organu uleg┼éa zmianie w zwi─ůzku z ci─ůg┼é─ů reorganizacj─ů departamentu wojskowego. Na przyk┼éad w 1812 roku ÔÇ×Komitet Wojskowo-NaukowyÔÇŁ podlega┼é bezpo┼Ťrednio ministrowi wojny. Ale ju┼╝ trzy lata p├│┼║niej szefowi nowo utworzonego Sztabu Generalnego. Za┼Ť w trakcie reorganizacji centralnego aparatu wojskowego w 1903 roku zlikwidowano ÔÇ×wojskowy komitet naukowyÔÇŁ, a w jego miejsce utworzono VII wydzia┼é (statystyki pa┼ästw obcych) I biura statystyki wojskowej 2-go Kwatermistrza Generalnego Sztabu Generalnego.

Zgodnie z zarz─ůdzeniem oddzia┼éu wojskowego nr 133 z 11/IV-1903 zadania ÔÇ×departamentu statystyki wojskowej pa┼ästw obcychÔÇŁ okre┼Ťlono nast─Öpuj─ůco:

Gromadzenie, przetwarzanie i publikacja wojskowo-statystycznych materia┼é├│w dotycz─ůcych obcych pa┼ästw.

Korespondencja ze strony wojskowo-agencyjnej dow├│dcy do cel├│w naukowych.

Rozpatrywanie wynalazk├│w ze strony wojskowej.„.

Jak wida─ç kompletnie pomieszano funkcje wydobywcze, czy te┼╝ zdobywaj─ůce informacje (jakby┼Ťmy dzi┼Ť powiedzieli operacyjno-rozpoznawcze) i stricte analityczne w jednej agencji wywiadowczej, na tym samym poziomie zdobywania informacji, bez oddzielania co najmniej ma┼éego aparatu operacyjnego.

To musia┼éo wp┼éywa─ç wyj─ůtkowo negatywnie na wyniki pracy.

Z tego powodu do┼Ť─ç szybko dosz┼éo do rozdzielenia obu tych funkcji. Ale jak to u Rosjan ÔÇô od jednej skrajno┼Ťci w drug─ů. Dosz┼éo bowiem do ca┼ékowitej izolacji mi─Ödzy organami wydobywczymi (operacyjnymi), kt├│re przeniesiono poza Wydzia┼é VII oraz przetwarzaj─ůcymi (analitycznymi). Doprowadzi┼éo to do sytuacji, gdy zadania opracowywane by┼éy bez wiedzy i udzia┼éu podmiotu przetwarzaj─ůcego (Wydzia┼éu VII).

Kolejn─ů plag─ů by┼éa ogromna rotacja kadrowa; anormalna wr─Öcz. Od 1 maja 1903 do 1 marca 1905 roku trzykrotnie zmieniano ca┼éy personel!

T┼éumaczono to zjawisko trudn─ů sytuacj─ů finansow─ů oficer├│w, co zmusza┼éo ich do szukania pracy na bokuÔÇŽ Niedopuszczalne!

Lokalnymi organami wydzia┼éu statystyki wojskowej zajmuj─ůcymi si─Ö zbieraniem informacji o obcych armiach byli:

    • oficjalni agenci wojskowi (attach├ę, kt├│ra to instytucja zosta┼éa zalegalizowana w 1864 roku),
    • tajni agenci wojskowi w konsulatach, misjach i ambasadach (sieci wywiadowcze budowane r├│wnolegle z instytucj─ů attach├ę),
    • oficerowie wysy┼éani za granic─Ö pod byle pretekstem,
    • oddzia┼éy meldunkowe komend okr─Ög├│w wojskowych (jedynie nominalnie, poniewa┼╝ nie podlega┼éy wydzia┼éowi statystyki wojskowej).

Agentura wojskowa - wojskowi Szpiegul CSI OSS

W tym miejscu chce jednak zwr├│ci─ç Twoj─ů uwag─Ö, ┼╝e poza wydzia┼éem VII i jego lokalnymi organami, wywiadem wojskowym ca┼ékowicie samodzielnie i niezale┼╝nie zajmowa┼éy si─Ö r├│wnie┼╝ i inne centralne dyrekcje i departamenty Ministerstwa Wojny, jak np. sztuczny wydzia┼é g┼é├│wnego biura in┼╝ynieryjnego, g┼é├│wna administracja artylerii, g┼é├│wny komitet pa┼äszczy┼║niany, g┼é├│wna kwatera marynarki wojennej i tak dalej.

I, podobnie jak w sferze cywilnej, nie by┼éo koordynacji i unifikacji dzia┼éa┼ä wywiadowczych tych wszystkich instytucji wojskowych. Jedna nie wiedzia┼éa, co si─Ö robi druga, a ni te┼╝ jakie informacje ju┼╝ uzyskano oraz czego si─Ö podj─Öto. Do┼Ť─ç cz─Östo ta sama praca by┼éa wykonywana przez r├│┼╝ne departamenty Ministerstwa Wojny.

A niesp├│jno┼Ť─ç w pracy wywiadowczej szkodzi┼éa sprawie i prowadzi┼éa do dekonspiracji pracy wywiadowczej.

WOJNA 1904-05

Mo┼╝na wi─Öc powiedzie─ç, ┼╝e armia rosyjska rozpocz─Ö┼éa i zako┼äczy┼éa wojn─Ö z Japoni─ů (1904/05) bez wywiadu, nie znaj─ůc wroga. I wojn─Ö t─ů przegra┼éa.

O tym, na ile prace wywiadowcze by┼éy s┼éabo zaaran┼╝owane podczas tej wojny, ┼Ťwiadczy chocia┼╝by fakt, ┼╝e dow├│dztwo rosyjskie, niepewne co do rzetelno┼Ťci dost─Öpnych i dostarczonych przez wywiad informacji o liczebno┼Ťci armii japo┼äskiej, doda┼éo kolejne 25% do dost─Öpnych danych o liczbie.

Kiedy wojna si─Ö sko┼äczy┼éa, genera┼é Aleksiej Niko┼éajewicz Kuropatkin, naczelny dow├│dca Armii Imperialnej, za┼╝artowa┼é w rozmowie z jednym z rosyjskich ÔÇ×ekspert├│wÔÇŁ od spraw japo┼äskich i ÔÇ×argumentowa┼é we W┼éadywostoku przed rozpocz─Öciem wojny z Japoni─ů, ┼╝e jednego rosyjskiego ┼╝o┼énierza mo┼╝na uwa┼╝a─ç za r├│wnego trzech ┼╝o┼énierzy japo┼äskichÔÇŁ.

Po pierwszej pora┼╝ce z┼éagodzi┼é ton i przyzna┼é, ┼╝e by─ç mo┼╝e jeden Rosjanin m├│g┼éby si─Ö przeciwstawi─ç ka┼╝demu Japo┼äczykowi.

Pod koniec nast─Öpnego miesi─ůca og┼éosi┼é, ┼╝e ÔÇ×je┼Ťli chcemy wygra─ç, musimy postawi─ç trzech Rosjan na ka┼╝dego Japo┼äczyka …ÔÇŁ.

W kwietniu 1905 roku opami─Öta┼é si─Ö tak┼╝e kwatermistrz generalny sztabu Naczelnego Wodza (kt├│remu podlega┼é wywiad wojskowy). Napisa┼é obszerny raport do naczelnego dow├│dcy o potrzebie wywiadu. W tym raporcie powiedzia┼é mi─Ödzy innymi, ┼╝e ÔÇ×jedn─ů z wa┼╝nych przyczyn naszych niepowodze┼ä w starciu z Japo┼äczykami jest brak zaufania do naszych si┼é, a nawet ich przewagi liczebnejÔÇŁ.

C├│┼╝, nawet s┼éabe informacje, kt├│re by┼éy dost─Öpne w rosyjskiej kwaterze g┼é├│wnej, nie by┼éy znane odpowiednim dow├│dcom wojskowym.

Przegrana wojna sprawi┼éa, ┼╝e na pocz─ůtku 1906 roku, w wyniku prac nad reorganizacj─ů kierownictwa armii, wydano rozkaz dla departamentu wojskowego z publikacj─ů nowych instytucji wojskowych, w tym nowo utworzonego Sztabu Generalnego, do kt├│rego w ko┼äcu przeniesiono funkcje wywiadowcze.

By┼éo to V Biuro I-go Kwatermistrza.

Mimo s┼éabej organizacji i efekt├│w pracy agent├│w wywiadu rosyjskiego zdecydowano si─Ö jednak nie dopu┼Ťci─ç do powt├│rzenia zaniedba┼ä wojny rosyjsko-japo┼äskiej i zacz─Öto opracowywa─ç plan organizacji agent├│w i komunikacji z nimi w czasie wojny.

Pomimo tego do czasu wybuchu I Wojny ┼Üwiatowej:

    • rosyjski Sztab Generalny nie posiada┼é systematycznie zorganizowanego wywiadu agencyjnego w czasie pokoju, chocia┼╝ ca┼éy czas o tym m├│wi┼é i pisa┼é;
    • o swoich przeciwnikach mia┼é najbardziej niejasne, a czasem zupe┼énie b┼é─Ödne wyobra┼╝enie;
    • brakowa┼éo realnych ┼Ťrodk├│w na wczesne zorganizowanie i utworzenie sieci agent├│w na wypadek wojny.

WYWIAD FRONTOWY

Na pocz─ůtku I Wojny ┼Üwiatowej dow├│dztwa front├│w i armii nie posiada┼éy ┼╝adnych instrukcji ani wytycznych prowadzenia wywiadu wywiadowczego na linii frontu. Dopiero w drugim roku wojny zacz─Ö┼éy si─Ö pojawia─ç r├│┼╝ne instrukcje i wytyczne, wskazuj─ůce jak przeprowadzi─ç zwiad, jak rekrutowa─ç i szkoli─ç agent├│w, jak ich przetransportowa─ç na ty┼éy wroga itp.

Pierwsze pochodzi┼éy z samej sztabu armii, a dopiero p├│┼║niej (koniec 1916 – pocz─ůtek 1917) Komenda G┼é├│wna Naczelnego Dow├│dztwa wyda┼éa kilka instrukcji i podr─Öcznik├│w dotycz─ůcych wywiadu agencyjnego i wojskowego.

Dlatego nie jest zaskakuj─ůce, ┼╝e wywiad wywiadowczy na pierwszej linii nie szed┼é dobrze w pierwszych latach wojny, by┼é prowadzony bardzo przypadkowo i w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w zale┼╝a┼é od pomys┼éowo┼Ťci ni┼╝szych szef├│w tego wywiadu. Og├│lnie rzecz bior─ůc, podczas wojny w okopach niezwykle trudno jest przeprowadzi─ç wywiad wywiadowczy na pierwszej linii, poniewa┼╝ dostanie si─Ö za linie wroga kosztuje du┼╝o pracy i po┼Ťwi─Öce┼ä.

Opisz─Ö mo┼╝e nieco bardziej szczeg├│┼éowo prac─Ö wywiadowcz─ů jednej z armii. Na czele wojskowego aparatu wywiadowczego sta┼é ÔÇ×szef tajnego wywiaduÔÇŁ, kt├│ry mia┼é pod sob─ů o┼Ťrodki wojskowe, szko┼é─Ö agent├│w, sprawozdawczo┼Ť─ç finansow─ů i biuro pod swoim dow├│dztwem.

Szef tajnego wywiadu mia┼é asystenta (zast─Öpc─Ö), kt├│ry by┼é odpowiedzialny za sprawdzanie dokument├│w nowo przyby┼éych agent├│w, wpisywanie ich do ksi─ůg wywiadu i przechowywanie o┼Ťwiadcze┼ä o ich tre┼Ťci.

Do dyspozycji szefa tajnego wywiadu by┼éo pi─Öciu agent├│w rekrutacyjnych, kt├│rzy spo┼Ťr├│d uchod┼║c├│w werbowali agent├│w.

Ka┼╝dy z tych rekrut├│w mieszka┼é oddzielnie w bezpiecznym domu. Mieszkali z nimi r├│wnie┼╝ nowo rekrutowani agenci, kt├│rych rekruterzy wprowadzili w instrukcje niezb─Ödne do pracy mobilnego (przemieszczaj─ůcego si─Ö) agenta.

Rekruter by┼é r├│wnie┼╝ zobowi─ůzany do obserwowania zachowania agent├│w, kt├│rzy z nim mieszkali.

W tych samych tajnych kwaterach mieszkali agenci, kt├│rzy przybyli z drugiej strony frontu. Zwykle starano si─Ö umie┼Ťci─ç nie wi─Öcej ni┼╝ 3-4 agent├│w w jednym mieszkaniu oraz podj─Öto kroki, aby agenci mieszkaj─ůcy w r├│┼╝nych mieszkaniach nie spotykali si─Ö ze sob─ů.

Wszystkich, kt├│rzy przybyli z zewn─ůtrz i oferowali swoje us┼éugi, obj─Öto inwigilacj─ů. Monitorowano r├│wnie┼╝ osoby rekrutowane przez starszych agent├│w, ale tylko te bez dostatecznego rozpoznania lub wzbudzaj─ůce podejrzenia z jakiego┼Ť powodu.

Wolni od inwigilacji szpiedzy monitorowali teren podleg┼éy wydzia┼éowi rozpoznania, aby chroni─ç go przed kontrwywiadem wroga.

Szkolenie agent├│w polega┼éo na rozpoznawaniu r├│┼╝nych form mundur├│w niemieckich z wykorzystaniem dost─Öpnych tabel oraz fotografii i pr├│bek, umiej─Ötno┼Ťci rozpoznawania sk┼éadu i wytrzyma┼éo┼Ťci r├│┼╝nych kolumn wojskowych, a przede wszystkim opanowaniu wszelkiego rodzaju technik rozpoznawania kompletnej sytuacji za liniami wroga i metod pozostawania niezauwa┼╝onym, a przynajmniej nie z┼éapanym. Ponadto kursanci zostali gruntownie przeszkoleni z topografii (map), ka┼╝dy z nich dla konkretnego obszaru.

Po up┼éywie tygodnia agent udawa┼é si─Ö na przej┼Ťcie graniczne z notatk─ů wskazuj─ůc─ů przydzielony mu teren do rozpoznania. Liczba agent├│w wypuszczanych przez szko┼é─Ö co miesi─ůc by┼éa okre┼Ťlana przez szefa tajnego wywiadu w zale┼╝no┼Ťci od utraty mobilnych agent├│w, liczby luk w lokalizacji wroga i innych powod├│w. W ka┼╝dym razie liczba ta zbli┼╝a┼éa si─Ö do 15 os├│b miesi─Öcznie.

Zwykle dyrektor szko┼éy otrzymywa┼é pisemne polecenie od szefa tajnego wywiadu, kt├│re dawa┼éo instrukcje pracy na najbli┼╝sz─ů przysz┼éo┼Ť─ç.

Zgodnie z obowi─ůzuj─ůcymi instrukcjami, kierownik przej┼Ťcia (szef stacji) podlega┼é bezpo┼Ťrednio szefowi tajnego wywiadu dow├│dztwa wojskowego, ale dodatkowo w zwi─ůzku z dzia┼éaniami wp┼éywaj─ůcymi na interesy jednostek wojskowych znajduj─ůcych si─Ö na jego terenie m├│g┼é podlega─ç szefom sztab├│w lub szefowi tajnego wywiadu tych jednostek.

Kierownik przej┼Ťcia mia┼é do swojej dyspozycji kilku (3-5) starszych agent├│w dystrybucyjnych, z kt├│rych ka┼╝dy mia┼é pod swoj─ů komend─ů (opiek─ů) nie wi─Öcej ni┼╝ trzech agent├│w mobilnych.

Agenci dystrybucyjni odpowiadali za agent├│w mobilnych; za zachowanie, dalsze szkolenie, po┼╝ywienie, transport i przej┼Ťcie przez lini─Ö frontu, a tak┼╝e lokale mieszkalne pozwalaj─ůce na odizolowywanie od siebie agent├│w.

Szef stacji osobi┼Ťcie odbiera┼é meldunki od powracaj─ůcego agenta mobilnego i natychmiast przekazywa┼é telegraficznie wynik szefowi tajnego wywiadu, przekazuj─ůc r├│wnie┼╝ wyniki wywiadu do dow├│dztwa dywizji lub korpusu, w kt├│rego sektorze pracowa┼é agent mobilny.

W przypadku otrzymania szczeg├│lnie wa┼╝nych informacji zak┼éadano, niezale┼╝nie od telegramu, wys┼éanie takiego agenta do dow├│dztwa armii do szefa tajnego wywiadu.

Opr├│cz sieci dzia┼éaj─ůcej za liniami wroga w przypadku odwrotu, rozstawieni zostali r├│wnie┼╝ mieszka┼äcy tylnej cz─Ö┼Ťci ich armii (co znamy jako tzw. pi─ůt─ů kolumn─Ö). Rekrutuj─ůc mieszka┼äc├│w wymagali od nich w tym miejscu sta┼éego pobytu, doskona┼éej znajomo┼Ťci ca┼éego obszaru, kategorycznie wyra┼╝onej decyzji o pozostaniu na miejscu w przypadku wycofania wojsk rosyjskich oraz wzgl─Ödnego rozwoju i sprytu.

W sierpniu 1917 roku wywiad rozpocz─ů┼é tajne badanie wi─Ö┼║ni├│w niemieckich. W tym celu spo┼Ťr├│d tych ostatnich wybrano ┼╝o┼énierzy, kt├│rzy ze wzgl─Ödu na narodowo┼Ť─ç i pogl─ůdy nie sympatyzowali z wojn─ů i ÔÇ×niemieckim militaryzmemÔÇŁ i zgodzili si─Ö wyja┼Ťni─ç kwestie, kt├│rych nie mo┼╝na by┼éo wyja┼Ťni─ç zwyk┼éym sonda┼╝em w┼Ťr├│d wi─Ö┼║ni├│w. ┼╗o┼énierze ci zostali postawieni na etapie wojskowym w┼Ťr├│d je┼äc├│w wojennych, gdzie pods┼éuchiwali rozmowy je┼äc├│w, zadawali pytania prowadz─ůce do interesuj─ůcego wywiadu temat i otrzymywali odpowiedzi. A nast─Öpnie przekazywali wywiadowi rosyjskiemu.

Pod koniec 1916 roku sytuacja pogorszy┼éa si─Ö, a praca mobilnych agent├│w sta┼éa si─Ö trudniejsza. By┼é to wynik podj─Öcia przez Niemc├│w szeregu dzia┼éa┼ä przeciwko aktywno┼Ťci rosyjskich agent├│w. W osadach le┼╝─ůcych w pobli┼╝u linii frontu Niemcy zorganizowali swoje siatki agent├│w kontrwywiadu, zwi─Ökszono liczb─Ö tajemnic na froncie, wysiedlono ca┼é─ů ludno┼Ť─ç cywiln─ů z dziesi─Öciokilometrowego pasa tylnego, sfotografowano i przepisano wszystkich mieszka┼äc├│w spoza tej strefy. Ponadto zakazano przemieszczania si─Ö z jednej osady do drugiej bez specjalnego pozwolenia; za wykrycie os├│b, kt├│re nie nale┼╝a┼éy do ÔÇőÔÇőmiejscowej ludno┼Ťci, wydano du┼╝e nagrody pieni─Ö┼╝ne, za ukrywanie takich os├│b sprawcy stan─Öli przed s─ůdem wojennym itp.

Wszelkie podejmowane przez Rosjan ┼Ťrodki nie przynios┼éy zadawalaj─ůcych rezultat├│w, a po rewolucji lutowej wywiad prawie ca┼ékowicie usta┼é.

Wywiad frontowy Szpiegul CSI OSS

G┼ü├ôWNE B┼ü─śDY

Na zako┼äczenie chcia┼ébym Ci wskaza─ç na g┼é├│wne b┼é─Ödy carskiego Sztabu Generalnego w organizacji i prowadzeniu wywiadu wywiadowczego.

(1) W carskiej Rosji badanie s─ůsiednich pa┼ästw by┼éo postrzegane nie jako sprawa o znaczeniu narodowym (strategiczna), ale jako sprawa prywatna ka┼╝dego odr─Öbnego wydzia┼éu (taktyczna). Ka┼╝dy wydzia┼é zbiera┼é informacje, kt├│rymi by┼é bezpo┼Ťrednio zainteresowany, za┼Ť samo zbieranie tych informacji odbywa┼éo si─Ö niezale┼╝nie i oddzielnie od innych dzia┼é├│w. Nie by┼éo r├│wnie┼╝ zalegalizowanej, obowi─ůzkowej i regularnej wymiany informacji uzyskanych mi─Ödzy resortami.

(2) Departamenty cywilne w swoich dzia┼éaniach wywiadowczych nie uwzgl─Ödnia┼éy interes├│w resortu wojskowego i nie przyj─Ö┼éy nawet pomys┼éu, ┼╝e wywiad wojskowy mo┼╝e interesowa─ç si─Ö zagadnieniami ekonomicznymi, finansowymi, handlowymi i politycznymi.

(3) Decentralizacja dzia┼éa┼ä wywiadowczych resortu wojskowego, bez jednego, zdecydowanego przyw├│dztwa by┼éa bardzo szkodliwym czynnikiem w prowadzeniu wywiadu. Niezale┼╝na dzia┼éalno┼Ť─ç wywiadowcza r├│┼╝nych departament├│w Ministerstwa Wojny i komend okr─Ög├│w wojskowych nie mog┼éa w znacz─ůcy spos├│b przynie┼Ť─ç korzy┼Ťci poniewa┼╝ zbieranie informacji nie odbywa┼éo si─Ö wed┼éug jednego planu; nie w jednym wsp├│lnym celu. W efekcie – kolosalne wydatki funduszy oraz stosowanie niewsp├│┼émiernych (do wynik├│w) si┼é, nadmierne zalewanie s─ůsiednich kraj├│w agentami i ich dekonspirowanie na oczach zagranicznego kontrwywiadu.

(4) Brak jednolitej agencji wywiadu operacyjnego w centrali Armii Imperialnej (do 1906 roku) doprowadzi┼é do tego, ┼╝e lokalne agencje wywiadowcze pozostawa┼éy bez przyw├│dztwa, za┼Ť organizacja i technologia pozyskiwania informacji by┼éa nieefektywna.

Za┼Ť kiedy ten organ powsta┼é, to nie rozumia┼é swoich funkcji i ca┼ékowicie oderwa┼é si─Ö od organu, kt├│ry bada┼é i przetwarza┼é dane wywiadowcze (sam wykonywa┼é zadania, ocenia┼é przes┼éane materia┼éy, analizowa┼é itp.) zapominaj─ůc, ┼╝e wyczerpuj─ůce i uzasadnione oceny mog─ů dokona─ç tylko ci, kt├│rzy studiuj─ů i przetwarzaj─ů materia┼é. Ostatecznie w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w agenci i inne lokalne agencje wywiadowcze otrzymywali zadania o charakterze og├│lnym, kt├│re nie mog┼éy by─ç wytycznymi do szczeg├│┼éowej pracy wywiadowczej.

(5) Organ przetwarzaj─ůcy materia┼éy wywiadowcze by┼é obci─ů┼╝ony drobnymi pracami zewn─Ötrznymi (np. t┼éumaczenia z j─Özyk├│w obcych materia┼é├│w, kt├│re nie maj─ů nic wsp├│lnego z rozpoznawanymi zagadnieniami itp.), niemal codziennie dr┼╝a┼éy przed ┼╝─ůdaniami o wydanie r├│┼╝nych certyfikat├│w i sporz─ůdzanie raport├│w. W takich warunkach zaplanowana praca sta┼éa si─Ö oczywi┼Ťcie niemo┼╝liwa. Nic dziwnego, ┼╝e przy takim uj─Öciu sprawy nawet sk─ůpe dane o s─ůsiadach, kt├│re by┼éy dost─Öpne, pozosta┼éy nieprzetworzone, a zatem nieznane ┼╝o┼énierzom.

(6) Lekkomy┼Ťlny stosunek do doboru kadr do centralnej instytucji wywiadowczej, a tak┼╝e brak odpowiednich prawnych, materialnych i bytowych warunk├│w ich pracy, doprowadzi┼é do ogromnej rotacji kadrowej.

I my┼Ťl─Ö, ┼╝e nie musz─Ö Ci m├│wi─ç o niebezpiecze┼ästwach zwi─ůzanych z cz─Öst─ů wymian─ů pracownik├│w wywiadu.

(7) Rekrutacja miejscowego personelu wywiadowczego (agentury), a zw┼éaszcza oficjalnych agent├│w wojskowych, by┼éa bardzo s┼éaba, a jako┼Ť─ç ich pracy (wyniki) by┼éa wyj─ůtkowo niska.

Kwestie kierownictwa oficjalnych agent├│w wojskowych by┼éy wyj─ůtkowo s┼éabo rozwini─Öte. Cz─Östo agenci wojskowi byli pozostawieni samym sobie.

(8) Nakazanie oficjalnym agentom wojskowym trzymania pieni─Ödzy w zagranicznych bankach we w┼éasnym imieniu doprowadzi┼éo do tego, ┼╝e zagraniczny kontrwywiad m├│g┼é z ┼éatwo┼Ťci─ů okre┼Ťli─ç zdolno┼Ťci wywiadowcze jednego lub drugiego rosyjskiego oficjalnego agenta wojskowego i podj─ů─ç niezb─Ödne kroki w celu st┼éumienia tej dzia┼éalno┼Ťci.

(9) Istniej─ůca procedura przekazywania tajnej korespondencji do oficjalnych agent├│w wojskowych i z powrotem, poczt─ů s┼éu┼╝bow─ů, na oficjalne adresy, dawa┼éa zagranicznemu kontrwywiadowi pe┼én─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç nad─ů┼╝ania za t─ů korespondencj─ů.

(10) Agenci wojskowi cz─Östo kupowali fa┼észywe dokumenty dezinformacyjne za du┼╝e pieni─ůdze.

(11) Nie mniej bezmy┼Ťlne i szkodliwe by┼éo polecenie Sztabu Generalnego skierowane do agent├│w wojskowych, aby opiera─ç swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç wywiadowcz─ů na osobach, kt├│re oferowa┼éy im us┼éugi wywiadowcze. Ten spos├│b zbierania informacji w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w prowadzi┼é do sprowokowania zagranicznego kontrwywiadu i kierowa┼é uwag─Ö wywiadu na z┼é─ů ┼Ťcie┼╝k─Ö, podaj─ůc w zamian niezb─Ödne informacje tylko te, kt├│re by┼éy oferowane przez takich agent├│w.

(12) R├│wnie idiotyczna by┼éa polityka, kt├│r─ů centrala stara┼éa si─Ö wprowadzi─ç w organizacji sieci agent├│w. Nie mo┼╝na bowiem patrze─ç w sufit i prognozowa─ç, ┼╝e w takim a takim kraju potrzeba tylu agent├│w z tak─ů a tak─ů pensj─ů.

Najpierw nale┼╝y ustali─ç, kt├│re kraje nale┼╝y zbada─ç, co jest ju┼╝ dost─Öpne, a czego brakuje. W zale┼╝no┼Ťci od ilo┼Ťci i wagi niezb─Ödnych informacji oraz uwarunkowa┼ä lokalnych ka┼╝dego kraju oraz wielko┼Ťci ┼é─ůcznej kwoty przeznaczonej na poszukiwania, szefowi agent├│w danego kraju m├│wi si─Ö, czego b─Ödzie od niego wymagane i na ile pieni─Ödzy mo┼╝e liczy─ç na wykonanie tego zadania.

(13) Najbardziej niewybaczalnym b┼é─Ödem by┼éo jednak to, i┼╝ w czasie pokoju nie przygotowano sieci agent├│w na wypadek wojny; sieci r├│wnoleg┼éej do sieci agent├│w oficjalnych.

(14) W ko┼äcu prowadzenie tajnej pracy wywiadowczej na linii frontu nie by┼éo w┼éa┼Ťciwe. Podczas wojny w okopach jest to trudne, ale nadal mo┼╝liwe. Nie da si─Ö jednak przeprowadzi─ç rekonesansu tak, jak pr├│bowa┼éa to zrobi─ç rosyjska kwatera wojskowa.

Po pierwsze, gdy jednostka wojskowa odejdzie, agentura nie powinna opuszcza─ç terenu z armi─ů.

Po drugie, metody rekrutacji, szkolenia, p┼éacenia i post─Öpowania z agentami praktykowane przez rosyjskie agencje wywiadowcze pierwszej linii nie by┼éy dobre. Podczas rekrutacji dopuszczano konkurencj─Ö mi─Ödzy r├│┼╝nymi oddzia┼éami wywiadowczymi, co by┼éo konsekwencj─ů braku kierowania przez wy┼╝sze dow├│dztwo oraz braku podzia┼éu obszar├│w pracy mi─Ödzy nimi.

Szkolenie agent├│w w szko┼éach specjalnych doprowadzi┼éo do tego, ┼╝e gdy jeden z absolwent├│w takiej szko┼éy przeszed┼é na stron─Ö wroga, to zdradza┼é wrogowi wszystkich innych. W praktyce dzia┼éa┼ä wywiadowczych mo┼╝emy m├│wi─ç tylko o osobistych instrukcjach w odosobnionym otoczeniu ka┼╝dego agenta z osobna.

Tak┼╝e p┼éatno┼Ťci dokonywano w niezwykle skromnych kwotach i po wielu negocjacjach, a za ka┼╝dego rubla otrzymanego przez agenta wymagany by┼é paragon lub inny oficjalny dow├│d wydatku.

Tak┼╝e pogardliwy, arogancki stosunek do agent├│w ze strony funkcjonariuszy aparatu wywiadowczego, zastraszanie przez wojsko, pobicia itp. doprowadzi┼éy do ÔÇőÔÇőtego, ┼╝e wielu agent├│w przechodzi┼éo na stron─Ö wroga pracuj─ůc w podw├│jnym charakterze.

(15) Uderzaj─ůce jest r├│wnie┼╝ to, ┼╝e rosyjskie agencje wywiadowcze na pierwszej linii opiera┼éy si─Ö g┼é├│wnie na agentach mobilnych i prawie w og├│le nie korzysta┼éy z agent├│w rezydent├│w, podczas gdy ci ostatni, posiadaj─ůcy ┼Ťrodki ┼é─ůczno┼Ťci, mogli dostarczy─ç najcenniejszych informacji o wrogu.

(16) Carski wywiad wojskowy podj─ů┼é r├│wnie┼╝ kilka nie┼Ťmia┼éych pr├│b przeprowadzenia czynnego (sabota┼╝owego) rozpoznania. To jedna z metod prowadzenia tzw. ÔÇ×ma┼éej wojnyÔÇŁ, przy dobrej organizacji i przyw├│dztwie, mo┼╝e przynie┼Ť─ç bardzo cenne rezultaty. Jednak┼╝e w czasie pokoju nie przemy┼Ťlano tego tematu i nie podj─Öto ┼╝adnych dzia┼éa┼ä organizacyjnych. Nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e gdy chcia┼é co┼Ť w tej sprawie zrobi─ç w czasie wojny, wpada┼é w r─Öce kontrwywiadu wroga.

I na dzi┼Ť by┼éoby to na tyle.

Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e w I Wojnie ┼Üwiatowej powt├│rzy┼éy si─Ö smutne do┼Ťwiadczenia wszystkich poprzednich wojen w stosunku do s┼éu┼╝by wywiadowczej i jej agentury.

C├│┼╝, z pustego i Salomon nie nalejeÔÇŽ

Bowiem praca s┼éu┼╝b i ich agentur nie zmienia si─Ö z up┼éywem lat. Podobnie, jak nie zmienia si─Ö ich liczebno┼Ť─ç. I mam na my┼Ťli nie ilo┼Ť─ç funkcjonariuszy w s┼éu┼╝bie, lecz sam─ů ilo┼Ť─ç s┼éu┼╝b tajnych w jednym pa┼ästwie.

Je┼Ťli s┼éuchasz tego podcastu, to ju┼╝ o tym wiesz.

Je┼Ťli masz jeszcze jakiekolwiek w─ůtpliwo┼Ťci, to zapraszam Ci─Ö na dalsze audycje.

Je┼Ťli ich nie masz ÔÇô to zapraszam Ci─Ö tym bardziej.

A ten odcinek zako┼äcz─Ö.

I mam ogromn─ů pro┼Ťb─Ö: polecaj OSS. Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych wszystkim swoim znajomym. Po tej audycji opowiedz o tym podca┼Ťcie cho─ç jednemu! Lub jednej! Zauwa┼╝am bowiem zwi─Ökszenie zainteresowania OSS u kobiet.

Opowiedz, prosz─Ö, o tym podca┼Ťcie.

Ciebie to nic nie kosztuje, a w ten spos├│b w ko┼äcu dotrze on do wszystkich zainteresowanych!

Kolejna audycja Okiem S┼éu┼╝b Specjalnych ju┼╝ za tydzie┼ä.

Do us┼éyszenia.

Szpiegul.pl

Okiem Służb Specjalnych

Cze┼Ť─ç!

NA ZAKO┼âCZENIE

Aby niczego nie przegapi─ç przypominam, ┼╝e…
je┼Ťli interesuje Ci─Ö tematyka Bloga:

A tymczasem…

Do zaczytania!

Szpiegul

O KIM I O CZYM NAPISA┼üEM W ARTYKULE

    • OSOBY:
      • KONSTANTIN KIRY┼üOWICZ ZWONAREW (KARL KRISJANOWICZ ZWE┼╗NE)
    • INNE:
      • OCHRANKA (OCHRANA)
      • DEPO (DEPARTAMENT POLICJI)
      • MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
      • MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWO┼ÜCI
      • MINISTERSTWO FINANS├ôW, HANDLU I PRZEMYS┼üU
      • REWOLUCJA 1905 ROKU
      • REWOLUCJA LUTOWA 1917
      • REWOLUCJA PA┼╣DZIERNIKOWA 1917
      • PERLUSTRACJA
      • KOMITET WOJSKOWO – NAUKOWY
      • WYDZIA┼ü VII (STATYSTYKI PA┼âSTW OBCYCH) 1-GO BIURA STATYSTYKI 2-GO KWATERMISTRZA GENERALNEGO SZTABU GENERALNEGO
      • BIURO V 1-GO KWATERMISTRZA GENERALNEGO SZTABU GENERALNEGO
      • WYWIAD FRONTOWY
      • ARMIA IMPERIALNA
      • SZKO┼üA AGENT├ôW
      • AGENCI (MOBILNI, DYSTRYBUCYJNI)
      • STACJA PRZEJ┼ÜCIA

KU┼üY O PODOBNEJ TEMATYCE

Piotr Herman

Serdecznie Ci─Ö witam!!! I przy okazji: Tak, to ja jestem na tym zdj─Öciu ­čśë Pisz─Ö o s┼éu┼╝bach mniej lub bardziej tajnych, gdy┼╝ doskonale rozumiem ich specyfik─Ö. Tak si─Ö bowiem sk┼éada, ┼╝e zanim zosta┼éem szkoleniowcem Wywiadu Bezpiecze┼ästwa Biznesu CSI (Corporate Security Intelligence) by┼éem oficerem polskich s┼éu┼╝b specjalnych.┬áA obecnie przekazuj─Ö praktyczn─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci niezb─Ödne dla biznesowych: researcher├│w (czyli wywiadowc├│w), analityk├│w (i to nie tylko wywiadowczych), bezpiecznik├│w (czyli wszelakich specjalist├│w ds. bezpiecze┼ästwa) oraz strateg├│w biznesowych (co oznacza r├│wnie┼╝ menad┼╝er├│w i kierownik├│w r├│┼╝nego autoramentu, a tak┼╝e top managementu). Po prostu szkol─Ö ka┼╝d─ů osob─Ö zainteresowan─ů t─ů tematyk─ů. I na tym zarabiam. A blogowanie i podcasting s─ů moim prezentem dla Ciebie ­čśÄ

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy─ç spam. Dowiedz si─Ö wi─Öcej jak przetwarzane s─ů dane komentarzy.